Ιστορικός περίπατος από τις Βινάριες μέχρι το Φανάρι …

Απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «μεταφόρτωση» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή περιληπτικά χωρίς τη ρητή προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του kefaloniapress.gr

Προχωρώντας λίγο πιο πέρα από το Ορφανοτροφείο, εκεί που σήμερα υπάρχει το ομώνυμο εστιατόριο συναντούσες τις παλιές εγκαταστάσεις της Οινουργικής Εταιρείας, που ίδρυσε ο  Νικόλαος Γεωργίου Πινιατώρος το 1857, με κυρίαρχο κρασί παραγωγής την Μαυροδάφνη από τα φημισμένα αμπέλια της Θηνιάς και της Παλικής.

Μαρία Μαρκάτου – Αλυσανδράτου

Γράφει η Μαρία Μαρκάτου-Αλυσανδράτου

Ο Νικόλαος Γ. Πινιατώρος(1821-1884)σπούδασε φυσική και µαθηµατικά στο Παρίσι και  µε τη σύµπραξη κορυφαίων τοπικών επιχειρηµατικών παραγόντων και του διάσηµου Γάλλου οινολόγου Galot, υπήρξε ιδρυτής της «Οινουργικής Εταιρείας Κεφαλληνίας» και ο πρώτος διευθυντής της από το 1858 έως το 1861 και αργότερα µαζί µε τον Νικόλαο Μ. ∆ελλαπόρτα, διαχειριστής και εκκαθαριστής της από το 1870-1871, ενώ διακρίθηκε ως ο πρώτος ανταποκριτής της Εθνικής Τράπεζας στο νησί από το 1864 έως το 1880.

Η υπογραφή του Νικολάου Πινιατώρου ως ανταποκριτής της Εθνικής Τράπεζας

Όταν η εταιρεία πτώχευσε, τις εγκαταστάσεις αγόρασε ο διακεκριµένος  οινοπαραγωγός και µεγαλοεξαγωγέας σταφίδας και οινοπνευµατωδών Ερνέστος Τουλ, οποίος είχε ιδρύσει το 1854 τη σπουδαία οινοποιία ”Βινάρια” σήµα κατατεθέν του νησιού  και την κάνει τότε γνωστή σε όλο τον κόσμο αφού  στρέφεται προς τις ξένες αγορές. Λανθασμένα πολλοί θεωρούν τον Ερνέστο Τουλ Άγγλο αφού στην πραγματικότητα ήταν γιος του Ιρλανδικής καταγωγής Ιωάννη Αυγούστου Τουλ και της κοντέσσας Βαρβάρας Κερίνο από τη Ζάκυνθο.

Διαφημιστικό του 1875  για την οινοποιϊα Τουλ που δείχνει τις παλιές εγκαταστάσεις και τα κτίρια στην περιοχή που βρίσκεται σήμερα η κοσμική ταβέρνα ‘ Βινάριες’

Ο Ερνέστος Τουλ αρχικά ασχολήθηκε με την εξαγωγή ελαιολάδου στην Ιταλία,αποκτώντας προοδευτικά και δικά του πλοία. Αργότερα εκμεταλλευόμενος τον αφανισμό των γαλλικών αμπελώνων λόγω ασθένειας των κλημάτων και ευρύτερα την πλεονεκτική θέση της Επτανήσου, που δεν λαβώθηκε από την τουρκική κατοχή συγκριτικά με την υπόλοιπη χώρα,στρέφεται στο εμπόριο της σταφίδας και μεταβάλλεται στον πλουσιότερο και πλέον δραστήριο έμπορο της Κεφαλονιάς.

Άποψη των εγκαταστάσεων Τουλ από τη θάλασσα

Ο Τουλ ανακαινίζει τις παλιές εγκαταστάσεις της Οινουργικής Εταιρείας και προσθέτει κτίρια κατά μήκος  του δρόμου τόσο από την πλευρά της θάλασσας όσο και από την πλευρά του λόφου για να διευκολύνεται η μετακίνηση των προϊόντων.

H διάταξη των κτιρίων από το δρόμο και κάποια μέλη της οικογένειας Τουλ, γύρω στα 1900

Στην ιδιωτική τους αποβάθρα κάτω από τις εγκαταστάσεις, έπιαναν καράβια από όλο τον κόσμο, όπως το Γερμανικό ατμόπλοιο ”Όλγα”, το Ολλανδικό ”POLLOX” και το Αγγλικό ”ARGUS” στα οποία η οικογένεια φόρτωνε   τα  φημισμένα κρασιά και κονιάκ της εταιρείας, τυποποιημένα και συσκευασμένα σε κιβώτια των 12 ή 13 μπουκαλιών αφού ο Τουλ ήταν εκείνος που εισήγαγε την εμφιάλωση για πρώτη φορά καθώς και τη συσκευασία των μπουκαλιών σε μικρά κιβώτια.

Σε δυο φωτογραφίες η αποβάθρα των Τουλ το 1918 και το 2003, εκεί που βρίσκεται ακόμα και σήμερα, λίγο πριν την κοσμική ταβέρνα ‘Βινάριες’

Τα κρασιά και το κονιάκ του οίκου Τουλ είχαν αποσπάσει πλήθος βραβείων όπως το χάλκινο Παρισίων το 1875, το χρυσό Αθηνών την ίδια χρονιά,το χρυσό Αρλ το 1882, το χρυσό Αμβέρσας το 1885 και το χρυσό Αθηνών το 1903.

Τα πολυβραβευμένα προϊόντα της οινοποιίας Τουλ (ρομπόλα,κονιάκ, λικέρ κ.λπ.) αποκτούν καλή φήμη τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ολλανδία, τις Σκανδιναβικές χώρες και τη Γερμανία, τη μεγαλύτερη τότε αγορά εξαγωγών.

Διαφήμισης της εταιρείας, το 1901 (φωτογραφία του Παναγιώτη Κανελλοπούλου)

Στη Γερμανία μάλιστα ο Ερνέστος κερδίζει έναν πιστό, οικογενειακό φίλο και θαυμαστή των μεθόδων του, που τον έλεγαν Κλάους. Ο τελευταίος θα οικοδομήσει μια παρόμοια επιχείρηση κοντά στην Πάτρα, έχοντας ως πρότυπο τη «Βινάρια», την εξίσου ονομαστή «Αχάϊα Κλάους». Τα Κεφαλονίτικα κρασιά ακολουθούν για χρόνια τους θαλάσσιους δρόμους και μέσω της Ερυθράς Θάλασσας φτάνουν ως και τη Τζακάρτα της Ινδονησίας!

Το όνομά του Τουλ μνημονεύεται ακόμα και σήμερα μαζί με τον Γερμανό Γουσταύο Κλάους στην Αχαϊα και τον  κοσμοπολίτη Θεόδωρο Μερκούρη στην Ηλεία,ως ένας εκ των τριών που έβαλαν τα πρώτα θεμέλια στην παραγωγή ευγενών οίνων στον  Ελλαδικό χώρο και  ίδρυσαν για τον σκοπό αυτό σύγχρονα οινοποιεία. Ακολούθησε αργότερα και ο Ιωάννης Μπουτάρης με την εταιρεία Μπουτάρη Οινοποιητική που ιδρύθηκε το 1879.

Ο Ερνέστος Τουλ όταν πεθαίνει ενταφιάζεται στο Βρετανικό Κοιμητήριο του Δραπάνου και το ταφικό του μνημείο παραγγέλνεται να κατασκευάσει ο διακεκριμένος  γλύπτης Γεώργιος Μπονάνος από το Βουνί του Ληξουρίου, ο οποίος υπέγραφε τα έργα του τονίζοντας πάντα την καταγωγή του: ΓΕΩΡ. ΜΠΟΝΑΝΟΣ / ΚΕΦΑΛΛΗΝ / ΕΠΟΙΕΙ και του οποίου αυτήν την επιγραφή φέρουν πολλά μνημεία εντός και εκτός Κεφαλονιάς.

Το μνημείο παριστάνει ένα  άγγελο που πατεί ανάλαφρα πάνω σε μια σαρκοφάγο, τοποθετημένη μπροστά από έναν οβελίσκο και παρά τις  αρκετές φθορές, σώζεται ακόμα και σήμερα σε καλή κατάσταση.

Το ταφικό μνημείο του Ερνέστου Τουλ στο Βρετανικό Κοιμητήριο του Δραπάνου

Το 1903 οι απόγονοι το Ερνέστο Τουλ,σε μια περίοδο που το πρόβλημα της ύδρευσης ήταν πολύ μεγάλο στο Αργοστόλι, δωρίζουν 4 κρήνες, έργα επίσης του γλύπτη Μπονάνου με σαφείς επιρροές από την Ελληνική μυθολογία. Η μία τοποθετήθηκε στη λαχαναγορά και η άλλη στην πλατεία Τελωνείου(Ντουγάνα).

Η κρήνη  Τουλ στην είσοδο της αγοράς στην παραλιακή,το 1936

Είναι εκείνες οι οποίες ευτυχώς διασώθηκαν από τον καθηγητή-φιλόλογο Νικόλαο Τζουγανάτο  και κοσμούν μέχρι σήμερα την πλατεία της πρώην Αγροτικής Τράπεζας και τη μικρή πλατεία ανάμεσα στον Ναυτικό Όμιλο και το μνημείο των Ριζοσπαστών, επί της οδού Γερασίμου Φωκά. Οι άλλες δυο κρήνες ήταν διαφορετικές, όχι κολώνες αλλά εντοιχισμένες.

Η πρώτη τοποθετήθηκε τότε στην κεντρική πλατεία και η δεύτερη στην περιοχή της προσεισμικής Πλάκας, κοντά στο αρτεσιανό πηγάδι της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη. To 1906 ο δήμαρχος Σπύρος Φωκάς-Κοσμετάτος γκρεμίζει το παλιό δικαστικό μέγαρο του Νάπιερ στην κεντρική πλατεία και αναπόφευκτα η κρήνη του Τουλ εντοιχίζεται σε άλλο κτήριο απέναντι από τον κήπο του Νάπιερ.

Αριστερά μία από τις εντοιχισμένες κρήνες τότε τοποθετημένη δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννη και δεξιά μία από τις  κολώνες, τοποθετημένη τότε δίπλα από το Τελωνείο

Όσον αφορά τις δυο εντοιχισμένες, ο κ. Δεμπόνος μας εκμυστηρεύτηκε ότι μαζί με τον  μηχανικό  κ. Λάμπρο Μήλα, βρήκαν και διέσωσαν τις πλάκες αμέσως μετά τον σεισμό του 1953, τις οποίες φύλαξαν πρόχειρα σε ιδιόκτητο οικόπεδο αλλά δυστυχώς κάποια χρονική στιγμή αυτές εξαφανίστηκαν.

Οι ιστορικές συγκυρίες, που οδήγησαν στην άνθιση της επιχείρησης των Τουλ, μεταβλήθηκαν δραματικά στην αυγή του εικοστού αιώνα. Η ευρωπαϊκή αγορά κατακλύζεται πλέον από ελληνικά, φτηνά κρασιά ωστόσο υποδεέστερης ποιότητας από τα αντίστοιχα της «Βινάριας» σε τέτοιο βαθμό ώστε να επιβληθεί εμπάργκο εισαγωγών στην Γερμανία. Το ξέσπασμα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου θα σημάνει το τέλος της μακρόχρονης, επικερδούς συνεργασίας με την παραπάνω χώρα και τα αδέλφια Τουλ δεν θα  κατορθώσουν τελικά να σώσουν τη «Βινάρια».

Η διάθεση των προϊόντων έγινε προβληματική, οι εγκαταστάσεις παύουν να λειτουργούν αλλά παραμένουν ως αποθήκες. Σε κάποια από αυτά τα  κτίρια  στεγάστηκε αρχικά ο οίκος ανοχής του Γεράσιμου Παυλάτου Προυσό το 1932 και στην συνέχεια  οι αποθήκες του Κουνάδη Γεράσιμου, το 1938. Ακόμα και σήμερα κάτω από το εστιατόριο ‘Βινάριες’ σώζεται τμήμα της αποβάθρας των Τουλ.

Ήδη λοιπόν πριν τον καταστρεπτικό σεισμό του 1953 τα κτήρια της οινοποιίας, που καταλάμβαναν και τις δύο πλευρές του σημερινού δρόμου, οι αποβάθρες-βραχίονες, με ορατά τα απομεινάρια τους ακόμη και τώρα στην περιοχή και η οικία, αφέθηκαν στην εγκατάλειψη, τη λήθη και τη φθορά. Το όνομα χάθηκε από το νησί αλλά η ιστορία της «Βινάριας» πορεύτηκε παράλληλα με την οικονομική και όχι μόνο μοίρα του τόπου και έτσι δύσκολα θα λησμονηθεί.

Ότι έχει απομείνει σήμερα από την αποβάθρα των Τουλ, κάτω από την  κοσμική ταβέρνα ‘Βινάριες’,που παρότι την χρησιμοποιούν πολλοί  για τα μπάνια τους, λίγοι  ξέρουν την ιστορία της.

Προχωρώντας στην συνέχεια παράλληλα με την θάλασσα, ένας ακόμα ξένος υπήκοος ο  Άγγλος Stevens, το 1835  φαίνεται πως παρατήρησε πρώτος  και κατέγραψε το φαινόμενο με τις υπόγειες διαδρομές του νερού, δηλαδή των θαλασσίων ρευμάτων, τα οποία χάνονται μέσα στη γη στην είσοδο του κόλπου του Αργοστολίου, για να εμφανιστούν με θαυμαστό τρόπο ξανά στον Καραβόμυλο Σάμης αφού διασχίσουν το υπέδαφος σχεδόν του μισού νησιού.

Ο υδρόμυλος του Stevens, γύρω στα 1907

Ανακαλύπτει λοιπόν  το πρώτο Μεγάλο Ρεύμα εκεί που σήμερα βρίσκεται  ο παραμελημένος «Θαλασσόμυλος» κι αφού εκμεταλλεύτηκε  τη δύναμη του,  είχε την ιδέα να εγκαταστήσει επάνω εκεί τον πρώτο νερόμυλο στην πόλη, χρησιμοποιώντας αυτό το υδάτινο ρεύμα για την παραγωγή  ενέργειας που λειτούργησε μέχρι το 1915.

Το αυλάκι και τα σπιτάκια του Θαλασσόμυλου, το 1875

Ο Θαλασσόμυλος το 1920

Πολλά χρόνια μετά, γύρω στη δεκαετία του 1920, το όνομα του Stevens ξεχάστηκε κι  ο μύλος έγινε γνωστός ως ο Μύλος του Ταμπάκη, από τον αλευρόμυλο  του Δευτεραίου Κωνσταντίνου, ταμπάκη στο επάγγελμα αφού  εργαζόταν στα Βυρσοδεψεία, ο οποίος άνοιξε  εκεί  αργότερα κι ένα καφενεδάκι.

Διασωθέν τμήμα του Θαλασσόμυλου

Ο Θαλασσόμυλος το  1912 σε φωτογραφία του  Fred Boissonas

Περίπου 20 χρόνια μετά τον Stevens και συγκεκριμένα το 1859 οι αδελφοί Μηλιαρέση ανακαλύπτουν βορειότερα το δεύτερο Μεγάλο Ρεύμα στην περιοχή,  εκεί που σήμερα υπάρχουν οι Καταβόθρες και κατασκευάζουν τον δικό τους υδρόμυλο το 1860, που μαζί με του Stevens συναγωνίζονταν τους ανεμόμυλους απέναντι από το Αργοστόλι.

Καταβόθρες Αφων Μηλιαρέση το 1905

Οι μεγάλοι σεισμοί του 1867 και του 1953 δεν είχαν καμία επίδραση σε αυτούς, εκτός από το ότι κατέστρεψαν την επιφανειακή κατασκευή, η οποία και αποκαταστάθηκε.

Ο Θαλασσόμυλος προσεισμικά

Στο Μεγάλο Ρεύμα των Αφων Μηλιαρέση, ο Άγγελος Τρομπέτας που δραστηριοποιείται από το 1894 στην παραγωγή   αναψυκτικών και ηδύποτων, έχοντας ήδη ένα εργοστάσιο  επί της παραλιακής,  το 1917 αποφασίζει να λειτουργήσει αλευρόμυλο.

Λίγα χρόνια μετά, το 1925 με γεννήτρια ηλεκτρικού ρεύματος δημιουργεί το δεύτερο εργοστάσιο  παραγωγής πάγου και αναψυκτικών.

Το Μέγα Ρεύμα του Τρομπέτα, το 1923

Ταυτόχρονα, μαζί με τους γιους του Γεράσιμο και Νικόλαο ανοίγουν το οικογενειακό εξοχικό κέντρο ”Μέγα Ρεύμα” που γρήγορα γίνεται στέκι για τους Αργοστολιώτες, οι οποίοι έκαναν την βόλτα τους και το γύρο της Λάσσης από το Φαραώ και μένει ανοικτό μέχρι το 1932.

Από διαφήμιση σε εφημερίδα της εποχής, το 1927

Οι Καταβόθρες Μηλιαρέση περίπου το 1890

Από τα σημαντικότερα γεωλογικά φαινόμενα που παρατηρούνται στην Κεφαλονιά, οι Καταβόθρες έχουν απασχολήσει τους επιστήμονες ανά τον κόσμο.Το 1963 οι γεωλόγοι Βίκτορ Μάουριν (Viktor Maurin) και Γιόζεφ Τσέτλ (Josef Zetl) από το Πολυτεχνείο του Γκρατς της Αυστρίας, με τη χρήση σημαντικής ποσότητας  χρωστικής ουσίας(160 κιλά περίπου), ανακάλυψαν ότι το αλμυρό νερό από τις ακτές του κόλπου του Αργοστολίου αναρροφάται και ακολουθώντας μια διαδρομή οριζόντιας απόστασης 15 χιλιομέτρων περίπου, μέσω υπόγειων οδών,καταλήγει στις Βορειοανατολικές ακτές του νησιού και  συγκεκριμένα στον κόλπο της Σάμης, στον Καραβόμυλο αλλά και στο λιμνοσπήλαιο της Μελισσάνης!

Προσεισμική φωτογραφία του μύλου στον Καραβόμυλο

Οι γεωλόγοι έχουν ασχοληθεί επισταμένως με τα υπόγεια ύδατα της Κεφαλονιάς και διάφορα φαινόμενα που συνδέονται με αυτά. Στην πλειονότητά τους εξηγούνται λόγω της θέσης της Κεφαλονιάς στην ένωση των τεκτονικών πλακών της Γης, δεν παύουν όμως να συνθέτουν ένα σκηνικό μυστηρίου και μοναδικότητας στο νησί μας.

Φωτογραφία των μύλων από τον Fred Boissonnas, το 1912 περίπου

Κοιτάζοντας αριστερά από  τις Καταβόθρες, εκείνο που έβλεπες να δεσπόζει αμέσως μετά στην περιοχή, ήταν  το Φανάρι των Αγίων Θεοδώρων.

Ο Φάρος του Αργοστολίου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα και μνημεία της Κεφαλονιάς. Πρόκειται για ένα κυκλικό κτίσμα, δωρικού ρυθμού, και περιστοιχίζεται από 20 κίονες  από μονοκόμματη πέτρα. Στέφεται µε ένα πέτρινο κιγκλίδωμα, πάνω από το οποίο υψώνεται το κύριο μέρος του κτίσματος σαν κύλινδρος, όπου στερεώνεται μικρός τρούλος και το φανάρι.

Ονομάστηκε Φανάρι των Αγίων Θεοδώρων λόγω της μικρής εκκλησίας των Αγίων Θεοδώρων που υπήρχε εκείνα τα χρόνια κοντά σε αυτό. Χτίστηκε το 1828 από τον μηχανικό J.P.Kennedy, όταν το νησί βρισκόταν υπό τη διοίκηση του Άγγλου τοποτηρητή Καρόλου Νάπιερ, και εγκαινιάστηκε το Μάιο του 1829. Έφερε πυργίσκο συνολικού ύψους 8 μέτρων που αποτελούσε την  οικία του φαροφύλακα. Ο ίδιος ο Νάπιερ περιγράφει : ”Ο θεμέλιος λίθος αυτού του μικρού κομψοτεχνήματος της αρχιτεκτονικής τοποθετήθηκε από τον Λοχαγό Κέννεντυ στις 12 ή 13 Μαρτίου 1829”.

Είναι μικρός ο όγκος του σχετικά με άλλους φάρους γιατί ούτε η τοποθεσία, ούτε ο σκοπός που υπηρετεί, ούτε η οικονομία επέτρεπαν μεγαλύτερο κτίριο.

Το σύνολο στοίχισε 130 λίρες με  μία κυκλική σκάλα στο μέσον του και γύρω του μία σειρά από κολόνες που είχαν στόχο να στηρίξουν το οικοδόμημα. Τα αποτέλεσμα ήταν ένα φάρος, μοναδικός στο είδος του, με κυλινδρικό σχήμα που εντάχθηκε στο σύστημα φάρων της Ελλάδας μετά την ένωση των Επτανήσων, το 1864.

Ο Φάρος των Αγίων Θεοδώρων από κάρτα του 1919

Το Φανάρι το 1920

Ο Φάρος προπολεμικά

Καταστράφηκε από τους σεισμούς το 1953 και ξαναχτίστηκε το 1964, σύμφωνα με τα αρχικά σχέδια, χάρη στη δωρεάν μελέτη του αρχιτέκτονα Τάκη Παυλάτου που είχε και τη γενική επίβλεψη του έργου.

Το 1999, επί δημαρχίας Γεράσιμου Φόρτε, έγιναν επισκευές συντήρησης και στήριξης, λόγω της διάβρωσης που δημιουργούσε το θαλασσινό νερό, χωρίς όμως να αλλάξουν ιδιαίτερα τα χαρακτηριστικά του.

Ο Φάρος των Αγίων Θεοδώρων σήμερα

Για τον λόφο απέναντι από τον Φάρο, μας παραθέτει κάποιο ιδιαίτερα εντυπωσιακό στοιχείο ένας καταξιωμένος ιστορικός ερευνητής. Σύμφωνα με τον κ. Αγγελο-Διονύση Δεμπόνο, το 1538 ο Τουρκικός στόλος με ναύαρχο τον περιβόητο Χαϊρεδίν Μπαρμπαρόσαα έφτασε στο νησί μας κι εδώ που μελλοντικά θα κτιζόταν το Αργοστόλι. Για την εξασφάλιση νερού κατά την παραμονή τους  απέφυγαν τα καθαρά νερά του Κουτάβου, που λόγω θέσης και απόστασης ελέγχονταν εύκολα από την Βενετσιάνικη φρουρά του Κάστρου του Αγίου Γεωργίου, που ήταν το οχυρό και η πρωτεύουσα του νησιού και έσκαψαν δυο πηγάδια.Ένα στο λόφο απέναντι από το Φανάρι των Αγίων Θεοδώρων, το γνωστό ίσως και σήμερα ”Κοντό Πηγάδι” κι ένα στη μέση του μετέπειτα Λιθόστρωτου και συγκεκριμένα εκεί που σήμερα βρίσκεται το Ταχυδρομείο, το ”Πλατύ Πηγάδι”. Στην συνέχεια, το φουσάτο του Μπαρμπαρόσσα κατασκήνωσε στο σημείο εκείνο, από όπου η σημερινή ονομασία της περιοχής.

Φεύγοντας από το Φανάρι με κατεύθυνση προς τη Λάσση, συναντούσες την οικία της οικογένειας Αμπατιέλου,  γνωστή και ως Casa Rossa λόγω του χρώματος της, που ακόμα και σήμερα μετά την ανακατασκευή της αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της περιοχής.

Η οικία του Σπύρου Αμπατιέλου, το 1941

Εκεί που βρίσκεται και σήμερα μετά την ανακατασκευή του το γνωστό σε όλους μας κόκκινο σπίτι, το δίπατο αρχοντικό έμελλε να πρωταγωνιστήσει στη νεότερη ιστορία του τόπου για το γεγονός ότι αποτέλεσε τον τόπο εκτέλεσης των αξιωματικών της Ιταλικής Μεραρχίας ACQUI, από τους Γερμανούς, το 1943.

Φωτογραφία της περιοχής με το Φανάρι, την οικία Αμπατιέλου και τον  δρόμο που οδηγούσε στο γύρο της Λάσσης, από τον Ιταλό αξιωματικό Fellini

Πανοραμική άποψη της περιοχής στην κατοχή

Εκείνο ωστόσο που έχει μεγάλη σημασία να αναφέρουμε είναι ότι η περιοχή από το Ορφανοτροφείο προς Καταβόθρες άλλαξε κατά πολύ μετά τους σεισμούς καθώς επιχωματώθηκε από τα μπάζα των κτιρίων που γκρεμίστηκαν το 1953 με αποτέλεσμα να αλλοιωθεί εντελώς η αρχική μορφή της ακτογραμμής.

O ΕΟΤ τέλη της δεκαετίας του 1950 έκανε διάφορα έργα στην Κεφαλονιά και μεταξύ αυτών την Μελισσάνη, τον Πλατύ Γιαλό και τις Καταβόθρες, με πρόεδρο τότε της τοπικής επιτροπής τον Μαρίνο Φωκά-Κοσμετάτο μετέπειτα Δήμαρχο. Ο χώρος των Καταβοθρών απαλλοτριώθηκε από την οικογένεια Μηλιαρέση αλλά γύρω στο 1969, έγινε άρση της απαλλοτρίωσης  και έτσι το οικόπεδο μαζί  με το κτίσμα γύρισε πίσω στην οικογένεια Μηλιαρέση ενώ  το φυσικό γεωλογικό φαινόμενο παραμένει ιδιοκτησία του Ελληνικού δημοσίου ακόμα και σήμερα.

Οι Καταβόθρες το 1965

Την δεκαετία του 1980, ο δήμαρχος πλέον Μαρίνος Φωκάς Κοσμετάτος(1975-1982) προχωράει σε μια σειρά έργων για την ανάδειξη του φαινομένου των Καταβοθρών και την διαμόρφωση της ακτογραμμής.

Το 1979,κατασκευάζει πεζόδρομο από το Μαϊστράτο μέχρι τις Καταβόθρες και  καθαρίζει τα αυλάκια των θαλασσόμυλων σε μήκος 250 μέτρων, ώστε το φαινόμενο να γίνει και πάλι εμφανές.

Έργα κατασκευής πεζόδρομου με κατεύθυνση τον Θαλασσόμυλο, το 1979

Το 1980 απολλοτριώνει με δαπάνη του ΕΟΤ τον παραθαλάσσιο χώρο  με το παλιό κτίριο του Θαλασσόμυλου και περνά στην ιδιοκτησία του Ε.Ο.Τ. ενώ  την χρησικτησία, πληρώνει για 30 χρόνια ο Δήμος Αργοστολίου.

Την ίδια εποχή  κατασκευάζονται και τα λαϊκά αποδυτήρια του Μαϊστράτου για τους λουόμενους στην περιοχή, στο σημείο που σήμερα εγκαταλελειμμένα, αποτελούν εστία μόλυνσης και σκουπιδιών.

Στην συνέχεια, ο Θαλασσόμυλος αναστηλώθηκε στην πρώτη θητεία του δημάρχου Αλέκου Καλαφάτη(1983-1986) και δόθηκε για κάμποσα χρόνια στο δήμο. Αρχικά  και μέχρι το 1986 λειτούργησε σαν δημοτική επιχείρηση με εστιατόριο και καφενείο κι έγινε ένα από τα ωραιότερα και δημοφιλέστερα μέρη του Αργοστολίου. Επί δημαρχίας Μιχάλη Βαγγελάτου(1987-1990) νοικιάστηκε κι έτσι συνέχισε και μετέπειτα στη 2η θητεία του Αλέκου Καλαφάτη(1991-1994).

Κάποια στιγμή το αριστερό δυτικό τμήμα του, λειτούργησε σαν Οινοθήκη από τον Κοινωνικό συνεταιρισμό όταν επί δημαρχίας Γεράσιμου Φόρτε(1995-2006) ξεκίνησε τη λειτουργία του  και το δημοτικό καφενείο της Καμπάνας.

Μόλις το 2012, με το νόμο 4049/2012 το ακίνητο περιήλθε πλέον οριστικά  στην ιδιοκτησία του τότε Δήμου Κεφαλονιάς αλλά εγκαταλείπετε κυριολεκτικά στη τύχη του. Το 2015, το Δημοτικό Συμβούλιο παραχώρησε το παραδοσιακό ακίνητο,  στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κεφαλονιάς, αλλά από τότε τίποτα δεν έχει αλλάξει σχετικά με το πανέμορφο παραδοσιακό κτίσμα που παραμένει ακόμα κλειστό και εγκαταλελειμμένο.

Ο Θαλασσόμυλος στις μέρες μας

Ένα ακόμα σημαντικό γεγονός που  έπαιξε καθοριστικό ρόλο και  μετέτρεψε την περιοχή σε δασύλλιο και  πνεύμονα πράσινου, υπήρξε η πρωτοβουλία της Φιλοδασικής Συνεργατικής Ένωσης, στην οποία ανήκουν τα εύσημα  για τα πανέμορφα πεύκα που κοσμούν  τους λόφους γύρω, πίσω και απέναντι από το Αργοστόλι.

Ο πεζόδρομος και τα πεύκα με κατεύθυνση τον Θαλασσόμυλο στις μέρες μας

Η Φιλοδασική Συνεργατική Ένωση ιδρύεται αμέσως μετά τον πόλεμο με πρόεδρο τον Γεράσιμο Στίβα ιδοκτήτη των ομώνυμων βυρσοδεψείων, τον γιατρό Γεώργιο Πινιατώρο, τον δικηγόρο Παναγή Αγγελάτο, τον Αλέξανδρο Βελισσαράτο και τον Αγγελοδιονύση Δεμπόνο.  Ξεκινάει τότε ένα τιτάνιο έργο αναδάσωσης του Αργοστολίου, που στερείτο πρασίνου όπως βλέπουμε σε πολλές παλιές φωτογραφίες, όπου οι λόφοι γύρω του και απέναντί του είναι τελείως γυμνοί από δέντρα.

Παρατηρήστε τους λόφους πίσω από το Αργοστόλι, πόσο γυμνοί ήταν από δένδρα το 1906

Εκείνη την εποχή ο δασάρχης  Αριστείδης Οικονόμου διατηρεί ένα φυτώριο λίγο μετά το δημοτικό Πτωχοκομείο, όπου φέρνει και αναπαράγει πεύκα, τα οποία με την συμβολή του Βαλλιάνειου Κληροδοτήματος φυτεύονται στο Αργοστόλι, τα οποία λανθασμένα πιστεύουν κάποιοι ότι προϋπήρχαν κι ήταν γηγενή στην πόλη μας.Την αρχή είχε κάνει αρχές του 1900 ο δήμαρχος Σπύρος Φωκάς Κοσμετάτος με τα πεύκα που φύτεψε στην πλατεία του Μέτελα.

Όσον αφορά το λόφο απέναντι από τον Θαλασσόμυλο και τις Καταβόθρες, που ήταν ιδιοκτησίας των αδελφών Μηλιαρέση, ενοικιάστηκε για 30 χρόνια από την Φιλοδασική Ένωση, η οποία προκειμένου να αποτρέψει την ανοικοδόμηση κτιρίων στο συγκεκριμένο σημείο, πληρώνει προκαταβολικά τα ενοίκια και των 30 χρόνων και πευκοφυτεύει όλο το λόφο, με αποτέλεσμα το υπέροχο δάσος που έφτασε μέχρι με τις ημέρες μας.

Παρατηρήστε τους ίδιους λόφους σήμερα και μετά την πλούσια πευκοφύτευση από την Φιλοδασική Συνεργατική Ένωση.

Ο ίδιος ο κύριος Δεμπόνος μας ενημέρωσε σε τηλεφωνική μας επικοινωνία ότι για να τιμηθεί ο δασάρχης Αριστείδης Οικονόμου για την συνεισφορά του στην αναδάσωση της πόλης μας, ο δήμος τότε έδωσε το όνομά στο λόφο πάνω από το Αργοστόλι, γεγονός που δεν γνωρίζει και δεν αναφέρει πλέον κανένας, όπως μας είπε με μεγάλη του λύπη.

Πανορομική άποψη των λόφων του Αργοστολίου,στις μέρες μας

Στα χρόνια που ακολούθησαν ο Θαλασσόμυλος, οι Καταβόθρες και ο Φάρος των Αγίων Θεοδώρων παραμένουν μαζί με την γέφυρα, ως τα σημαντικότερα πολιτιστικά μνημεία του Αργοστολίου κι αποτελούν ζωντανή απόδειξη της ανθρώπινης δημιουργίας, ευρηματικότητας και φαντασίας, παρότι η ιστορία ξεχνάει πολλές φορές τους αφανείς της ήρωες.

Πηγές:

1. Αντωνάτος Σπύρος, Αργοστόλι η Χαμένη Πόλη

2. Δεμπόνος Αγγελοδιονύσης, Το Αργοστόλι διασκεδάζει, Η Γένεση και τα Πάθη μιας Πολιτείας,Το χρονικό του σεισμού, Σταθμοί, Η Κεφαλονιά στον αστερισμό της Παρθένου

3. Κατεβάτη Διονυσία, Προσεισμική Κεφαλονιά

4. Λουκάτος Γεράσιμος, Εικόνες και θύμησες από την παλιά Κεφαλονιά – Βιώματα μαρτυρίες 

5. Λουκάτος Σπύρος , ιστορικός

6. Τσιτσέλης Ηλίας, Κεφαλληνιακά Σύμμικτα

7. Φωκάς Κοσμετάτος Μαρίνος , Δυο Δημαρχίες στο Αργοστόλι

8. Έγγραφα και φωτογραφίες από το Τοπικό Ιστορικό Αρχείο Κεφαλονιάς

9. Έγγραφα και φωτογραφίες από την Κοργιαλένειο Βιβλιοθήκη

10. Έγγραφα και φωτογραφίες από το Κοργιαλένειο Λαογραφικό Μουσείο

11. Πρακτικά του ΙΑ΄ Πανιονίου Συνεδρίου

12. Συλλεκτική έκδοση της Κοργιαλένειου Βιβλιοθήκης Η ΠΑΛΙΑ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ ΕΝΑΣ ΑΤΕΛΕΙΩΤΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ. Tόμος   πρώτος.

 

SHARE

Προσθέστε το δικό σας σχόλιο