Άρθρο γνώμης του Χρήστου Πετράτου
Η οικονομική κρίση —ή, ακριβέστερα, η κρίση χρέους της περιόδου 2010-2020— θα μείνει στην ιστορία όχι μόνο για τις οικονομικές της συνέπειες, αλλά κυρίως για τις βαθιές πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές που προκάλεσε.
Η Ελλάδα εκείνης της δεκαετίας δεν έχασε μόνο εισόδημα, θέσεις εργασίας και ένα μέρος της οικονομικής της ανεξαρτησίας. Είδε το πολιτικό της σύστημα να ανατρέπεται. Κόμματα που θεωρούνταν ακλόνητα κατέρρευσαν, νέα εμφανίστηκαν και εξαφανίστηκαν, ενώ ακόμη και η παραδοσιακή διάκριση Αριστεράς και Δεξιάς άρχισε να χάνει το περιεχόμενο που είχε στο παρελθόν.
Οκτώ χρόνια μετά την τυπική έξοδο από τα μνημόνια, η Ελλάδα βρίσκεται αναμφίβολα σε καλύτερη οικονομική κατάσταση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ξεπέρασε και τις παθογένειες που την οδήγησαν στη χρεοκοπική περιπέτεια.
Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη κατάφερε να δημιουργήσει την εικόνα μιας Ελλάδας που εκσυγχρονίζεται, ψηφιοποιείται, προσελκύει επενδύσεις και ανακτά την αξιοπιστία της στις διεθνείς αγορές. Την ίδια στιγμή, όμως, βλέπουμε να επιβιώνουν πρακτικές ενός κράτους που δεν έχει απομακρυνθεί όσο θα έπρεπε από το παρελθόν του.
Είναι σαν η χώρα να προσπαθεί να λειτουργήσει με δύο διαφορετικά λογισμικά: το ένα είναι το σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος και το άλλο το παλιό ελληνικό κράτος των πελατειακών σχέσεων, των γνωριμιών, της ανοχής και της λογικής «κάπως θα γίνει».
Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αντίφασης. Το ίδιο και η τραγωδία των Τεμπών, με τους 57 νεκρούς, που έφερε στο προσκήνιο σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία του κράτους, τη δημόσια ασφάλεια και τη διερεύνηση των ευθυνών.
Πέρα από πρόσωπα και επιμέρους ευθύνες, το πρόβλημα είναι βαθύτερο. Ένα κράτος που διαχειρίζεται δημόσιο χρήμα και δημόσια ασφάλεια οφείλει να λειτουργεί με κανόνες, διαφάνεια και αξιοκρατία. Όταν δημιουργείται η εντύπωση ότι οι γνωριμίες και οι πολιτικές διασυνδέσεις μπορεί να έχουν μεγαλύτερη αξία από την αξιοσύνη και την πραγματική παραγωγική δραστηριότητα, τότε το πρόβλημα είναι θεσμικό.
Η καλύτερη περιγραφή της σημερινής διακυβέρνησης ίσως είναι μία:
Λίγο απ’ όλα.
Λίγο δεξιά πολιτική. Λίγο πιο δεξιά πολιτική. Λίγο κέντρο. Κάποιες φορές ακόμη και λίγο αριστερά.
Λίγο φιλελευθερισμός. Λίγο κρατισμός. Λίγη αξιοκρατία. Λίγη δικαιοσύνη. Λίγη μεταρρύθμιση. Λίγη επιστροφή στις παλιές πρακτικές.
Και, πάνω απ’ όλα, μια μεγάλη δόση επικοινωνίας.
Το «λίγο απ’ όλα» μπορεί να είναι εκλογικά αποτελεσματικό και να διατηρεί μια μεγάλη και ετερόκλητη εκλογική βάση. Έχει όμως κόστος. Μια χώρα που πέρασε μια δεκαετία τόσο μεγάλης οικονομικής και κοινωνικής δοκιμασίας δεν χρειάζεται μόνο διαχείριση. Χρειάζεται καθαρή κατεύθυνση.
Η αίσθηση ότι το μικρό αποτέλεσμα αρκεί για να πείσει και να εξασφαλίσει την παραμονή στην εξουσία, σε συνδυασμό με την αλαζονεία που μπορεί να προκαλέσει η μακρόχρονη παρουσία σε αυτήν, επιτείνει το πρόβλημα.
Και κάπου εδώ η συζήτηση έρχεται στην Κεφαλονιά.
Γιατί η πολιτική λογική του «λίγο απ’ όλα» δεν σταματά στην Αθήνα. Αντανακλάται αναπόφευκτα και στον τρόπο με τον οποίο ασκείται η πολιτική και εκπροσωπείται το νησί.
Ο σημερινός βουλευτής Παναγής Καππάτος, εφόσον διεκδικήσει μια τρίτη κοινοβουλευτική θητεία, θα κριθεί πάνω στο αποτέλεσμα αυτών των χρόνων. Μας μιλά για την πλήρη ανακατασκευή του Νοσοκομείου Κεφαλονιάς, ένα σημαντικό και αναγκαίο έργο. Λίγο πριν από την ολοκλήρωσή του, όμως, ο διοικητής του Νοσοκομείου παραιτήθηκε, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα για τη λειτουργία του ιδρύματος αλλά και για την επιλογή του προσώπου που είχε αναλάβει τη διοίκησή του.
Γιατί ένα Νοσοκομείο δεν είναι μόνο το κτίριό του. Είναι οι γιατροί, οι νοσηλευτές, η διοίκηση και η δυνατότητά του να προσφέρει καθημερινά ασφάλεια στον πολίτη.
Και εδώ εμφανίζεται πάλι το «λίγο απ’ όλα»: ένα ουσιαστικά καινούργιο Νοσοκομείο, αλλά με λίγους γιατρούς και χωρίς, αυτή τη στιγμή, διοίκηση. Πολλές εξαγγελίες για τον εκσυγχρονισμό του οδικού δικτύου, αλλά αποτελέσματα που δεν έχουν ακόμη αλλάξει στον βαθμό που θα έπρεπε την καθημερινότητα του πολίτη.
Παρόμοια είναι η εικόνα και στο πολιτικό πεδίο. Ο γραμματέας της Νέας Δημοκρατίας έδωσε δημόσια σαφές προβάδισμα στον σημερινό βουλευτή, πριν ακόμη ανακοινωθούν οι υπόλοιποι υποψήφιοι του ψηφοδελτίου. Μια διαδικασία που δύσκολα δημιουργεί την εικόνα μιας απολύτως ανοιχτής και ισότιμης εσωκομματικής αναμέτρησης.
Λίγη δημοκρατία, λοιπόν, στη διαχείριση του κόμματος στο νησί, αλλά με σαφή στόχευση. Λίγα και πολλά μαζί, ανάλογα με το πού κοιτάζει κανείς.
Εκεί που δύσκολα μπορεί να μιλήσει κανείς για «λίγο» είναι στην επικοινωνία. Οι επισκέψεις, οι συναντήσεις και οι θεσμικές παρουσίες αποκτούν μεγάλη προβολή, ενώ η πολιτική γίνεται ολοένα και περισσότερο προσωποκεντρική. Οι συχνές κοινές εμφανίσεις του βουλευτή με τον Δήμαρχο Αργοστολίου και άλλους τοπικούς άρχοντες είναι ασφαλώς θεμιτές στο πλαίσιο της αναγκαίας θεσμικής συνεργασίας. Όταν όμως αυτή η εικόνα γίνεται μόνιμη, αποκτά αναπόφευκτα και πολιτικό περιεχόμενο.
Η πολιτική εδραίωση αποτελεί για κάθε πολιτικό βασική προϋπόθεση επανεκλογής. Το πραγματικό ερώτημα, όμως, δεν είναι τι χρειάζεται ένας βουλευτής για να επανεκλεγεί. Είναι τι χρειάζεται η Κεφαλονιά από τον βουλευτή της.
Στις επόμενες εθνικές εκλογές οι Κεφαλονίτες θα κληθούν να αξιολογήσουν το σημερινό μοντέλο εκπροσώπησης και να αποφασίσουν αν τους αρκεί.
Αν τους αρκεί το «λίγο απ’ όλα» ή αν θέλουν κάτι περισσότερο: ανοιχτά ψηφοδέλτια χωρίς προεξοφλημένους νικητές, ισχυρές προσωπικότητες με καθαρό πολιτικό στίγμα και, κυρίως, ανθρώπους που να μπορούν να διεκδικούν για το νησί ακόμη και όταν η διεκδίκηση αυτή δεν είναι πολιτικά βολική.
Γιατί τελικά αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα: τι είδους εκπροσώπηση θέλει η Κεφαλονιά;
Μια εκπροσώπηση του «λίγο απ’ όλα» ή μια εκπροσώπηση με ισχυρή προσωπικότητα και πραγματική διάθεση διεκδίκησης;
Η απάντηση θα δοθεί στην κάλπη.
Χρήστος Πετράτος
Σχετικά με τον συγγραφέα
Ο Χρήστος Πετράτος είναι Χημικός Μηχανικός, απόφοιτος της Πολυτεχνικής Σχολής Βουκουρεστίου, με επαγγελματική εμπειρία στους τομείς της ασφάλειας των συγκοινωνιών, της τεχνικής ασφάλειας και της σύνταξης εξειδικευμένων τεχνικών εκθέσεων. Μέσα από την αρθρογραφία του προσεγγίζει τα δημόσια και πολιτικά ζητήματα με τεχνοκρατική ματιά, δίνοντας έμφαση στη θεσμική λειτουργία και τον καθαρό πολιτικό λόγο.

