Έχοντας κατά νου την αποκοπή, ως μία διαδικασία εξατομίκευσης και αποχωρισμού, πρέπει να υπάρχει και συνέχεια σ’ αυτήν την αναπτυξιακή ακολουθία, αν έχει αυτόν τον χαρακτήρα και δεν αποτελεί έναν μηχανισμό ρήξης με το ίδιο το Άτομο ή και το περιβάλλον.
Η συνέχεια είναι η Σχέση. Καταρχήν μέσα σε μία ασφαλή δυάδα (προηγούμενο άρθρο), έχοντας σαν πρότυπο τη σχέση μητέρας – παιδιού και αργότερα, ή ίσως ταυτόχρονα, σε μία τριάδα, τοποθετώντας τον Πατέρα ανάμεσά τους και πάντα στη φαντασίωση και επιθυμία και της μητέρας.
Θεωρούμε ως αναγκαία την ύπαρξη ενός Άλλου, προκειμένου να αναπτυχθεί ο ψυχισμός μας. Εάν όχι, πολλές άλλες ψυχικές καταστάσεις προκύπτουν, που βάζουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή, με τη βιολογική έννοια, αλλά και την ψυχική.
Φαίνεται λοιπόν πως για τη Ζωή ή και την Επιβίωση είναι απαραίτητη η σχέση. Ωστόσο, ποια είναι εκείνη η κατάσταση που δημιουργεί συνθήκες για τη Ζωή και ποιες είναι εκείνες που οδηγούν στην Επιβίωση ή, αλλιώς, στη συντήρηση;
Αλλιώς, μπορούμε να καταλάβουμε τη ρίζα του ανθρώπινου πόνου;
Είναι βέβαιο πως το μωρό γεννιέται και ζει σε μία κατάσταση μη ολοκλήρωσης ψυχικής. Εάν το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει αντιλαμβάνεται τις αγωνίες του και απαντά με συνέπεια στις ανάγκες του, τότε μπορούν οι διάφορες πλευρές του εαυτού του να συγκροτηθούν σ’ ένα αρμονικό γνωστικό και ψυχοσωματικό σύνολο, ώστε να αισθάνεται σε σύνδεση με τον Εαυτό του (ανάγκες και επιθυμίες).
Τον Εαυτό τον ορίζουμε ως μία ψυχοσωματική κατάσταση αντιλήψεων, αισθήσεων και αισθημάτων του Ατόμου και αποτελεί τον μεγαλύτερο αγώνα του παιδιού να βγει από την αρχική συμβίωση με τη μητέρα, προκειμένου να γίνει ο Εαυτός του, ξέχωρος δηλαδή από εκείνη-εκείνους. Μερικές φορές, η αντίληψη που έχει κάποιος για τον ίδιο μπορεί να είναι διαφορετική από το βίωμα του Εαυτού.
Είναι οι περιπτώσεις της λειτουργίας του «ψευδούς» Εαυτού, δηλώνοντας έναν βαρύ αμυντικό μηχανισμό δράσης και εμφάνισης στο περιβάλλον, επειδή υπάρχει το βίωμα της απόρριψης, μη αποδοχής του «αληθινού» Εαυτού. Μερικές φορές, η πρόσβαση στον αληθινό Εαυτό μπορεί να είναι εξαιρετικά τραυματική, επειδή έχει ήδη διχοτομηθεί η ύπαρξη του ίδιου του Ατόμου. Αυτή η διαδικασία Επιβίωσης, αν και δραματική, ξεκινά από νωρίς, από την παιδική ηλικία. Είναι τα παιδιά εκείνα και, αργότερα, οι ενήλικες που περιγράφονται ως αυτάρκη, σοβαρά, πολύ επιμελή, «μικρομέγαλα». Αυτά τα τελευταία είναι σε μία διαδικασία Μίμησης (Ψευδής Εαυτός), κατά την οποία αντιληπτικά μιμούνται συμπεριφορές, χαρακτήρες, με στόχο την ηπιότερη προσαρμογή στο περιβάλλον και είναι ο ευκολότερος τρόπος να νιώσει κανείς αξιαγάπητος.
Αν και «εύκολη» και «αξιαγάπητη» εικόνα,
Ασπασία Γαλανού
Κλ.Ψυχολόγος
aspagalan@yahoo.gr