Ο Χρήστος Γιανναράς γεννήθηκε στην Αθήνα, στις  10 Απριλίου 1935 και είναι ένας σύγχρονος καθηγητής φιλοσοφίας και συγγραφέας.

Σπούδασε θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Βόννης και του Παρισιού (Σορβόνη). Είναι διδάκτωρ φιλοσοφίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Σορβόνης και της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Επίσης, είναι επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου, του St. Vladimir’s Orthodox Seminary της Νέας Υόρκης, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και της Σχολής του Τιμίου Σταυρού της Βοστώνης. Διετέλεσε διευθυντής του περιοδικού Σύνορο, που εξέδωσε δώδεκα τεύχη από το 1964 ως το 1967.

Από το 1982 μέχρι το 2002 υπήρξε τακτικός καθηγητής της φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών της Αθήνας, αρχικά στο τότε ενιαίο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σπουδών και μετά στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών. Δίδαξε φιλοσοφική ορολογία, και μέθοδο, πολιτική φιλοσοφία και πολιτιστική διπλωματία. Επίσης έχει διδάξει ως επισκέπτης καθηγητής στα πανεπιστήμια Παρισιού, Γενεύης, Λωζάννης και Κρήτης.

Έχει επιδείξει πλούσιο συγγραφικό έργο με θεματολογία που σχετίζεται με την έρευνα των διαφορών ανάμεσα στην ελληνική και στην δυτικοευρωπαϊκή φιλοσοφία και ορθόδοξη χριστιανική παράδοση. Το βιβλίο του Η ελευθερία του ήθους θεωρείται ότι όρισε τον πυρήνα αυτού που αργότερα ονομάστηκε «νεορθοδοξία» και έχει χαρακτηριστεί «ο Μάης του ’68 στην Ορθόδοξη θεολογία και ηθική». Πολλά από τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε 10 τουλάχιστον ευρωπαϊκές γλώσσες.

Η απλούστερη παρουσίαση του έργου του συνίσταται στην κατηγοριοποίηση των κυριότερων μελετημάτων σύμφωνα με τους κλάδους της φιλοσοφίας που κυρίως αφορούν:

  • οντολογία/μεταφυσική («Το Πρόσωπο και ο Έρως», «Οντολογία της Σχέσης», «Προτάσεις Κριτικής Οντολογίας»),
  • γνωσιοθεωρία/επιστημολογία («Χάιντεγγερ και Αρεοπαγίτης», «το Ρητό και το Άρρητο»),
  • ηθική φιλοσοφία («Η Ελευθερία του Ήθους»),
  • φιλοσοφία της επιστήμης («Μετα-νεωτερική Μετα-φυσική»),
  • φιλοσοφία της θρησκείας («Ενάντια στη Θρησκεία»),
  • πολιτική και κοινωνική φιλοσοφία («Ορθός λόγος και κοινωνική πρακτική»)

Στο έργο του Χρήστου Γιανναρά δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στην ανάδειξη της φιλοσοφικής σημασίας της διάκρισης ουσίας-ενεργειών, δηλαδή των ενεργημάτων/πράξεων και της σχέσης τους με την υποστατική πραγματοποίηση της ουσίας. Την ανάδειξή τους την θεωρεί  πραγματικά θεμελιώδη: σημειώνει ότι μια οντολογία που αρνείται να διακρίνει τη φύση και την υπόσταση από της ενέργειες της φύσης τις υποστατικά εκφερόμενες, αυτοκαταδικάζεται σε έλλειμμα ρεαλισμού, διότι αυτοπαγιδεύεται στον χωρισμό και στην αυτονόμηση του νοείν από το είναι.Για τον Γιανναρά, οι ενέργειες φανερώνουν την ετερότητα του προσώπου στα ενεργήματά του, με προεξάρχον πεδίο το πεδίο της Τέχνης.

Ο Χρήστος Γιανναράς υπήρξε υπότροφος του γερμανικού Ιδρύματος Υποτροφιών “Alexander von Humboldt Stiftung”. Είναι εκλεγμένο μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων, καθώς επίσης και της Διεθνούς Ακαδημίας Ανθρωπιστικών Επιστημών (Academie International des Sciences Humaines) (Βρυξέλλες).

Παρενέβαινε και συνεχίζει να παρεμβαίνει στην κοινωνική και πολιτική επικαιρότητα μέσω τακτικής αρθρογραφίας στις εφημερίδες, Το Βήμα, παλαιότερα, επί 13 χρόνια, και από το 1993 μέχρι σήμερα στην Καθημερινή, με παράλληλες τηλεοπτικές εμφανίσεις.

Τον Ιανουάριο του 2012 σε άρθρο του στην εφημερίδα Η Καθημερινή άσκησε κριτική στις ένοπλες δυνάμεις της Ελλάδας, τους ηγήτορες της Δικαιοσύνης, τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον πρόεδρο της Aκαδημίας Aθηνών, κάποιους πρυτάνεις πανεπιστημίων, κάποιους διπλωμάτες και επιστήμονες που δεν αντιδρούν για να αντιστρέψουν τις κοινωνικές συνθήκες, που σύμφωνα με τον ίδιο, επέβαλαν στη χώρα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Ευρωπαική Ένωση, αλλά μένουν «…ολόκληρη η ελλαδική κοινωνία βουβή μπροστά στο έγκλημα, με απολύτως νεκρωμένα τα αισθητήρια αυτοπροστασίας και αυτοάμυνας, δίχως την παραμικρή επίγνωση «πού πατά και πού πηγαίνει»….»

Τον Ιανουάριο του 2019 και λίγες ημέρες πριν το ελληνικό κοινοβούλιο ψηφίσει για την Συμφωνία των Πρεσπών, εξέφρασε ξεκάθαρα τις απόψεις του με το άρθρο «Oλοταχώς προς τη συμφορά» στην ίδια εφημερίδα.

Το συγγραφικό του έργο είναι τεράστιο:

Κυρίως εργογραφία

  • Χάιντεγκερ και Αρεοπαγίτης (1967)
  • Η Ελευθερία του ήθους (1970, 1979)
  • Το Οντολογικόν περιεχόμενον της θεολογικής εννοίας του προσώπου (1970)
  • Η Μεταφυσική του σώματος (1971)
  • Η μεταφυσική του σώματος-Σπουδή στον Ιωάννη της Κλίμακος, Δωδώνη, (1971)
  • Ορθοδοξία και Δύση – Η Θεολογία στην Ελλάδα σήμερα (1972)
  • Η απολογητική, Γρηγόρη, (2η) 1975
  • Το πρόσωπο και ο έρωτας (1976)
  • Αλήθεια και ενότητα της Εκκλησίας (1977)
  • Σχεδίασμα Εισαγωγής στη Φιλοσοφία (τομ. Α΄ και Β΄ 1980-1981)
  • Ορθός Λόγος και κοινωνική πρακτική (1984)
  • Ερωτικών Αμφιλογία η περί λιβελλοπράγμονος μοναχού, Δόμος, 1989
  • Το άθλημα του κατ’ αλήθειαν βίου: η Θεομήτωρ ως όραμα και ως πράξη, Άθως, 1992
  • Προτάσεις Κριτικής Οντολογίας, Δόμος, (3η) 1995
  • Το πραγματικό και το φαντασιώδες στην Πολιτική Οικονομία, Δόμος, (2η) 1996
  • Τα καθ’ εαυτόν, Ίκαρος, (3η) 1996
  • Πείνα και δίψα, Γρηγόρη, (5η) 1997
  • Αλήθεια και ενότητα της Εκκλησίας, Γρηγόρη, (2η) 1997
  • Η κόκκινη πλατεία και ο θείος Αρθούρος, Δόμος, (5η) 1998
  • Χάιντεγγερ και Αρεοπαγίτης, Δόμος, (4η) 1998
  • Αόριστη Ελλάδα – Κοντσέρτο για δύο αποδημίες, Δόμος, (2η) 1999
  • Το ρητό και τὸ άρρητο – Τα γλωσσικά όρια ρεαλισμού της μεταφυσικής, Ίκαρος, 1999
  • Ορθός λόγος και κοινωνική πρακτική, Δόμος, (3η) 1999
  • Καταφύγιο ιδεών-Μαρτυρία, Ίκαρος, (6η) 2001
  • Το πρόσωπο και ο Έρως, Δόμος, (6η) 2001.
  • Σχεδίασμα Εισαγωγής στη Φιλοσοφία, Δόμος, (5η) 2002
  • Η απανθρωπιά του δικαιώματος, Δόμος, (3η) 2000
  • Η ελευθερία του ήθους, Ίκαρος, (3η) 2002
  • Αλφαβητάρι της πίστης, Δόμος, (13η) 2002
  • Πολιτιστική Διπλωματία – Προθεωρία ελληνικού σχεδιασμού, Ίκαρος, (2η) 2003
  • Σχόλιο στο Άσμα Ασμάτων, Δόμος, (6η) 2003
  • Προφορική Αμεσότητα, IANOS 2003
  • Οντολογία της σχέσης, Ίκαρος, 2004
  • Μετανεωτερική Μεταφυσική, Δόμος, (2η) 2004
  • Ορθοδοξία και Δύση στη Νεώτερη Ελλάδα, Δόμος, (5η) 2005.
  • Ενάντια στη θρησκεία, Ίκαρος, 2006
  • Το αίνιγμα του κακού, Ίκαρος, 2008
  • `Εξι φιλοσοφικές ζωγραφιές, Ίκαρος, 2011
  • Πείνα και Δίψα, IANOS, 2015
  • Αόριστη Ελλάδα – Κοντσέρτο για δύο αποδημίες, IANOS, 2016
  • Ολοκληρωτισμός αμφιπρόσωπος – Ι. Η Κόκκινη Πλατεία και ο θείος Αρθούρος, ΙΙ. Παθήματα χωρίς μαθήματα, IANOS, 2018
  • Αντιπαλεύοντας το πολιτικό τίποτα, IANOS, 2019

Επιφυλλιδογραφική εργογραφία/χρονογραφία

  • Το προνόμιο της απελπισίας, Γρηγόρη, (2η) 1983
  • Κεφάλαια Πολιτικής Θεολογίας, Γρηγόρη, (3η) 1983
  • Finis Graeciae: θρηνητική εικασία, Δόμος, 1987
  • Η Νεοελληνική Ταυτότητα, Γρηγόρη, (4η) 2001
  • Κριτικές παρεμβάσεις, Δόμος, (4η) 1993
  • Το κενό στην τρέχουσα πολιτική, Καστανιώτη, (2η) 1992
  • Ελλαδικά προτελεύτια, Καστανιώτη, 1992
  • Χώρα υποχείρια παιγνίου, Καστανιώτη, 1994
  • Απερισκέπτως αυτόχειρες, Καστανιώτη, 1994
  • Κύκλος φαύλος στροβιλώδης, Καστανιώτη, 1994
  • Ελληνότροπος πολιτική, Ίκαρος, 1996
  • Αντιστάσεις στην αλλοτρίωση, Ίκαρος, 1997
  • Ιχνηλασία νοήματος, Λιβάνη, 1998
  • Η παρακμή ως πρόκληση, Λιβάνη, 1999
  • Εορτολογικά παλινωδούμενα, Ακρίτας, 1999
  • Ελληνικὴ ετοιμότητα για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, Λιβάνη, 2000
  • Η Αριστερά ως Δεξιά – Η Δεξιά ως παντομίμα, Πατάκη, (2η) 2001
  • Εις μικρόν γενναίοι – Οδηγίες χρήσεως, Πατάκη, 2003
  • Κομματοκρατία, Πατάκη, (3η) 2004
  • Η λογική αρχίζει μὲ τον έρωτα, Ικαρος, 2004
  • Κοινωνιοκεντρικὴ Πολιτική: Κριτήρια, Εστία, 2005
  • Πολιτισμός, Το κεντρικό πρόβλημα της πολιτικής, Κάκτος, (2η) 2005
  • Αφελληνισμού παρεπόμενα, Κάκτος, (2η) 2005
  • Η κρίση της προφητείας, Δόμος, (3η) 2006
  • Μαχόμενη ανελπιστία, Βιβλιοπωλείον της Εστίας 2007
  • Έπαινος ψήφου τιμωρητικής, IANOS 2007
  • Η κατάρρευση του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα σήμερα, IANOS 2008
  • Το πολιτικό ζητούμενο στην Ελλάδα σήμερα, IANOS, 2009
  • Κατά κεφαλήν Καλλιέργεια, IANOS, 2010
  • Η πολιτική γονιμότητα της οργής, IANOS 2011
  • Η καταστροφή ως ευκαιρία, IANOS 2012
  • Το πρόβλημά μας είναι πολιτικό όχι οικονομικό, IANOS, 2013
  • Η Ελληνικότητα ως ποιότητα και ως ντροπή, IANOS, 2014
  • Finis Graeciae, IANOS 2014
  • Τόπος του ανοίκειου τρόπου, IANOS, 2015
  • Την αλήθεια κατάματα, IANOS, 2016
  • Να επαναστατήσει η αξιοπρέπεια, IANOS, 2017
  • Ελληνοκεντρικός εκσυγχρονισμός, IANOS, 2018

Μεταφρασμένη εργογραφία

Στα αγγλικά
  • Against Religion: The Alienation of the Ecclesial Event, H.C. Press (Brookline, MA), 2013 [ISBN 978-1935317401]
  • The Enigma of Evil, H.C. Press (Brookline, MA), 2012 [ISBN 978-1935317289]
  • Relational Ontology, H.C. Press (Brookline, MA), 2011 [ISBN 978-1935317197]
  • The Meaning of Reality: Essays on Existence and Communion, Eros and History. Sebastian Press (Los Angeles), 2011 [ISBN 978-1936773039]
  • Person and Eros, H.C. Press (Brookline, MA), 2008 (ISBN 978-1-885652-88-1)
  • Orthodoxy and the West, H.C. Press (Brookline, MA), 2006 (ISBN 1-885652-81-X)
  • Variations on the Song of Songs, H.C. Press (Brookline, MA), 2005 (ISBN 1-885652-82-8)
  • Postmodern Metaphysics, H.C. Press (Brookline, MA), 2004 (ISBN 1-885652-80-1) read the table of contents
  • On the Absence and Unknowability of God: Heidegger and the Areopagite, London (Continuum, 2005) (ISBN 0-567-08806-5)
  • Elements of Faith, Edinburgh (T&T Clark), 1991 (ISBN 0-567-29190-1)
  • The Freedom of Morality, New York (SVP), 1984 (ISBN 0-88141-028-4)
Στα γαλλικά
  • Variations sur le Cantique des Cantiques, Paris (Desclée de Brouwer), 1992 (ISBN 2-220-03273-6)
  • Philosophie sans rupture, Genève (Labor et Fides), 1986 (ISBN 2-8309-0046-4)
  • De l’absence et de l’inconnaissance de Dieu, Paris (Cerf), 1971
  • La foi vivante de l’Église, Paris (Cerf), 1989 (ISBN 2-204-03160-7)
  • La morale de la liberté, Genève (Labor et Fides), 1984 (ISBN BA-45978923)
  • Vérité et unité de l’Église, Grez-Doiceau (Editions Axios), 1989
Στα γερμανικά
  • Person und Eros, Göttingen, (Vandenhoeck und Ruprecht), 1982
Στα ιταλικά
  • Ignoranza e conoscenza di Dio, Milan, (Jaca Book), 1973,
  • Heidegger e Dionigi Areopagita, Rome (Città Nuova editrice), 1993
  • Variazioni sul Cantico dei Cantici, Milan (Nuova Stampa), 1992 (ISBN 88-8166-044-X)
  • La fede dell’ esperienza ecclesiale, Brescia (Queriniana), 1993
  • La libertà dell’Ethos, Bolognα (Dehoniane), 1984
  • Verità e Unità della Chiesa, Milan (Nuova Stampa) (ISBN 88-8166-019-9)
Στα ρουμανικά
  • Heidegger şi Areopagitul’, Bucharest (Editura Anastasia)
  • Persona şi Eros, Bucharest (Editura Anastasia)
  • Abecedar al credintei, Bucharest (Editura Bizantina)
  • Libertatea Moralei, Bucharest, (Editura Anastasia)
  • Foanea şi Setea, Bucharest (Editura Anastasia)
Στα ρωσικά
  • Истина и Eдинство Церкви, Moscow (CBЯTO-ΦИЛAΡETOBCKИЙ) 2006
  • Хайдеггер и Aреопагит, Moscow (POCCПЭН) 2005
  • Личноcть и Эрос, Moscow (POCCПЭН) 2005
  • Bариации на Песнь Песней, Moscow (POCCПЭН) 2005
  • Bepa Цepкви, Moscow 1992
Στα σερβικά
  • ΦИЛΟCΟΦИЈΑ ИЗ ΗΟΒΟΓ УΓЛΑ, Belgrade, (MИΡΟΤΟЧИΒΟΓ)
  • ΧΑJДΕΓΕΡ И ДИΟΗИCИЈE ΑΡΕΟΠΑΓИΤ, Belgrade, (MИΡΟΤΟЧИΒΟΓ)
  • AЗБУЧHИK BEPE, Novi Sad (Beseda)
  • МЕТАФИЗИКА ТЕЛА, Novi Sad (Beseda)
  • ИСТИНА И ЈЕДИНСТВО ЦРКВЕ, Novi Sad (Beseda)
  • ЛИЧНОСТ И ЕРОС, Нови Сад (Беседа)
Στα σλοβενικά
  • Heidegger in Areopagit ali o Bozji odsotnosti in respoznatnosti, (Nova revija), 1991
Στα οὐκρανικά
  • Свобода етосу, Kiev (Дух і Літера) 2003
  • Нерозривна філософія, Kiev, (Oснови)
  • Варіації на тему Пісні Пісень, Kiev (Дух і Літера)
Στα βουλγαρικά
  • ΚPИЗATA KATO ПРЕДИЗВИKATEЛCTBO, Sofia (ЛИΚ), 2002
Στα φινλανδικά
  • Nälkä ja Jano, (Joensuu) 1991
SHARE

Προσθέστε το δικό σας σχόλιο