Άρθρο γνώμης του συνεργάτη μας Χρήστου Πετράτου
Η πρόσφατη (18/5.2026) συγκέντρωση φορέων στο Επιμελητήριο Κεφαλονιάς για την κατάρτιση της Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ) δημιούργησε ένα κλίμα ουσιαστικού διαλόγου, ιδιαίτερα μεταξύ των εκπροσώπων των δύο μεγάλων πόλεων του νησιού, του Αργοστολίου και του Ληξουρίου.
Αυτό που έγινε σαφές είναι πως η έγκριση σημαντικών χρηματοδοτήσεων προϋποθέτει κοινό σχεδιασμό και συντονισμένη στρατηγική από τους δύο δήμους. Οι παρεμβάσεις που θα προκριθούν θα πρέπει να κινούνται παράλληλα, με κοινή φιλοσοφία, συμπληρωματικότητα και σχεδόν ταυτόσημη στόχευση.
Με απλά λόγια, η αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων υποχρεώνει τις δύο δημοτικές αρχές να συνεργαστούν για το κοινό καλό του Αργοστολίου και του Ληξουρίου.
Ίσως, τελικά, αυτή να είναι και η μεγάλη ευκαιρία ώστε να μετριαστεί η καχυποψία και η κακή συνύπαρξη που άφησε πίσω του το οδυνηρό ναυάγιο του ενιαίου Δήμου Κεφαλονιάς και η μετέπειτα διάλυσή του.
Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι άλλο: οι προτάσεις που θα κατατεθούν δεν πρέπει να έχουν αποσπασματικό χαρακτήρα. Η νέα φιλοσοφία χρηματοδότησης απαιτεί σαφή στρατηγική, μετρήσιμους στόχους και ολοκληρωμένες παρεμβάσεις.
Διαφορετικά, οι προτάσεις θα βαθμολογούνται χαμηλά, με σοβαρό κίνδυνο απόρριψης.
Η ΣΒΑΑ αποτελεί ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον χρηματοδοτικό εργαλείο, καθώς συνδέει την ανάπτυξη με τη βιωσιμότητα, την περιβαλλοντική προστασία και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.
Οι βασικές κατηγορίες έργων που μπορούν να χρηματοδοτηθούν είναι πολλές και ιδιαίτερα σημαντικές για τις δύο πόλεις του νησιού.
□Αναπλάσεις δημόσιου χώρου
Πεζοδρομήσεις, αναβάθμιση πλατειών, παραλιακά μέτωπα, ιστορικά κέντρα, πράσινες διαδρομές και βιοκλιματικές αναπλάσεις αποτελούν παρεμβάσεις που συγκεντρώνουν υψηλή βαθμολογία.
Μια ενιαία ανάπλαση παραλιακής ζώνης με πεζόδρομο, ποδηλατόδρομο, σκίαση, «έξυπνο» φωτισμό και χώρους πολιτισμού θα μπορούσε να αποτελέσει χαρακτηριστικό παράδειγμα έργου που συνδυάζει περιβάλλον, τουρισμό και κοινωνική χρήση.
□Βιώσιμη κινητικότητα
Η πρόσκληση συνδέεται εμφανώς με τη λογική των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ). Άρα προκρίνονται:
●ποδηλατόδρομοι,
●δίκτυα πεζής μετακίνησης,
●ηλεκτροκίνηση,
●«έξυπνη» στάθμευση,
●μικροκινητικότητα,
●κόμβοι μεταφορών,
●προσβασιμότητα για ΑμεΑ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα είχε η διασύνδεση των δύο λιμανιών, των κέντρων πόλης και των τουριστικών περιοχών μέσω πράσινων μεταφορών.
Αντί, μάλιστα, της δρομολόγησης ενός συμβατικού και ρυπογόνου μέσου αστικής συγκοινωνίας, οι δύο δήμοι θα μπορούσαν να εξετάσουν την προμήθεια μικρών ηλεκτρικών λεωφορείων νέας τεχνολογίας, αντίστοιχων με εκείνα που ήδη δοκιμάζονται σε άλλους δήμους της χώρας, όπως στα Τρίκαλα.
□Ενεργειακή και κλιματική ανθεκτικότητα
Η κλιματική προσαρμογή αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα χρηματοδότησης.
Στις επιλέξιμες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται:
●ενεργειακή αναβάθμιση δημοτικών κτιρίων,
●έξυπνος φωτισμός LED,
●αντιπλημμυρικά έργα, τα οποία έχουν ανάγκη και οι δύο πόλεις,
●αστικό πράσινο,
●αντιμετώπιση θερμικών νησίδων,
παρεμβάσεις ανθεκτικότητας απέναντι σε πυρκαγιές και ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η δημιουργία «cool corridors» με δενδροφυτεύσεις και ψυχρά υλικά θα μπορούσε να αλλάξει αισθητά την εικόνα και τη λειτουργία των δύο πόλεων κατά τους θερινούς μήνες.
□Επαναχρήση εγκαταλελειμμένων κτιρίων
Πρόκειται για μία από τις ισχυρότερες κατηγορίες χρηματοδότησης.
Παλιά σχολεία, δημοτικά ακίνητα, αποθήκες ή εγκαταλελειμμένα κτίρια μπορούν να μετατραπούν σε:
●πολιτιστικά κέντρα,
●κοινωνικές δομές,
●hubs καινοτομίας,
●χώρους νεανικής επιχειρηματικότητας,
τουριστικά και πολιτιστικά σημεία αναφοράς.
Και οι δύο πόλεις διαθέτουν σημαντικό κτιριακό απόθεμα που σήμερα παραμένει αναξιοποίητο.
□Πολιτισμός και τουριστική ταυτότητα
Το Αργοστόλι και το Ληξούρι διαθέτουν πλούσια πολιτιστική κληρονομιά αλλά και μια ιδιαίτερη ιστορική σχέση μεταξύ τους, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει στοιχείο κοινής ταυτότητας.
Πολιτιστικές διαδρομές, ψηφιακή ανάδειξη μνημείων, γαστρονομία, ιστορικά δίκτυα και σύνδεση πολιτισμού με τον τουρισμό μπορούν να δημιουργήσουν ένα νέο, πιο ποιοτικό τουριστικό αφήγημα για την Κεφαλονιά.
◊Διαβάστε και αυτό: ΣΒΑΑ Αργοστολίου – Ληξουρίου: Τα 20 εκατ. ευρώ και το μεγάλο στοίχημα για τις δυο πόλεις
□Κοινωνική ένταξη και κοινωνικές δομές
Η ΣΒΑΑ δεν αφορά μόνο έργα βιτρίνας.
Περιλαμβάνει επίσης:
●δομές για ευάλωτες ομάδες,
●δράσεις για νέους,
●αναβάθμιση υποβαθμισμένων γειτονιών,
●έργα προσβασιμότητας,
●πολυλειτουργικά κοινωνικά κέντρα.
●Ψηφιακές εφαρμογές “Smart City”
Οι ψηφιακές παρεμβάσεις μπορούν επίσης να χρηματοδοτηθούν, αρκεί να εξυπηρετούν πραγματικές αστικές λειτουργίες και όχι έργα εντυπωσιασμού χωρίς πρακτικό αντίκρισμα.
Έξυπνος φωτισμός, αισθητήρες στάθμευσης, ψηφιακή διαχείριση κυκλοφορίας και εφαρμογές “smart tourism” μπορούν να ενταχθούν σε ένα συνολικό σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης.
Η αλήθεια είναι πως οι πρόσφατες αναπλάσεις στην πόλη του Αργοστολίου δεν σχεδιάστηκαν με αυτή τη φιλοσοφία, με αποτέλεσμα σήμερα να απαιτούνται πρόσθετες παρεμβάσεις ώστε να αποκτήσουν πραγματικά βιώσιμο χαρακτήρα.
Παρά τα προβλήματα, ανοίγεται ένα σημαντικό παράθυρο ευκαιρίας για το Αργοστόλι και το Ληξούρι. Ένα παράθυρο που μπορεί να οδηγήσει σε πόλεις πιο λειτουργικές, πιο ανθρώπινες και πιο φιλικές προς το περιβάλλον, τους κατοίκους και τους επισκέπτες.
Αυτό που απαιτείται πλέον είναι πολιτική βούληση, συνεργασία, έλεγχος προθεσμιών και αποτελεσματικότητα.
Χρήστος Πετράτος
Ο Χρήστος Πετράτος είναι Χημικός Μηχανικός, απόφοιτος της Πολυτεχνικής Σχολής Βουκουρεστίου, με επαγγελματική εμπειρία στον τομέα της ασφάλειας συγκοινωνιών, της τεχνικής ασφάλειας και της σύνταξης τεχνικών εκθέσεων. Στην αρθρογραφία του προσεγγίζει δημόσια και πολιτικά ζητήματα με τεχνοκρατική ματιά, έμφαση στη θεσμική λειτουργία και καθαρό πολιτικό λόγο.