Το Κεφαλονίτικο Λεξικό αποτελεί μια οργανωμένη προσπάθεια καταγραφής και διάσωσης της κεφαλονίτικης ντοπιολαλιάς, αξιοποιώντας σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και επιστημονική τεκμηρίωση.
Στο άρθρο που δημοσιεύθηκε χθες παρουσιάστηκε το πλαίσιο, η φιλοσοφία και η πολιτιστική σημασία του έργου. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο δημιουργός της πλατφόρμας, Γεράσιμος Σολωμός, μας μιλά για την αφετηρία της ιδέας, τη διαδικασία υλοποίησης, τον ρόλο της επιστημονικής συνεργασίας και το όραμα για το μέλλον του Κεφαλονίτικου Λεξικού.
Το Κεφαλονίτικο Λεξικό: μια συζήτηση για τη γλώσσα και τη μνήμη
Συνέντευξη με τον δημιουργό της πλατφόρμας, Γεράσιμο Σ. Σολωμό.
❓ Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το Κεφαλονίτικο Λεξικό;
Η ιδέα γεννήθηκε από μια απλή, αλλά έντονη διαπίστωση: λέξεις που ακούγαμε καθημερινά όταν ήμασταν παιδιά — στο σπίτι, στο χωριό, στην παρέα — σήμερα σπάνια ακούγονται.
Η κεφαλονίτικη ντοπιολαλιά δεν είναι απλώς τρόπος ομιλίας· είναι μνήμη, χαρακτήρας και ιστορία. Κάπου εκεί ένιωσα ότι, αν δεν γίνει μια οργανωμένη προσπάθεια καταγραφής, πολλά από αυτά τα στοιχεία θα χαθούν οριστικά.
❓ Γιατί επιλέξατε τη μορφή ψηφιακής εφαρμογής και όχι ένα έντυπο λεξικό;
Η ψηφιακή μορφή ήταν συνειδητή επιλογή.
Θα ήταν σίγουρα πιο εύκολο να προχωρήσουμε σε ένα έντυπο λεξικό, ειδικά από τη στιγμή που είχε προηγηθεί η έκδοση του “Ιστορικός Περίπατος στο προσεισμικό Λιθόστρωτο”, ενός έργου που βασίστηκε επίσης στην έρευνα και την τεκμηρίωση.
Όμως ο στόχος από την αρχή ήταν διαφορετικός: να μπορέσει η κεφαλονίτικη ντοπιολαλιά να βρίσκεται «στην τσέπη» του καθενός. Σήμερα το κινητό είναι το πιο άμεσο εργαλείο πρόσβασης στη γνώση — για νέους, μεγαλύτερους και για Κεφαλονίτες που ζουν εκτός νησιού.
Ήθελα το λεξικό να είναι ζωντανό, εύχρηστο και πάντα διαθέσιμο. Να μην περιορίζεται σε ένα ράφι, αλλά να μπαίνει στην καθημερινότητα. Η τεχνολογία εδώ δεν λειτουργεί ως αυτοσκοπός, αλλά ως μέσο διάδοσης και διατήρησης της γλώσσας.
❓ Τι περιλαμβάνει σήμερα το Κεφαλονίτικο Λεξικό;
Στην παρούσα φάση, το λεξικό περιλαμβάνει περίπου 2.000 κεφαλονίτικες λέξεις, καταγεγραμμένες αποκλειστικά από έντυπες βιβλιογραφικές πηγές. Για κάθε λέξη υπάρχει τεκμηριωμένη ερμηνεία, μετάφραση και παραδείγματα χρήσης σε προτάσεις.
Από την αρχή δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ακρίβεια και στη διασταύρωση των πληροφοριών. Δεν μας ενδιέφερε μια απλή συλλογή λέξεων, αλλά ένα αξιόπιστο εργαλείο καταγραφής.
❓ Πόσο σημαντική ήταν η συνεργασία για την ολοκλήρωση του έργου;
Ήταν καθοριστική.
Η συμβολή της Ειρήνη Μοσχονά-Καρκαβέλα υπήρξε ουσιαστική σε όλα τα στάδια του έργου. Η γνώση, η προσοχή στη λεπτομέρεια και η συστηματική επιμέλεια που έφερε στο λεξικό έδωσαν στο εγχείρημα τη συνοχή και την αξιοπιστία που χρειαζόταν.
Χωρίς τη δική της παρουσία και δουλειά, το Κεφαλονίτικο Λεξικό δεν θα μπορούσε να ολοκληρωθεί με τον τρόπο που ολοκληρώθηκε.
❓ Ποιος είναι ο ρόλος της κοινότητας στο επόμενο στάδιο;
Η εφαρμογή είναι ήδη ανοιχτή στους Κεφαλονίτες, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, και δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να προτείνουν λέξεις που θυμούνται από την οικογένεια ή τον τόπο καταγωγής τους.
Φυσικά, οι προτάσεις αυτές θα συνοδεύονται από βασικά στοιχεία τεκμηρίωσης, ώστε να διατηρηθεί η αξιοπιστία του λεξικού.
❓ Πώς εντάσσεται το Κεφαλονίτικο Λεξικό στο KefaloniaPress;
Το έργο αναπτύσσεται μέσα από το πολιτιστικό οικοσύστημα του KefaloniaPress.
Για εμένα, το KefaloniaPress δεν είναι μόνο ένας ειδησεογραφικός χώρος, αλλά μια πλατφόρμα που επενδύει στη μνήμη, στη γλώσσα και στην πολιτιστική ταυτότητα του τόπου.
Το λεξικό αποτελεί φυσική συνέχεια αυτής της φιλοσοφίας.
❓ Ποια είναι η σημασία της επαφής με το Πανεπιστήμιο Αθηνών;
Η επαφή με το Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Εργαστήριο Γλώσσας, Μετάφρασης & Μελέτης των Σχέσεων μεταξύ Ιταλικής και Ελληνικής Γλώσσας λειτουργεί ως ένα σημαντικό πλαίσιο αναφοράς για το έργο.
Η καθοδήγηση και ο επιστημονικός διάλογος που έχει αναπτυχθεί συμβάλλουν στη σωστή κατεύθυνση της έρευνας και στη μελλοντική εμβάθυνση του λεξικού, ιδιαίτερα σε ζητήματα ετυμολογίας, γλωσσικών επιρροών και ιστορικού υπόβαθρου.
Πρόθεσή μας είναι αυτή η επαφή να διευρυνθεί σταδιακά, ώστε το Κεφαλονίτικο Λεξικό να εξελιχθεί με συνέπεια, σοβαρότητα και σεβασμό στη γλωσσική έρευνα.
❓ Ποιο είναι το προσωπικό σας όραμα για το μέλλον του έργου;
Να παραδοθεί στους Κεφαλονίτες ένας άυλος πολιτισμικός θησαυρός που κινδύνευε να χαθεί.Αν σε λίγα χρόνια ένα παιδί ανοίξει την εφαρμογή και βρει μια λέξη που άκουγε από τον παππού του, τότε το Κεφαλονίτικο Λεξικό θα έχει πετύχει τον σκοπό του.
Η τεχνολογία μπορεί —και πρέπει— να υπηρετεί τη μνήμη και την ταυτότητα ενός τόπου.
Η συνέντευξη αυτή ολοκληρώνει την παρουσίαση του Κεφαλονίτικου Λεξικού. Το KefaloniaPress ευχαριστεί τον δημιουργό της πλατφόρμας, Γεράσιμο Σολωμό, για τη συνεργασία και τη δυνατότητα να αναδειχθεί ένα έργο με ουσιαστική πολιτιστική αξία για την Κεφαλονιά.
📱 Το Κεφαλονίτικο Λεξικό σήμερα
Το Κεφαλονίτικο Λεξικό είναι διαθέσιμο δωρεάν για κινητές συσκευές και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από όλους όσοι ενδιαφέρονται να γνωρίσουν ή να ξαναθυμηθούν την κεφαλονίτικη ντοπιολαλιά.
🔹 Android: Google Play – Κεφαλονίτικο Λεξικό
🔹 iOS: App Store – Κεφαλονίτικο Λεξικό
🔹 Ιστοσελίδα: Κεφαλονίτικο Λεξικό
📌 Η συνέντευξη αυτή αποτελεί συνέχεια του άρθρου
Κεφαλονίτικο Λεξικό: Όταν η τεχνολογία γίνεται εργαλείο μνήμης και πολιτισμού