Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι έρευνες των Αρχών για τα αίτια της φονικής έκρηξης που σημειώθηκε στην οδό Λυσικράτους, στην καρδιά της Πλάκας, και είχε ως αποτέλεσμα την κατάρρευση παλιού κτιρίου και τον θάνατο έξι ανθρώπων.
Το βασικό σενάριο που εξετάζεται με ιδιαίτερη προσοχή είναι αυτό της διαρροής και συσσώρευσης φυσικού αερίου στον δεύτερο όροφο του κτιρίου. Εκεί, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία των ερευνών, βρισκόταν το διαμέρισμα του ηλικιωμένου ζευγαριού και φέρεται να υπήρχε η μοναδική ενεργή παροχή φυσικού αερίου στο κτίριο.
Ωστόσο, οι Αρχές δεν έχουν καταλήξει ακόμη σε οριστικό πόρισμα. Κάθε πιθανή εκδοχή εξετάζεται, ενώ οι εμπειρογνώμονες της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού συγκεντρώνουν και αξιολογούν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία από τον χώρο της καταστροφής.
Στο επίκεντρο η παροχή φυσικού αερίου
Οι μέχρι τώρα ενδείξεις οδηγούν τους ερευνητές στον δεύτερο όροφο, όπου διέμενε το ηλικιωμένο ζευγάρι. Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, το συγκεκριμένο διαμέρισμα ήταν το μοναδικό που διέθετε ενεργή παροχή φυσικού αερίου.
Η παροχή χρησιμοποιούνταν για τις ανάγκες της κατοικίας, μεταξύ άλλων για την κουζίνα και τη θέρμανση. Αντίθετα, στον πρώτο όροφο υπήρχε στο παρελθόν παροχή φυσικού αερίου, η οποία όμως είχε διακοπεί από το 2021 έπειτα από αίτημα του ιδιοκτήτη.
Στα συντρίμμια έχουν εντοπιστεί σωληνώσεις, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί ο μικρός λέβητας που υπήρχε στο διαμέρισμα. Οι ερευνητές εξετάζουν κάθε τμήμα της εγκατάστασης, καθώς ακόμη και ένα μικρό εύρημα μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο για την ανασύσταση των τελευταίων στιγμών πριν από την έκρηξη.
Το σενάριο της συσσώρευσης αερίου
Μία από τις εκδοχές που εξετάζονται είναι να υπήρξε διαρροή φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα αυτό να συσσωρευτεί σταδιακά στον κλειστό χώρο.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, η συγκέντρωση φέρεται να έφτασε σε επίπεδο περίπου 15%, δημιουργώντας εκρηκτικό μίγμα. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ακόμη και ένας μικρός σπινθηρισμός θα μπορούσε να προκαλέσει ανάφλεξη.
Οι ερευνητές εξετάζουν μεταξύ άλλων το ενδεχόμενο η ανάφλεξη να προκλήθηκε από ηλεκτρικό διακόπτη. Η θέση στην οποία εντοπίστηκε η σορός της ηλικιωμένης γυναίκας, κοντά στο μπάνιο, έχει τεθεί επίσης υπό εξέταση, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για το ακριβές σημείο ή τον τρόπο της ανάφλεξης.
Το στοιχείο του ωστικού κύματος
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην εικόνα των καταστροφών που προκάλεσε το ωστικό κύμα.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, οι εκτεταμένες ζημιές εμφανίζονται κυρίως στο ύψος του δεύτερου ορόφου. Το στοιχείο αυτό εξετάζεται σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το φυσικό αέριο, ως ελαφρύτερο από τον αέρα, τείνει να συγκεντρώνεται στα υψηλότερα σημεία ενός χώρου.
Αντίθετα, το υγραέριο συμπεριφέρεται διαφορετικά και τείνει να συγκεντρώνεται χαμηλότερα. Η κατανομή των ζημιών, επομένως, αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που εξετάζεται από τους ειδικούς, χωρίς ωστόσο από μόνη της να μπορεί να επιβεβαιώσει την αιτία της έκρηξης.
«Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι οφείλεται σε αέριο»
Για την πορεία των ερευνών έχει μιλήσει και ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, ο οποίος αναφέρθηκε στην παρουσία πραγματογνωμόνων και στη συλλογή των ευρημάτων.
«Υπάρχουν πραγματογνώμονες που συλλέγουν τα στοιχεία, όλα τα ευρήματα έχει οριστεί να πάνε σε συγκεκριμένο χώρο και οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι οφείλεται σε αέριο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Πυροσβεστική, από την πλευρά της, έχει επισημάνει ότι πριν από την έκρηξη δεν είχε καταγραφεί στις υπηρεσίες της καταγγελία για οσμή φυσικού αερίου στην περιοχή.
Ο Βασίλης Βαθρακογιάννης, διευθυντής Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας του Πυροσβεστικού Σώματος, ανέφερε ότι, μετά την αναφορά περί οσμής αερίου, ζητήθηκε η παρουσία υπαλλήλων της Enaon EDA στο σημείο, ενώ υπογράμμισε πως πριν από την έκρηξη δεν είχε γνωστοποιηθεί στην Πυροσβεστική κάποια σχετική καταγγελία.
Τα σενάρια που εξετάζονται και εκείνα που απομακρύνονται
Παρότι η διαρροή φυσικού αερίου βρίσκεται στο επίκεντρο, οι αρμόδιες υπηρεσίες εξετάζουν όλα τα πιθανά ενδεχόμενα.
Ένα από τα σενάρια που φαίνεται να απομακρύνεται αφορά φιάλη προπανίου, καθώς μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί σχετικό εύρημα στα συντρίμμια.
Παράλληλα, οι έρευνες δεν έχουν μέχρι στιγμής δείξει ότι η διαρροή προήλθε από γειτονικό κτίριο ή από διαφορετικό σημείο της εγκατάστασης.
Εξετάζεται επίσης το ενδεχόμενο η διαρροή, εφόσον τελικά επιβεβαιωθεί, να σημειώθηκε στον ίδιο χώρο όπου προκλήθηκε η έκρηξη και όχι σε διαφορετικό σημείο, όπως είχε συμβεί σε άλλα περιστατικά που έχουν απασχολήσει τις Αρχές στο παρελθόν.
Ωστόσο, όλα αυτά παραμένουν αντικείμενο της προανακριτικής έρευνας και θα πρέπει να τεκμηριωθούν από τα εργαστηριακά και τεχνικά ευρήματα.
Το παλιό κτίριο και η μεγάλη τρωτότητα
Ένα δεύτερο κρίσιμο ζήτημα αφορά την κατάσταση του κτιρίου.
Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ και καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών στο ΕΚΠΑ, Ευθύμης Λέκκας, χαρακτήρισε το κτίριο ιδιαίτερα ευάλωτο, επισημαίνοντας ότι επρόκειτο για παλιά κατασκευή με τοιχοποιία και χωρίς σύγχρονο φέροντα οργανισμό σε όλη την έκτασή της.
Όπως ανέφερε, τα δομικά στοιχεία της συγκεκριμένης κατασκευής παρουσίαζαν μεγάλη τρωτότητα απέναντι σε ένα τόσο ισχυρό ωστικό κύμα.
Ο ίδιος χαρακτήρισε την επιχείρηση απεγκλωβισμού των ανθρώπων «υποδειγματική», επισημαίνοντας τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες κάτω από τις οποίες επιχειρούσαν οι δυνάμεις της ΕΜΑΚ και της Πυροσβεστικής.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, παράλληλα, η κατάσταση των δύο γειτονικών κτιρίων, τα οποία έχουν υποστεί ζημιές και απαιτούν λεπτομερή στατικό έλεγχο.
Έλεγχοι στα γειτονικά κτίρια από τη Δευτέρα
Από τη Δευτέρα αναμένεται να ξεκινήσουν αναλυτικοί έλεγχοι στα παρακείμενα κτίρια, προκειμένου να αποτυπωθεί με ακρίβεια η κατάσταση των κατασκευών και να διαπιστωθεί αν υπάρχουν προβλήματα στατικότητας.
Κλιμάκιο της Πολεοδομίας του Δήμου Αθηναίων βρίσκεται ήδη στην περιοχή και έχει πραγματοποιήσει έναν πρώτο έλεγχο, δίνοντας παράλληλα οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο θα συνεχιστούν οι εργασίες στα συντρίμμια.
Ο Ευθύμης Λέκκας έχει επισημάνει ότι τα δύο γειτονικά κτίρια βρίσκονται σε κατάσταση που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Όπως ανέφερε, πρόκειται για μία προκαταρκτική εκτίμηση και η τελική εικόνα θα προκύψει μόνο μετά τον λεπτομερή έλεγχο από μηχανικούς.
Η αυτοψία των εμπειρογνωμόνων
Στο σημείο συνεχίζει την αυτοψία κλιμάκιο περίπου δέκα εξειδικευμένων στελεχών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού.
Οι ειδικοί καταγράφουν τον χώρο, συλλέγουν εξαρτήματα και υλικά που ενδέχεται να φωτίσουν την υπόθεση και εξετάζουν στοιχεία όπως σωληνώσεις, μετρητές και τμήματα της εγκατάστασης φυσικού αερίου.
Στόχος είναι να ολοκληρωθεί η συλλογή των κρίσιμων ευρημάτων και στη συνέχεια να μεταφερθούν για περαιτέρω εξέταση.
Παράλληλα, αναμένεται ο ορισμός πραγματογνωμόνων, οι οποίοι θα πραγματοποιήσουν αυτοψία και θα συντάξουν τα σχετικά πορίσματα.
Οι προανακριτικές ενέργειες πραγματοποιούνται υπό τις οδηγίες της αρμόδιας Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών και σε συνεργασία με τις υπόλοιπες αρμόδιες υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας.
Στο μικροσκόπιο και οι έξι σοροί
Καθοριστική αναμένεται να είναι και η ιατροδικαστική εξέταση των έξι θυμάτων.
Οι οικογένειες των θυμάτων έχουν κληθεί να παράσχουν γενετικό υλικό, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η διαδικασία ταυτοποίησης μέσω DNA σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών της ΕΛ.ΑΣ.
Τα τέσσερα από τα θύματα βρίσκονταν σε διαμέρισμα βραχυχρόνιας μίσθωσης στον πρώτο όροφο. Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, επρόκειτο για Αμερικανούς υπηκόους, μεταξύ των οποίων δύο αδέλφια αλβανικής καταγωγής που είχαν ταξιδέψει μαζί με τους συντρόφους τους.
Τα άλλα δύο θύματα ήταν οι ένοικοι του διαμερίσματος στον δεύτερο όροφο, μία Ελληνίδα και ένας 77χρονος Βρετανός.
Η τραγωδία που συγκλονίζει
Η ανθρώπινη διάσταση της τραγωδίας γίνεται ακόμη πιο βαριά από τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές για τα θύματα.
Σύμφωνα με οικογενειακή φίλη, μεταξύ των τεσσάρων ανθρώπων που βρίσκονταν στο διαμέρισμα του πρώτου ορόφου υπήρχαν δύο ζευγάρια που είχαν παντρευτεί πρόσφατα.
Η Φλορίντα Χότζα και ο Ίαν Αλεξάντερ Κίρκπατρικ βρίσκονταν στην Ελλάδα για το ταξίδι του μέλιτος. Η Έρις Τσάνι και ο Φλορίν Χότζα, σύμφωνα με τη μαρτυρία της οικογενειακής φίλης, περίμεναν το πρώτο τους παιδί.
Η Νικολέτα Γκιόνι περιέγραψε τις ώρες αγωνίας μετά την έκρηξη και αποκάλυψε ότι προσπαθούσε επί ώρες να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τα θύματα, με την ελπίδα ότι οι διασώστες θα μπορούσαν να ακούσουν τις συσκευές και να τα εντοπίσουν.
«Ακόμη δεν μπορώ να πιστέψω ότι συνέβη αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τη Φλορίντα Χότζα ως έναν άνθρωπο γεμάτο ζωή και ως εξαιρετική δικηγόρο.
Τα κρίσιμα ερωτήματα που παραμένουν
Παρά την εικόνα που έχει αρχίσει να διαμορφώνεται, οι Αρχές δεν έχουν ακόμη δώσει οριστική απάντηση για το τι ακριβώς συνέβη τα κρίσιμα λεπτά πριν από την έκρηξη.
Το ερώτημα που παραμένει είναι από πού προήλθε η διαρροή, εφόσον αυτή επιβεβαιωθεί, πώς συσσωρεύτηκε το αέριο στον χώρο και ποια ήταν τελικά η πηγή ανάφλεξης.
Παράλληλα, θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ο ρόλος που έπαιξε η παλαιότητα και η κατασκευαστική κατάσταση του κτιρίου στην πλήρη κατάρρευσή του.
Οι απαντήσεις αναμένεται να προκύψουν από τον συνδυασμό των αυτοψιών, των εργαστηριακών εξετάσεων, των ευρημάτων της ΔΑΕΕ, των πραγματογνωμοσυνών και της ιατροδικαστικής έρευνας.
Μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία, το σενάριο της διαρροής φυσικού αερίου παραμένει η βασική εκδοχή που εξετάζεται, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει επίσημο πόρισμα που να πιστοποιεί την ακριβή αιτία της φονικής έκρηξης.
Πηγή: NewsBreak Ελλάδα