Την ανάγκη ενός νέου πολιτικού αφηγήματος αναγνωρίζει πλέον η κυβέρνηση στην προσπάθειά της να αποκολληθεί από τα αβαθή των δημοσκοπήσεων, η οποία αναμένεται να αρχίσει ταυτόχρονα με την ψήφιση της νέας περικοπής των συντάξεων και του αφορολόγητου ορίου από το 2019 και το 2020 αντίστοιχα. Εξ άλλου η ολοκλήρωση της αξιολόγησης και το τέλος της εκλογολογίας διευρύνουν τον πολιτικό ορίζοντα της κυβέρνησης, η οποία θα αφιερώσει τους επόμενους μήνες στην αντιστροφή του εξαιρετικά δύσκολου πολιτικού κλίματος.
Στο Μέγαρο Μαξίμου και στα υπουργεία αντιλαμβάνονται ότι τα νέα κόστη που θα φορτωθούν στις πλάτες ακόμη και πολύ χαμηλών εισοδημάτων δεν είναι δυνατόν να ισορροπηθούν με τα «αντίμετρα», καθώς, όπως παραδέχθηκε και ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας στην πρόσφατη συνέντευξή του στον ΑΝΤ1, σε πολλές περιπτώσεις τα «θετικά μέτρα» δεν θα αφορούν εκείνους που θα επωμιστούν τις νέες περικοπές.
Επιπλέον στην κυβέρνηση ευελπιστούν ότι η σκληρή δοκιμασία, την οποία θα περάσουν στη Βουλή την εβδομάδα μεταξύ 16 και 22 Μαΐου με την ψήφιση των μέτρων, θα είναι η τελευταία του τρίτου μνημονίου. Θεωρούν ακόμη ότι τα «σήματα» που θα δοθούν τις επόμενες εβδομάδες – από το κουαρτέτο για το χρέος, από την ΕΚΤ για την ποσοτική επέκταση και από τις αγορές για την προοπτική δανεισμού της Ελλάδας στο μέλλον – θα βάλουν τη σφραγίδα τους στην προοπτική εξόδου από τον μνημονιακό κύκλο.
Σε αυτό το πλαίσιο αναμένεται ότι θα κινηθεί και το προσεχές πολιτικό αφήγημα της κυβέρνησης, το οποίο θα περιλαμβάνει τέσσερις άξονες:
– Τα μνημόνια τελειώνουν, άρα αυτή η θυσία θα είναι η τελευταία.
– Η έξοδος στις αγορές επαναφέρει την «κανονικότητα», ενισχύει την εμπιστοσύνη και δημιουργεί ένα περιβάλλον φιλικό για επενδύσεις και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
– Η σταθεροποίηση της οικονομίας και η επίτευξη υψηλών ρυθμών ανάπτυξης θα είναι η βάση για την ανάκτηση μέρους των εισοδημάτων που χάθηκαν στη δίνη της κρίσης και των μνημονίων.
– Το τέλος των επώδυνων απαιτήσεων εκ μέρους των δανειστών θα επιτρέψει στην κυβέρνηση να επιδοθεί σε θεσμικές μεταρρυθμίσεις που θα φέρουν το στίγμα της Αριστεράς.
Ακροατήρια – στόχοι
Ο πρόλογος αυτού του αφηγήματος αναμένεται να εκφωνηθεί από τον πρωθυπουργό στη Βουλή πριν από την ψήφιση μέτρων και «αντιμέτρων», και μάλιστα με τη συνοδεία ενός επενδυτικού πακέτου, το οποίο αναμένεται να συνομολογηθεί με την ηγεσία της Κίνας στο ταξίδι του στο Πεκίνο στις 14 του μήνα.
Με το νέο αφήγημα, το οποίο στην πορεία αναμένεται να εμπλουτιστεί ανάλογα με τις εγχώριες πολιτικές εξελίξεις, η κυβέρνηση θα αποπειραθεί να προσεγγίσει διαφορετικά ακροατήρια:
– Με τις αναφορές στην «τελευταία θυσία» και την προοπτική κάποιας αναπλήρωσης των απωλειών, θα απευθυνθεί στους πληγέντες από τα σκληρά μέτρα που έχουν εφαρμοστεί κατά το τρίτο – δικό της – μνημόνιο.
– Με τα περί οικονομικής σταθεροποίησης και αναπτυξιακής προοπτικής, στα κοινωνικά στρώματα που μπορούν ακόμη να επενδύουν σε μικρή κλίμακα και είναι απογοητευμένα από τη μακροχρόνια ύφεση.
– Με την προοπτική εξόδου στις αγορές, στα υψηλά επιχειρηματικά στρώματα.
– Με τις αριστερές μεταρρυθμίσεις, στους αποστασιοποιημένους από τον ΣΥΡΙΖΑ ψηφοφόρους και την ευρύτερη Κεντροαριστερά.
Σε πρώτη φάση ο στόχος είναι η επανασυσπείρωση μέρους των απογοητευμένων ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ, οι οποίοι, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, δεν έχουν αποφασίσει να ψηφίσουν κάποιο άλλο κόμμα και παραμένουν στην «γκρίζα ζώνη» των ερευνών.
Ένας ακόμη στόχος είναι η ανάδειξη της «ματαιότητας» των εγχειρημάτων διεύρυνσης ή/και ενίσχυσης της Κεντροαριστεράς, ώστε να κλείσουν οι δρόμοι εξόδου ψηφοφόρων προς τη Δημοκρατική Συμπαράταξη και τα όποια άλλα σχήματα υπάρχουν ή θα υπάρξουν πέριξ του πολιτικού Κέντρου.
Το μέτρο της επιτυχίας ή της αποτυχίας της εν λόγω στρατηγικής θα είναι, προφανώς, οι δημοσκοπήσεις των επόμενων μηνών.
Κόβονται οι… εξαφανισμένοι
Το δυσκολότερο σημείο του νέου αφηγήματος είναι το αν ο πρωθυπουργός θα επιλέξει να ενισχύσει την απόπειρα αλλαγής κλίματος με έναν ανασχηματισμό, ενδεχόμενο το οποίο αναδεικνύεται ως ισχυρό τις τελευταίες μέρες.
Οι λόγοι για τους οποίους επανέρχεται ως θέμα η ανάγκη αλλαγών στο κυβερνητικό σχήμα είναι αρκετοί:
– Πρώτον, η ανάδειξη «παραφωνιών» εντός του κυβερνητικού σχήματος στη διάρκεια της πολύμηνης διαπραγμάτευσης για τη δεύτερη αξιολόγηση ενισχύουν αυτούς που υποστηρίζουν ότι η ενίσχυση της ομάδας των «μουτζαχεντίν του προέδρου» στο κυβερνητικό σχήμα κατά τον προηγούμενο ανασχηματισμό κρίνεται μεν επιτυχημένη, πλην όμως χρειάζονται κι άλλες κινήσεις προς την ίδια κατεύθυνση.
– Δεύτερον, κάποιοι από τους υπουργούς που πήραν «δεύτερη ευκαιρία» όχι μόνο δεν την αξιοποίησαν, αλλά είτε παρέμειναν αντιπαραγωγικοί είτε εξαφανίστηκαν από το προσκήνιο στα δύσκολα είτε έφεραν έως και προσκόμματα στην απόπειρα αναβάθμισης του κυβερνητικού έργου.
Τρίτον, κάποιοι από τους αναπληρωτές και τους υφυπουργούς που πέρασαν εντελώς απαρατήρητοι έως τώρα μπορούν διά της εξόδου τους να αφήσουν χώρο ώστε να δοκιμαστούν και άλλα στελέχη, ώστε να διευρυνθεί το στελεχικό δυναμικό που βρήκε πρόσβαση στην υπουργική εξουσία και να επιβραβευθούν όσοι στήριξαν τον τελευταίο δύσκολο χρόνο την κυβέρνηση ακόμη και με προσωπικό κόστος.
– Τέταρτον, η δημιουργία θετικού επενδυτικού κλίματος και η ενίσχυση της προοπτικής μεταρρυθμίσεων με «αριστερό στίγμα» απαιτεί επίσης την είσοδο κάποιων νέων προσώπων στην κυβέρνηση.
Προφανώς οι μετωπικές με τη Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ δεν θα λείψουν από την κυβερνητική ατζέντα, όμως τόσο στο Μαξίμου όσο και στο Υπουργικό Συμβούλιο αντιλαμβάνονται ότι οι… «πομπές» των προηγούμενων δεν αρκούν για να αλλάξει το κλίμα. Οι κυβερνήσεις κρίνονται από τα έργα και την προοπτική τους. Εκεί θα δοθεί η μάχη τους επόμενους μήνες και… όποιος αντέξει.