Στα Δεμησιάνατα, στον δρόμο προς τα Σβορωνάτα, ένα παλιό θολωτό πέτρινο γεφύρι εξακολουθεί να κουβαλά μνήμες αιώνων. Ο Γεράσιμος Διον. Κουταβάς (Ψηλέας) καταγράφει την ιστορία του «Γεράνια», τις αφηγήσεις των παλιών και απευθύνει έκκληση για την προστασία και ανάδειξή του.
Το Πετρόκτιστο θολωτό γεφύρι του
“Γεράνια” (Δεμησιάνατα – Σβορωνάτων)
ΠΡΟΟΙΜΙΟ: Το Ξύπνημα της Μνήμης και η 𝚿ηφιακή Αντίθεση.
Ξεκινώ και χτυπώ το καλέμι μου στο μαλακό <πορί- τετραγωνισμένη πέτρα> να σας το γνωρίσω!
Κάθε χτύπος του καλεμιού πάνω στην πέτρα δεν είναι απλά θόρυβος, είναι ένας αντίλαλος που έρχεται από τα βάθη των αιώνων, σε μνια προσπάθεια να σπάσει η κρούστα της σημερινής λήθης και να φανεί το μεγαλείο ενός τόπου, που έμαθε να δημιουργεί με τον ιδρώτα και το αίμα των Ανθρώπων του.
Στον επαρχιακό δρόμο Νο 6 Αργοστολίου – Σβορωνάτων, εκεί ακριβώς που οι παλιές οδικές αρτηρίες της Λειβαθούς συναντούν τη γειτονιά στα Δεμησιάνατα, πριν το Κεφαλοχώρι Σβορωνάτα ετότες, ορθώνεται ένα σπάνιο και ανεκτίμητο μνημείο της προβιομηχανικής μας κληρονομιάς, το οποίο, κόντρα στους καιρούς και στα στοιχεία της φύσης, σώνεται ακόμη και σήμερα.
Είναι το Πετρόκτιστο θολωτό γεφύρι του «Γεράνια», ένα οικοδόμημα που παραμένει μέχρι και τις μέρες μας βουβό μα γιομάτο από την ιστορία.
Στέκει εκεί στην άκρη του σύγχρονου δρόμου, σαν ένας αρχαίος βιγλάτορας, στεφανωμένο με αγριοσυκιές και βάτα, κουβαλώντας στις πλάτες του τσι κουβέντες, τους στεναγμούς και τις ελπίδες μαζί με το νερό, των περασμένων γενεών.
Αυτό το γεφύρι είναι μνια δημιουργία από την εποχή των κατακτητών ΕΝΕΤΩΝ.
Οι ρίζες του δεν χάνονται ανάμεσα σε αόριστους αιώνες και γενικότητες, αν ανατρέξει κανείς στα επίσημα βενετικά αρχεία και στις καταγραφές των Προβλεπτών (Provveditori) της Κεφαλονιάς για τα δημόσια έργα, θα βρει τα συγκεκριμένα χρόνια από το 1580 μέχρι το 1620.
Ήταν η εποχή που η Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας – Βενέτσια, προσπαθούσε να οργανώσει το οδικό δίκτυο του νησιού για τη μεταφορά του εμπορίου, του λαδιού και της σταφίδας, τα πορτοκάλια, τα στάρια και τα φρούτα εποχής από τα χωριά της Λειβαθούς προς το λιμάνι Αγ. Πελαγίας και το Κάστρο του Αγίου Γεωργίου.
Τότε, οι Ενετοί σχεδιαστές έφεραν τη γεωμετρία της Αναγέννησης, αλλά οι ντόπιοι μαστόροι – πετράδες έβαλαν την τέχνη και τον προσωπικό τους κάματο για να τον ριζώσουν < μωρές> στο έδαφος.
Το γεφύρι αυτό γεφυρώνει ΑΞΙΑ τους δύο κόσμους: του χτές = εφκείνου του παλιού που μοχθούσαν να κάνουν κάτι ΓΕΡΟ – ΚΑΛΟ – ΧΡΗΣΤΙΚΌ και του σήμερα της ψηφιακής εποχής που πέφτουμε στην λακκούβα όξω από το σπίτι μας & πέρα βρέχει.
Η αντίθεση αυτή είναι χαώδης, ειρωνική και μας πληγώνει βαθιά.
Οι προπαππούδες μας, με πρωτόγονα εργαλεία, χωρίς τεχνολογία και μηχανήματα, είχαν το όραμα και το φιλότιμο να φτιάχνουν έργα αθάνατα, που θα εξυπηρετούσαν τις γενιές που θα έρχονταν μετά από αυτούς. Σήμερα, στην υποτιθέμενη ψηφιακή μας εποχή, όπου όλα λύνονται με ένα κουμπί σε μιά οθόνη, όπου μιλάμε με δορυφόρους και έξυπνες πόλεις, καταντήσαμε ανίκανοι να συντηρήσουμε τα στοιχειώδη, αφήνοντας τσι λακκούβες να χάσκουν έξω από τις πόρτες μας.
Η αδιαφορία μας είναι δυνατή σε όλα τα επίπεδα, μια αδιαφορία που έχει γίνει πλέον δομικό στοιχείο της καθημερινότητάς μας, πνευματική και κοινωνική, αφήνοντας τα κομψοτεχνήματα της ιστορίας μας να ρημάζουν παραπεταγμένα, την ώρα που Εμείς τα προσπερνάμε βιαστικοί και αποξενωμένοι.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Το Τοπίο και η Πρώτη Ύλη της Μνήμης.
Για να καταλάβουμε το μέγεθος αυτού του κατορθώματος, πρέπει να μεταφερθούμε νοερά στην εποχή που το γεφύρι άρχισε να παίρνει σχήμα. Το τοπίο των Σβορωνάτων και των Δεμησιανάτων ειδικότερα ήταν ένας τόπος σκληρής βιοπάλης.
Η ανάγκη να δαμαστεί ο χείμαρρος που κατέβαζε ορμητικά νερά το χειμώνα από τα Σαρλάτα και έκοβε την επικοινωνία προς τον ζωτικό κάμπο στα δύο, ήταν ζήτημα επιβίωσης για την τοπική κοινωνία. Το γεφύρι έπρεπε να χτιστεί με υλικά που θα άντεχαν στην υγρασία, στο χρόνο και στην τρομερή πίεση των νερών.
Η επιλογή του τότε του υλικού ήταν καθοριστική. Το πορί, αυτό το ιδιαίτερο, συμπαγές αλλά και εύπλαστο Κεφαλονίτικο πέτρωμα, δεν βρισκόταν στο σημείο του έργου.
Κοβόταν στις γράβες του γιαλού Χαλιά Σβορωνάτων. Εκεί, επάνω στο κύμα, μέσα στην υγρασία της θάλασσας, στην αλμύρα και στον καυτό ήλιο τσιγ Λειβαθούς, στήθηκε ένα ολόκληρο εργοτάξιο. Οι Πετρο- λατόμοι της εποχής δούλευαν κάτω από εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες, με τα χέρια τους να βγάζουν ρόζους και πληγές από την επαφή με το σκληρό πέτρωμα.
Χρησιμοποιούσαν τα μεγάλα πετροπρίγιονα, τις διπλές «αλούπες» που ήθελαν δύο άτομα – αργάτες να τις κινούν με υπομονή και μαεστρία αι-πάνω στο βράχο ώστε να κόψουν εδαύτο- τα ποριά -ίσια σε μέγεθος. Η χρήση της αλούπας ήταν μια ολόκληρη ιεροτελεστία και ταυτόχρονα ένας εξαντλητικός μόχθος.
Δύο άνδρες, ο ένας απέναντι στον άλλον, έπρεπε να έχουν απόλυτο συντονισμό. Αν ο ένας τραβούσε πιο δυνατά ή λοξά, το πριγιόνι- πριόνι μάγκωνε «μέσα του..» και η πέτρα στράβωνε. Χρειάζονταν ώρες ατελείωτες, με το ατσάλι να τρίζει ρυθμικά πάνω στο βράχο και το θαλασσινό νερό να χύνεται συνεχώς για να κρυώνει τη λάμα, μέχρι να καταφέρουν να βγάλουν τα ποριά ίσια, τετραγωνισμένα, έτοιμα για το μεγάλο ταξίδι προς το γεφύρι.
ΕΝΟΤΗΤΑ Α΄: Ο Αρχέγονος Τρόπος Μεταφοράς – Άλογα και Άνθρωποι.
Μόλις τα ποριά κόβονταν στις σωστές διαστάσεις στην ακτή, ξεκινούσε το επόμενο, εξίσου μαρτυρικό στάδιο: η μεταφορά τους από το επίπεδο της θάλασσας ψηλά, προς τα Δεμησιάνατα. Σε μια εποχή χωρίς οχήματα… γερανούς ή στρωμένους δρόμους, η μεταφορά βασιζόταν αποκλειστικά στη μυϊκή δύναμη των ζώων και των Ανθρώπωνε.
Εκεί τα συμπαθέστατα υπομονετικά γαϊδουράκια τα φόρτωναν στις τάβλες του σαμαριού και 2-4 χαριτωμένα ζώα με ένα οδηγό έκαναν την διαδρομή απο τον Χαλιά έως τα Δεμησιάνατα.
Τα ζώα αυτά, δεμένα στη σειρά το ένα πίσω από το άλλο, ανέβαιναν τα κακοτράχαλα, στενά μονοπάτια, γλιστρώντας αϊ- πάνω στις πέτρες- στεφάνια των βράχων, κουβαλώντας στις ξύλινες τάβλες του σαμαριού τους ένα βάρος που συχνά ξεπερνούσε τις δυνάμεις τους. Ο Αγωγιάτης, με το ραβδί στο χέρι και με φωνές- χοντροβλαστήμνιες γιέ.., τα καθοδηγούσε με προσοχή για να μην πέσουν στο γκρεμνό και καταστραφεί το πολύτιμο φορτίο.
Μα ποιος σας λέει ότι ήταν μόνο τα ζώα… ήτανε και οι Άνθρωποι που τα μετάφεραν με το αρχέγονο τρόπο με μνιά φασκιά απο λινάρι οπίσω στην πλάτη τους!
Αυτή είναι η πιο συγκλονιστική αλήθεια της λαογραφίας μας. Άνδρες του μεροκάματου, βιοπαλαιστές που δεν είχαν δικά τους ζώα, επιστράτευαν το ίδιο τους το κορμί. Έδεναν το βαρύ, άξεστο πορί με μια φασκιά από χοντρό λινάρι, την πέρναγαν γύρω από το στήθος ή το μέτωπό τους για να μοιράζεται το βάρος, και προχωρούσαν σκυμμένοι διπλωμένοι , με τα γόνατα να τρέμουν και την ανάσα να βγαίνει σαν σφύριγμα από τα στήθια τους. Κάθε βήμα προς τα Δεμησιάνατα ήταν ένας άθλος, μνια προσφορά αίματος για να χτιστεί το «κοινό έργο».
ΕΝΟΤΗΤΑ Β΄: Οι Πετράδες -Μάστοροι και η 𝚿ηλή Τέχνη της Καμάρας.
Όταν οι πέτρες έφταναν επιτέλους στον τόπο του χτισίματος, δίπλα στο χείμαρρο, αναλάμβαναν οι πραγματικοί καλλιτέχνες της εποχής, οι μάστοροι που η φήμη τους ξεπερνούσε τα όρια του νησιού.
Οι Πετρέδες – μάστορες με το ΚΑΛΟ μάτι και το ζύγι ήταν Άνθρωποι προικισμένοι με μνια αυτοδίδακτη εσωτερική γεωμετρία.
Χωρίς να ξέρουν γράμματα, χωρίς μηχανικούς και σχεδιαγράμματα, είχαν την ικανότητα να βλέπουν την πέτρα και να ξέρουν ακριβώς πού πρέπει να χτυπηθεί για να κάτσει αυτή σωστά!
Στήνονταν εκεί κάτω από αυτοσχέδιες περγουλιές απο σκήνους για να εξασφαλίσουν λίγη σκιά από τον καυτό ήλιο της Λειβαθούς που έκαιγε τα πάντα, και τα μορφοποιούσαν σε κωνική τραπεζοειδή μορφή / ανάλογα με το θόλο- ύψος που ήθελαν να ενώσουν για ΕΝΑ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΑΥΡΙΟ!!!
Κάθε πορί πελεκούνταν ξεχωριστά. Έπρεπε να αποκτήσει τη σωστή γωνία, τη σφηνοειδή μορφή που απαιτεί η κατασκευή ενός θολωτού γεφυριού. Το κάθε λιθάρι έπρεπε να είναι το τέλειο συμπλήρωμα του διπλανού του, ώστε όταν θα αφαιρούνταν το ξύλινο καλούπι (ο ξυλότυπος- στάμπω), το γεφύρι να κρατηθεί μόνο του, από τη δική του <<κάργα>> εσωτερική πίεση.
Αυτοί οι προπάππουδες μας, σκληροί στα χέρια μισόγυνοι με ένα μεγάλο ζωνάρι- φασκιά ετόσο για την μέση τους αλλά και να τους κρατά τα λιμπά- αχαμνά τσου που είχαν κρεμάσει… εκεί με το κρύο ή με την ζέστη να κοπανούν να σμιλεύουν τα ποριά.
Το φαρδύ, παραδοσιακό μάλλινο ή λινό ζωνάρι που τύλιγαν πολλές στροφές γύρω από τη μέση τους δεν ήταν για ομορφιά, ήταν η μοναδική τους προστασία, μνια ζώνη ασφαλείας ενάντια στις κήλες που κάποιες εξ αυτών κρεμόταν και έξω από τα σώματά τους! και στις εσωτερικές ρήξεις που προκαλούσε η υπεράνθρωπη προσπάθεια να σηκώνουν και να μετακινούν τα βαριά ποριά καθημερινά.
Ημίγυμνοι θεοί, εκτεθειμένοι στον παγωμένο αγέρα του χειμώνα ή στο λιοπύρι λίβα του καλοκαιριού, έμεναν εκεί, προσηλωμένοι στο έργο τους, χτυπώντας το καλέμι & την πέτρα κάθε μέρα.
Με μνιά μοναδική δεξιοτεχνία τόσο μαστορική αλλά και μάθημα υπομονής, έκαναν τα ποριά όπως τα ελβετικά ρολόγια, με μηχανισμούς ακριβείας στο δέκατο!!!
Δεν επιτρεπόταν ούτε ένα χιλιοστό λάθους. Αν μια πέτρα είχε λανθασμένη κλίση, η πίεση του θόλου θα μεταφερόταν στραβά, με αποτέλεσμα ολόκληρο το γεφύρι να καταρρεύσει σαν χάρτινος πύργος. Η ακρίβεια της προσαρμογής των ποριών στο γεφύρι του Γεράνια είναι τέτοια που αφήνει άναυδους τους σύγχρονους αρχιτέκτονες, καθώς οι πέτρες θηλυκώνουν μεταξύ τους, στην μέση ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΣ την απόλυτη φυσική συνοχή.
ΕΝΟΤΗΤΑ Γ΄: Η Κατανομή των Φορτίων και η Περηφάνια στα Ρίχτερ.
Η στατική μελέτη αυτού του Ενετικού Γεφυριού αποτελεί ένα αληθινό θαύμα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, αποδεικνύοντας ότι οι παλιοί μάστοροι εγνώριζαν τους νόμους της φυσικής καλύτερα από τον καθένα.
Αρχικά οι ετότες οι χρήστες του δρόμου ήταν τα μονά ή διπλά κάρα και οι ιππήλατες άμαξες , τα οποία μετέφεραν τις σοδειές, τα βαρέλια- βουτσιά με το κρασί και τα σακιά με τον καρπό, με τις ξύλινες ρόδες τους να χτυπούν ρυθμικά πάνω στο πέτρινο οδόστρωμα, κάνοντας ένα γδούπο- θόρυβο.
Μα και σήμερα, τα βαριά οχήματα των 40 + τόνων περνούν από τα ίδια, αυτά γεφύρια.
Αυτή είναι η μεγαλύτερη δικαίωση των προπαππούδων μας.
Ένα γεφύρι που σχεδιάστηκε πριν από τετρακόσια χρόνια, για να αντέχει το βάρος ενός γαϊδουριού ή ενός κάρου, σήμερα δέχεται καθημερινά το τεράστιο βάρος από σύγχρονες μπετονιέρες, νταλίκες και φορτηγά 40 και πλέον τόνων.
Η κατανομή του βάρους στη στέψη του θόλου είναι τόσο ιδιοφυής που όσο μεγαλύτερο βάρος περνά από πάνω, τόσο περισσότερο πιέζονται οι πέτρες μεταξύ τους, κάνοντας τη δομή ακόμη πιο σταθερή και συμπαγή!
Μα δεν ήταν μόνο αυτό, ΗΤΑΝ να ενώσουν την πληγή του Χειμάρρου αλλά… η τεράστια ΑΝΤΟΧΗ τους μέχρι και ΣΗΜΕΡΑ!
Απέναντι στις μεγαλύτερες καταστροφές που έπληξαν το νησί μας. Οι σεισμοί δεν τα άγγιξαν ΚΑΝ των ετών 1953 και 2014.. απλά αδιαφόρησαν για αυτά!
Όταν ο τρομερός, ισοπεδωτικός σεισμός του 1953 γκρέμισε ολόκληρη την Κεφαλονιά, μετατρέποντας τα χωριά και τις πόλεις σε σωρούς από ερείπια και λυγίζοντας ακόμη και σιδηροκατασκευές, το γεφύρι του Γεράνια δεν έπαθε ούτε μνια γρατζουνιά. Το ίδιο σκηνικό επαναλήφθηκε και στους πρόσφατους σεισμούς του 2014. Η γη σείστηκε συθέμελα, αλλά το γεφύρι απλά αδιαφόρησε για τα ρίχτερ, παραμένοντας ακλόνητο στη θέση του, σαν να περιγελά τις εφήμερες σύγχρονες κατασκευές μας.
ΕΝΟΤΗΤΑ Δ΄: Το Καταφύγιο του ’40 – Η Μαρτυρία της Μαριολένης.
Μα η χρηστικότητα εκεί στο ΜΟΝΑΔΙΚΟ πετρόχτιστο γεφύρι του Γεράνια – Ιερόνυμος Κουτσοχέρας ήταν και στο β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ή του ‘40 κατά συντομία, γινόταν καταφύγιο για ΟΛΗ την γειτονιά εκεί στα Δεμησιάνατα.
Όταν ο πόλεμος ξέσπασε και ο τρόμος άπλωσε το μαύρο πέπλο του πάνω από την Κεφαλονιά, το γεφύρι άλλαξε χρήση, αποδεικνύοντας ξανά τη χρηστικότητά του.
Δεν ήταν πλέον μόνο ένα πέρασμα για το δρόμο, αλλά έγινε μνια μητρική αγκαλιά προστασίας για μνιά γειτονιά αγαπημένη και γιομάτη νοματαίους βιοπαλαιστές- ναυτικούς- Αξιωματικό Ηρώα του Ε.Σ.
Άνθρωποι του μόχθου, που πάλευαν με τα κύματα στις θάλασσες ή με τη γη στα καμποχώραφα, έτρεχαν να σωθούν κάτω από την πέτρινη καμάρα του. Εκεί σε αυτό κατά την μαρτυρία της μητέρας μου + Μαριολένης Γεωργίου Κουτσοχέρα εκεί ελοιπόνε μαζευόταν όταν έριχνα μπόμπες τα Ιταλογερμανικά αεροπλάνα.. εκεί μέσα σε αυτό το πετρόκτιστο θολωτό γιοφύρι ήταν όλοι μαζεμένοι για να προστατευθούν. Η μάνα μου, η μακαρίτισσα η Μαριολένη, μου διηγήθηκε μια ιστορία που έχει χαραχτεί για πάντα μες στην παιδική ψυχή μου και τη μεταφέρω αυτούσια, σαν ιερή παρακαταθήκη.
..θυμάμαι που μου έλεγε μνιά ιστορία ότι ενώ είχανε πάει μέσα στο γεφύρι- καταφύγιο εκεί ένα αεροπλάνο έριχνε μπόμπες που κουνούσαν την γη συθέμελα από το σπάρο τους…
Ο ουρανός είχε γίνει κατακόκκινος από την σκόνη, ο θόρυβος των κινητήρων έσκιζε τα αυτιά και οι εκρήξεις ήταν τόσο δυνατές που το έδαφος έτρεμε, κάνοντας τις γυναίκες και τα παιδιά να κλαίνε και να προσεύχονται, λουφαγμένοι μες στο σκοτάδι του θόλου, νομίζοντας ότι έφτασε το τέλος τους.
Τότε, μέσα σε εφκείνο τον πανικό, συνέβη το αναπάντεχο, ένα περιστατικό καθαρής κεφαλονίτικης τρέλας και ανδρείας: βγήκε ο Γεράνιας ίσως απο κρασί- ίσως απο Αντρεία και σήκωσε τα δύο χέρια ψηλά και φασκέλωνε το πιλότο…. Ήταν μια κίνηση γεμάτη περιφρόνηση προς το θάνατο. Ο Γεράνιας.., όρθιος στην έξοδο του γεφυριού, κοίταξε κατάματα το σιδερένιο πουλί που εσκόρπαγε την καταστροφή και σήκωσε τα χέρια του ψηλά, φασκελώνοντας τον εχθρό με όλη τη δύναμη της ψυχής του.
Ο πιλότος, βλέποντας αυτή την προκλητική φιγούρα, τον πολυβόλησε.. αλλά ο Γεράνιας επρόκαμε να μπει μέσα στο σωτήριο γεφύρι.. οι βολές είχαν γωνία και σώθηκε, στην 2 στροφή του. Οι σφαίρες του πολυβόλου γάζωσαν το χώμα και τις εξωτερικές πέτρες, αλλά η καμπυλότητα της ενετικής κατασκευής προσέφερε απόλυτη κάλυψη.
Ο πιλότος, εξοργισμένος, έριξε μπόμπες μα δεν βρήκαν το γεφύρι γιατί έπρεπε να λάβει ύψος απο τον αϊ- πάνωθε λόφο των Σαρλάτων. Το φυσικό ανάγλυφο του τόπου και η στρατηγική θέση που είχαν επιλέξει οι παλιοί για το γεφύρι λειτούργησαν ως θεϊκή προστασία, αναγκάζοντας το αεροπλάνο να σηκωθεί απότομα για να μην τρακάρει πάνω στο λόφο.
Μόλις πέρασε ο κίνδυνος, η ένταση μεταφέρθηκε στο εσωτερικό του καταφυγίου:
Οι δε γυναίκες που ήτανε μέσα με τα παιδιά τους μικρά και μεγάλα κατουρίστηκαν επάνω τους από το φόβο… μωρέ Γεράνια.. τι πήγε και έκανες… ο Γεράνιας που γελούσε απάντησε… ΣΙΓΑ μην τσου φοβηθώ.
Οι γυναίκες, τρομοκρατημένες από τσι σφαίρες και τις μπόμπες που παραλίγο να τους κοστίσουν τη ζωή, άρχισαν να του φωνάζουν και να τον κατηγορούν για την απερισκεψία του, αλλά εκείνος, με εκείνο το αυθεντικό, αδούλωτο κεφαλονίτικο πείσμα, απαντούσε με ένα πλατύ γέλιο, αψηφώντας τους κατακτητές και σκορπίζοντας το κουράγιο οπίσω στη γειτονιά!
ΕΝΟΤΗΤΑ Ε΄: 𝚪έφυρα Πολιτισμού και το 𝚾ρέος για το Αύριο.
Το Πετρόκτιστο θολωτό γεφύρι του Γεράνια στα Δεμησιάνατα- Σβορωνάτων δεν είναι απλά ένα τεχνικό έργο του παρελθόντος, είναι μνια ζωντανή γέφυρα ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- γέφυρα Ιστορικής σημασίας γέφυρα για το ΑΥΡΙΟ των παιδιών μας.
Είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις γενιές που μόχθησαν και σε αυτές που έρχονται, ένας αψευδής μάρτυρας της τοπικής μας ιστορίας που κουβαλάει πάνω του την ταυτότητα του τόπου μας.
Θα ήταν Απρέπεια εκ μέρους μου, να μην αναφερθώ στις Οικογένειες του Οικισμού Δεμησιανάτα- Σβορωνάτων Λειβαθούς, αρχές 19ου αιώνα.
ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΥ 2 Οικογένειες.
- ΔΗΜΗΣΙΑΝΟΥ (ΔΗΜΙΣΙΑΝΗΣ) 4 Οικογένειες ( & Πεσόντα Ηρώα του Ελληνικού Στρατού ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΔΗΜΗΣΙΑΝΟΣ- ΣΒΟΡΩΝΟΣ και από Αυτούς πήρε ο Οικισμός το όνομά του.)
- ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑ 4 Οικογένειες ( ΓΕΡΑΝΙΑΣ= Παρανόμι του Ιερώνυμου Κουτσοχέρα.)
- ΠΑΓΟΥΛΑΤΟΥ 3 Οικογένειες.
- ΤΣΙΓΑΝΤΕ 3 Οικογένειες.
- ΦΡΑΓΚΙΑ 1 Οικογένεια.
Όλες οι Οικογένειες είχαν πολλά μέλη & σόγια.
Οι ΤΑΓΟΙ, επιβάλετε να το αναδείξουν ώστε τα αυριανά Σβορωνούδια ΝΑ ΠΙΆΣΟΥΝ τα ποριά ένα κέντημα μοναδικής τέχνης & Προσφοράς, που ελάχιστοι το ξέρουμε.
Είναι ΤΟ ΜΟΝΑΔΙΚΟ θολωτό ΠΑΛΙΟ Πέτρινο γεφύρι, με πάρα πολύ εύκολη πρόσβαση, στον Επαρχιακό δρόμο από της Μηνιές έως τα Κουρκουμελάτα σήμερα!
Είναι ιστορική και ηθική υποχρέωση όσων κρατούν τις τύχες αυτού του τόπου να σκύψουν πάνω από το ΜΝΗΜΕΙΟ, να καθαρίσουν το χώρο, να το προστατεύσουν από τη φθορά και να το αναδείξουν, ώστε τα παιδιά των Σβορωνάτων και όχι μόνο να μπορούν να πάνε εκεί, να αγγίξουν με τα ίδια τους τα χέρια αυτά τα σμιλεμένα ποριά και να καταλάβουν ότι η ιστορία τους δεν είναι μόνο στα βιβλία, αλλά είναι ζωντανή, φτιαγμένη σαν ένα κέντημα τέχνης και ανιδιοτελούς προσφοράς.
Πρέπει να καταλάβουμε όλοι μας, και κυρίως όσοι αδιαφορούν, ότι κάθε βεβήλωση όπως η λήψη ποριών- πετρών είναι επικίνδυνη και Προσβολή της μεγάλη τοπικής μας Ιστορίας. Το να πηγαίνουν κάποιοι και να αφαιρούν αυθαίρετα πέτρες από το γεφύρι για να τις χρησιμοποιήσουν σε άλλες δουλειές είναι ένα έγκλημα πολιτισμικό, μια πράξη που πληγώνει τη συλλογική μας μνήμη.
Τα σπίτια των Αρχόντων μπορών να φιλοτεχνήσουν με άλλες καλαίσθητες παραστάσεις ΟΧΙ από εφκείνα το ποριά ΜΝΗΜΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ- ΓΕΦΥΡΑΣ.
Η αρχοντιά δεν αγοράζεται με κλεμμένη ιστορία. Ας φτιάξουν τα σπίτια τους με όποιο άλλο σύγχρονο υλικό επιθυμούν, αλλά ας αφήσουν ήσυχα τα ποριά του γεφυριού, τα ποριά της Μνήμης, που ανήκουν σε όλο τον λαό της Κεφαλονιάς και πρέπει να μείνουν εκεί, όρθια, για να θυμίζουν: στους Αιώνες το πέρασμα του Γεράνια και τον σκληρό μόχθο των Προπαππούδων μας.
Σας Ευχαριστώ
Γεράσιμος Διον. Κουταβάς
Ψηλέας