Μια ανακοίνωση 841 λέξεων εξέδωσε το Γραφείο Δημάρχου Αργοστολίου μετά τη συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο για το ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ και την απόφαση να κινηθεί η διαδικασία ανάκλησης της δωρεάς του ακινήτου.
Η ανακοίνωση εξηγεί αναλυτικά τι επιδιώκει σήμερα η Δημοτική Αρχή, υπερασπίζεται την επιλογή της και απαντά στην κριτική της αντιπολίτευσης. Υπάρχει όμως και ένα προηγούμενο κεφάλαιο της υπόθεσης που δεν μπορεί να λείπει από τη σημερινή συζήτηση.
Η σημερινή πρωτοβουλία, επομένως, δεν εμφανίζεται σε κενό χρόνο. Έρχεται επτά χρόνια μετά από εκείνη τη δημόσια τοποθέτηση και αυτό αποτελεί μέρος της ιστορίας της υπόθεσης.
Η «διαχρονική εκκρεμότητα» έχει και διοικητική ιστορία
Το Γραφείο Δημάρχου χαρακτηρίζει το ζήτημα του ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ «διαχρονική εκκρεμότητα της τοπικής κοινωνίας».
Πράγματι, η υπόθεση έρχεται από μακριά. Το οικόπεδο των 737 τ.μ. παραχωρήθηκε από τον Δήμο Αργοστολίου το 1998 για την ανέγερση του ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ, το κτίριο εγκαινιάστηκε το 2003 και μετά τις θεσμικές αλλαγές του 2011 η δομή έπαψε να λειτουργεί με την προηγούμενη αυτοτελή μορφή της.
Από εκεί και μετά το κτίριο απέκτησε διαφορετικές χρήσεις και το ιδιοκτησιακό ζήτημα παρέμεινε ανοικτό.
Ωστόσο, μια «διαχρονική εκκρεμότητα» δεν είναι απλώς μια εκκρεμότητα της κοινωνίας. Είναι και μια υπόθεση που πέρασε από διαδοχικές δημοτικές διοικήσεις και από τα χέρια αιρετών που είχαν τη δυνατότητα είτε να τη θέσουν είτε να την προχωρήσουν θεσμικά.
Σε αυτό το πολιτικό και διοικητικό ιστορικό ανήκει και ο Θεόφιλος Μιχαλάτος: αρχικά ως επικεφαλής δημοτικής παράταξης και από την 1η Σεπτεμβρίου 2019 ως Δήμαρχος Αργοστολίου.
Το 2019 το θέμα είχε ήδη φτάσει στο Δημοτικό Συμβούλιο
Εδώ βρίσκεται το σημαντικότερο προηγούμενο της σημερινής απόφασης.
Τον Οκτώβριο του 2019, με αφορμή άλλη υπόθεση ανάκλησης δωρεάς δημοτικού ακινήτου, ο πρώην Δήμαρχος Μάκης Φόρτες έθεσε στο Δημοτικό Συμβούλιο και το ζήτημα του οικοπέδου που είχε παραχωρηθεί για το ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ.
Ο Θεόφιλος Μιχαλάτος είχε δηλώσει τότε ότι υιοθετεί την πρόταση και ότι το ζήτημα θα εξεταζόταν από τις νομικές υπηρεσίες του Δήμου.
Αυτό είναι ένα καταγεγραμμένο πολιτικό δεδομένο και έχει σημασία σήμερα, όχι για να ακυρώσει την πρωτοβουλία ανάκλησης της δωρεάς, αλλά για να τοποθετήσει τη σημερινή απόφαση στο πραγματικό της πλαίσιο.
Η ανάγκη διερεύνησης της επιστροφής του ακινήτου στον Δήμο είχε αναγνωριστεί από την ίδια τη Δημοτική Αρχή ήδη από την αρχή της πρώτης θητείας της.
Η παρατήρηση Παντελειού αλλάζει τη συζήτηση
Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά της υπόθεσης, την οποία ανέδειξε στη συνεδρίαση ο Αλέξανδρος Παντελειός και η οποία δυσκολεύει τις εύκολες πολιτικές αναγνώσεις περί ευθυνών.
Ο Αλέξανδρος Παντελειός στάθηκε στην τελευταία χρήση του κτιρίου και υπενθύμισε ότι ο ίδιος ο Δήμος είχε ζητήσει να στεγαστεί εκεί το αρχείο της Πολεοδομίας.
Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η σημερινή συζήτηση στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι το ακίνητο είχε παραχωρηθεί για συγκεκριμένο σκοπό, συνδεδεμένο με το ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ και την εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία.
Στην πορεία όμως οι χρήσεις του κτιρίου διευρύνθηκαν. Και σε μία τουλάχιστον από αυτές, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο, δεν ήταν απλώς θεατής ο Δήμος: είχε ζητήσει ο ίδιος χώρο για το αρχείο της Πολεοδομίας.
Εδώ βρίσκεται η ουσία της παρέμβασης Παντελειού:
Όταν ο ίδιος ο Δήμος έχει συμβάλει σε μια χρήση διαφορετική από εκείνη για την οποία είχε αρχικά παραχωρηθεί το ακίνητο, η σημερινή αποτίμηση δεν μπορεί να αφορά μόνο τις επιλογές των άλλων. Οφείλει να περιλαμβάνει και τις δικές του.
Ευθύνη δεν υπάρχει μόνο από τη μία πλευρά
Η τοποθέτηση Παντελειού έχει και μία δεύτερη διάσταση: δεν αφήνει έξω από το κάδρο την αντιπολίτευση.
Εφόσον οι διαφορετικές χρήσεις του κτιρίου ήταν γνωστές και εξελίσσονταν επί χρόνια, τότε η πολιτική συζήτηση δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια μονομερή απόδοση ευθυνών.
Η διοίκηση έχει την ευθύνη των αποφάσεων και των ενεργειών της. Η αντιπολίτευση έχει την ευθύνη του ελέγχου, των παρεμβάσεων και των προτάσεών της.
Αυτό ακριβώς κάνει την υπόθεση του ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ πιο σύνθετη από τη σημερινή αντιπαράθεση μεταξύ των δύο πλευρών.
Η αναφορά στον Νίκο Βιβλάκη και το ΕΚΑΒ
Στην ανακοίνωση του Γραφείου Δημάρχου γίνεται επίσης ειδική αναφορά στη στέγαση του ΕΚΑΒ στο κτίριο και στον τότε Διοικητή του Νοσοκομείου Νίκο Βιβλάκη.
Και εδώ όμως χρειάζεται να διαχωριστούν τα πρόσωπα από τους θεσμούς.
Η διοίκηση ενός δημόσιου Νοσοκομείου λειτουργεί μέσα σε συγκεκριμένη διοικητική ιεραρχία, υπό το Υπουργείο Υγείας και την αρμόδια Υγειονομική Περιφέρεια. Συνεπώς, η εγκατάσταση μιας δημόσιας υπηρεσίας όπως το ΕΚΑΒ δεν μπορεί να παρουσιάζεται απλώς ως προσωπική επιλογή ενός Διοικητή χωρίς να εξετάζεται ολόκληρη η θεσμική διαδικασία που τη συνόδευσε.
Ιδίως όταν σήμερα η χρήση αυτή εντάσσεται στην επιχειρηματολογία γύρω από το μέλλον του ακινήτου.
«Ο Δήμος διαθέτει εργαλεία και δυνατότητες»
Η Δημοτική Αρχή υποστηρίζει ότι ο Δήμος διαθέτει σήμερα διαφορετικά εργαλεία, δυνατότητες συνεργασιών, χρηματοδοτικά μέσα και κοινωνικές δομές που μπορούν να επιτρέψουν έναν ευρύτερο σχεδιασμό.
Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο μέρος της ανακοίνωσης ως προς το μέλλον.
Γιατί η επιστροφή ενός ακινήτου στον Δήμο δεν αποτελεί από μόνη της κοινωνική πολιτική. Το κρίσιμο είναι τι ακριβώς θα γίνει την επόμενη ημέρα, ποιες υπηρεσίες θα στεγαστούν εκεί, ποιους θα εξυπηρετούν, με ποια χρηματοδότηση και με ποιο χρονοδιάγραμμα.
Ιδιαίτερα όταν ο αρχικός σκοπός της παραχώρησης αφορούσε μια από τις πιο ευάλωτες ομάδες της τοπικής κοινωνίας.
Η επίθεση στην αντιπολίτευση
Στην ανακοίνωση υπάρχει και σαφής πολιτική αιχμή κατά της αντιπολίτευσης, στην οποία καταλογίζεται ότι δεν παρουσίασε συγκεκριμένο εναλλακτικό σχεδιασμό και ότι περιορίστηκε σε «γενική καχυποψία» και στην αναζήτηση πρακτικών προβλημάτων.
Είναι θεμιτό η Δημοτική Αρχή να υπερασπίζεται την πρότασή της και η αντιπολίτευση να την ελέγχει.
Όμως η αντιπαράθεση για το ποιος «βρίσκει λύσεις» και ποιος «βρίσκει προβλήματα» δεν αρκεί για να αποτιμηθεί μια υπόθεση που έχει διαδρομή πολλών ετών και στην οποία έχουν εμπλακεί διαφορετικές διοικήσεις, υπηρεσίες και δημοτικές παρατάξεις.
Πολύ περισσότερο όταν υπάρχουν προηγούμενες δημόσιες τοποθετήσεις και επιλογές του ίδιου του Δήμου που αποτελούν πλέον μέρος αυτού του ιστορικού.
Η συζήτηση δεν είναι ποιος «βρίσκει λύσεις» και ποιος «βρίσκει προβλήματα».
Είναι ποια ήταν η στάση κάθε πλευράς όταν το ζήτημα βρισκόταν μπροστά της και ποιο είναι σήμερα το συγκεκριμένο σχέδιο για ένα ακίνητο που παραχωρήθηκε για σαφή κοινωνικό σκοπό.
Οι 841 λέξεις και το κομμάτι που λείπει
Η ανακοίνωση του Γραφείου Δημάρχου περιγράφει αναλυτικά τη σημερινή θέση της Δημοτικής Αρχής και το τι επιδιώκει να κάνει από εδώ και πέρα.
Αυτό είναι το ένα μέρος της ιστορίας.
Το άλλο είναι όσα προηγήθηκαν.
Η ανάγκη να εξεταστεί η επιστροφή του ακινήτου είχε αναγνωριστεί από τον ίδιο τον Θεόφιλο Μιχαλάτο ήδη από το 2019. Στη συνέχεια ο ίδιος ο Δήμος, όπως επισημάνθηκε στη συνεδρίαση, είχε ζητήσει να χρησιμοποιηθεί μέρος του κτιρίου για το αρχείο της Πολεοδομίας. Παράλληλα, στο κτίριο εγκαταστάθηκε το ΕΚΑΒ.
Όλα αυτά δεν ακυρώνουν τη σημερινή απόφαση. Αποτελούν όμως αναπόσπαστο μέρος της.
Και ίσως αυτή να είναι η ουσία που χάνεται μέσα στις 841 λέξεις της πολιτικής αντιπαράθεσης: το ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ δεν χρειάζεται άλλη μία μάχη ανακοινώσεων.
Χρειάζεται καθαρό ιδιοκτησιακό καθεστώς, καθαρό σχέδιο για την επόμενη ημέρα και — κυρίως — μια χρήση αντάξια του κοινωνικού σκοπού για τον οποίο παραχωρήθηκε εξαρχής το ακίνητο.
Kefaloniapress