2.548 συμβάσεις και αναθέσεις, με συνολική καταγεγραμμένη αξία που προσεγγίζει τα 92,2 εκατομμύρια ευρώ. Αυτή είναι η πρώτη συνολική εικόνα των δημοτικών δαπανών του Δήμου Αργοστολίου από την 1η Σεπτεμβρίου 2019, όταν ανέλαβε για πρώτη φορά καθήκοντα η δημοτική αρχή του Θεόφιλου Μιχαλάτου, έως σήμερα.
Τα στοιχεία προέρχονται από το ΚΗΜΔΗΣ, το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων, στο οποίο οι φορείς του Δημοσίου υποχρεούνται να αναρτούν τις δημόσιες συμβάσεις και αναθέσεις τους και την αξιολόγησή τους από την πλατφόρμα bizlist.gr
Όμως για τους πολίτες το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα συμβασιοποιήθηκαν. Είναι κυρίως τι έργο παράχθηκε τελικά.
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ του Δήμου Αργοστολίου, για την περίοδο από την 1η Σεπτεμβρίου 2019 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, η υλοποίηση των προγραμματισμένων έργων εμφανίζεται να βρίσκεται μόλις στο 12,82%.
Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι ότι, στην ίδια περίοδο των 76 μηνών, εμφανίζεται στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ να έχει παραληφθεί ένα και μόνο έργο, ενώ τα υπόλοιπα είτε βρίσκονται σε παρατάσεις είτε έχουν παραδοθεί σε χρήση χωρίς να προκύπτει, με βάση τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία, αντίστοιχη απόφαση παραλαβής από το αρμόδιο όργανο.
Η εικόνα αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τον ρυθμό υλοποίησης και ολοκλήρωσης των έργων σε σχέση με τον συνολικό όγκο των συμβάσεων και των χρηματοδοτήσεων που έχουν καταγραφεί την ίδια περίοδο.
Το KefaloniaPress ξεκινά σήμερα μια νέα προσπάθεια δημοσιογραφικής χαρτογράφησης του δημοτικού χρήματος στην Κεφαλονιά με στόχο να δει καθαρά η κοινωνία πού κατευθύνονται τα χρήματα ενός δήμου, ποιες κατηγορίες δαπανών κυριαρχούν και ποιο είναι το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η περίοδος που εξετάζεται καλύπτει δύο συνεχόμενες δημοτικές θητείες του ίδιου δημάρχου Θεόφιλου Μιχαλάτου καθώς έχει προηγηθεί ο ενιαίος δήμος Κεφαλονιάς: την πρώτη περίοδο 2019–2023 και το μέχρι σήμερα τμήμα της δεύτερης θητείας, που ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2024 και θα ολοκληρωθεί το 2028.
Τα ποσά παρουσιάζονται ως ενδεικτικά, καθώς στις δημόσιες συμβάσεις ενδέχεται να υπάρχουν τροποποιήσεις, ακυρώσεις, συμφωνίες-πλαίσιο ή συμβάσεις πολλαπλών αναδόχων που επηρεάζουν το τελικό άθροισμα. Ωστόσο, η συνολική εικόνα αποτυπώνει με σαφήνεια την τάξη μεγέθους και τις βασικές κατευθύνσεις των δημοτικών δαπανών.
Η μεγάλη εικόνα των δαπανών
- Συνολικές συμβάσεις και αναθέσεις: 2.548
- Συνολική καταγεγραμμένη αξία: 92.195.184 ευρώ
- Περίοδος: 1/9/2019 έως σήμερα Μάιος 2026
Πρόκειται για ένα εξαιρετικά μεγάλο οικονομικό αποτύπωμα για έναν νησιωτικό δήμο. Μέσα σε αυτά τα ποσά περιλαμβάνονται έργα, καθαριότητα, απορρίμματα, καύσιμα, οδοποιία, προμήθειες, εξοπλισμός, τηλεματική, ασφαλίσεις, τεχνικές υπηρεσίες και πλήθος λειτουργικών δαπανών.
Το βασικό ερώτημα που ανοίγει δεν είναι μόνο λογιστικό. Είναι βαθιά πολιτικό και κοινωνικό:
Πώς μεταφράζονται τα σχεδόν 92 εκατομμύρια ευρώ σε καθημερινότητα για τον δημότη;
Οι δρόμοι, η καθαριότητα, οι δημόσιοι χώροι, οι υποδομές, οι υπηρεσίες και η εικόνα της πόλης είναι τελικά το πραγματικό πεδίο αξιολόγησης κάθε δημοτικής δαπάνης. Αυτή η εικόνα που βιώνουν κάτοικοι και επισκέπτες του Δήμου ανταποκρίνεται στα 92+ εκατομμύρια;
Οι μεγαλύτερες κατηγορίες δαπανών
Από τα στοιχεία της πλατφόρμας, στις μεγαλύτερες καταγεγραμμένες κατηγορίες CPV εμφανίζονται:
- Αναπλάσεις Αργοστολίου: 10.238.761 ευρώ
- Υπηρεσίες αποχέτευσης, καθαριότητας και περιβάλλοντος: 6.205.571 ευρώ
- Έργα οδοποιίας: 4.610.823 ευρώ
- Εργαστηριακός, οπτικός και ακριβής εξοπλισμός: 2.909.882 ευρώ
- Έργα οδοποιίας και συναφείς εργασίες: 2.713.684 ευρώ
- Επιπλέον έργα οδοποιίας: 2.708.942 ευρώ
- Εξοπλισμός τηλεπικοινωνιών: 2.568.855 ευρώ
- Κατασκευαστικές εργασίες: 2.051.775 ευρώ
- Έργα μηχανικής εγκατάστασης: 2.044.944 ευρώ
- Τρόφιμα, ποτά και καπνός: 1.546.975 ευρώ
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι ο μεγαλύτερος όγκος των δαπανών κατευθύνεται σε έργα υποδομών, κατασκευές, καθαριότητα και λειτουργικές ανάγκες του Δήμου.
Η καθαριότητα στο επίκεντρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της κατηγορίας “Υπηρεσίες καθαριότητας, αποχέτευσης κλπ” δεν αφορά κλασική ιδιωτική ανάθεση, αλλά δημοτικές εταιρείες των οποίων οι διοικήσεις ορίζονται από την εκάστοτε δημοτική αρχή. Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό τμήμα των χρημάτων που εμφανίζονται στις δαπάνες του Δήμου κατευθύνεται ουσιαστικά σε φορείς που διοικούνται από πρόσωπα επιλογής της ίδιας της δημοτικής εξουσίας.
Το στοιχείο αυτό δεν υποδηλώνει από μόνο του κάποια παρατυπία — αναδεικνύει όμως ακόμη περισσότερο την ανάγκη διαφάνειας, σαφούς κοστολόγησης και δημόσιου ελέγχου για το πώς διαχειρίζονται τα εκατομμύρια ευρώ της καθαριότητας και των απορριμμάτων.
Οι κορυφαίοι ανάδοχοι
579 ανάδοχοι εμφανίζονται με ποσά άνω των 100 χιλιάδων ευρώ στην εξεταζόμενη περίοδο.
Στην κορυφή της λίστας εμφανίζονται εταιρείες διαχείρισης απορριμμάτων, τεχνικές και κατασκευαστικές εταιρείες, προμηθευτές εξοπλισμού, καυσίμων και υπηρεσιών.
Η πλατφόρμα επισημαίνει ότι στις συμφωνίες-πλαίσιο ή σε συμβάσεις πολλαπλών αναδόχων ενδέχεται η συνολική αξία να εμφανίζεται ολόκληρη σε κάθε ανάδοχο, ενώ τροποποιήσεις ή ακυρώσεις συμβάσεων μπορεί να επηρεάζουν την τελική εικόνα.
Για τον λόγο αυτό, το KefaloniaPress προχωρά με διασταύρωση και επανέλεγχο των στοιχείων πριν από οποιαδήποτε πιο εξειδικευμένη ανάλυση.
Τα «κύματα» των δαπανών
Τα μηνιαία γραφήματα της περιόδου 2019–2026 παρουσιάζουν έντονες αυξομειώσεις στις δημοτικές δαπάνες, με ορισμένες χρονικές περιόδους να εμφανίζουν πολύ μεγάλες κορυφώσεις.
Με βάση το γράφημα αξίας, οι πέντε υψηλότερες περίοδοι εμφανίζονται — κατά προσέγγιση — τον Δεκέμβριο 2022 με περίπου 8,5 εκατ. ευρώ, τον Σεπτέμβριο 2022 με περίπου 7 εκατ. ευρώ, τον Νοέμβριο 2024 με περίπου 6,5 εκατ. ευρώ, τον Νοέμβριο 2023 με περίπου 4,4 εκατ. ευρώ και τον Μάιο 2023 με περίπου 3,7 εκατ. ευρώ. Οι κορυφώσεις αυτές δείχνουν ότι οι δημοτικές δαπάνες δεν κατανέμονται ομοιόμορφα στον χρόνο, αλλά συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένες περιόδους, πιθανότατα λόγω μεγάλων έργων, χρηματοδοτήσεων ή μαζικών συμβασιοποιήσεων.
Οι αυξήσεις αυτές πιθανόν συνδέονται με μεγάλα έργα, χρηματοδοτικά προγράμματα, ενεργειακές δαπάνες, αποκαταστάσεις, προμήθειες εξοπλισμού ή άλλες ειδικές συνθήκες κάθε περιόδου.
Αυτό ακριβώς δείχνει και τη σημασία της συστηματικής δημοσιογραφικής επεξεργασίας των δεδομένων: οι αριθμοί από μόνοι τους δεν αρκούν. Χρειάζονται διασταύρωση, ερμηνεία και σύνδεση με τα πραγματικά γεγονότα κάθε χρονικής περιόδου.
Ένα νέο πεδίο δημόσιας συζήτησης
Η τοπική αυτοδιοίκηση διαχειρίζεται πλέον τεράστιους οικονομικούς πόρους. Πολλές φορές οι δημότες βλέπουν μόνο το τελικό έργο — ή την απουσία του — χωρίς να έχουν συνολική εικόνα του οικονομικού μεγέθους που κινείται πίσω από τη λειτουργία ενός δήμου.
Τα 92+ εκατομμύρια ευρώ που εμφανίζονται στις καταγραφές της περιόδου 2019–2026 δείχνουν ότι ο Δήμος Αργοστολίου δεν είναι απλώς ένας διοικητικός μηχανισμός. Είναι ένας από τους ισχυρότερους οικονομικούς φορείς του νησιού.
Γι’ αυτό και η συζήτηση δεν μπορεί να μείνει στο επίπεδο των συμβάσεων, των αριθμών και των λογιστικών πινάκων. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν αυτός ο τεράστιος όγκος δημόσιου χρήματος μετατράπηκε σε ολοκληρωμένα έργα, καλύτερες υποδομές, καθαρότερους δημόσιους χώρους, ασφαλέστερους δρόμους και ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.
Γιατί στο τέλος, ένας δήμος δεν κρίνεται από το πόσα χρήματα που συμβασιοποίησε. Κρίνεται από τα εργα που παρέδωσε.
Και εδώ αρχίζει η μεγάλη συζήτηση: ανάμεσα στα εκατομμύρια που καταγράφονται και στο έργο που τελικά βλέπει ο δημότης στην πόλη, στα χωριά και στις γειτονιές του. Κατά πόσο αυτό το έργο ανταποκρίνεται στο ύψος των 92+ εκατομμυρίων ευρώ; Κατά πόσο βελτίωσε πραγματικά τη ζωή του, την καθημερινότητά του, τις υποδομές που χρησιμοποιεί και τον δημόσιο χώρο στον οποίο ζει;
Ο λόγος τώρα στους δημότες.
Σημείωση: Τα ποσά και οι καταγραφές προέρχονται από το ΚΗΜΔΗΣ και παρουσιάζονται ως ενδεικτικά. Σε συμβάσεις πολλαπλών αναδόχων, συμφωνίες-πλαίσιο, τροποποιήσεις ή ακυρώσεις συμβάσεων ενδέχεται να εμφανίζονται αποκλίσεις ή διπλομετρήσεις. Τα στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη συνολική αποτύπωση των δημοτικών δαπανών και όχι ως λογιστικό ή ελεγκτικό πόρισμα.
Η Συντακτική Ομάδα του Kefaloniapress
Πηγές / Τεκμηρίωση:
Στοιχεία από το ΚΗΜΔΗΣ (Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων).
Επεξεργασία και ομαδοποίηση δεδομένων bizlist.gr και Kefaloniapress.gr
*Τα ποσά παρουσιάζονται ως ενδεικτικά λόγω πιθανών τροποποιήσεων, ακυρώσεων ή συμβάσεων πολλαπλών αναδόχων που επηρεάζουν το τελικό άθροισμα.