Οι δηλώσεις Πόθεν Έσχες δεν είναι κουτσομπολιό ούτε «κλειδαρότρυπα» στην ιδιωτική ζωή των πολιτικών. Είναι ένα από τα βασικά εργαλεία δημοκρατικής διαφάνειας που διαθέτει ο πολίτης για να γνωρίζει την οικονομική εικόνα όσων ασκούν δημόσια εξουσία στο όνομά του. Βουλευτές, δήμαρχοι και περιφερειάρχες λαμβάνουν αποφάσεις για έργα, δημόσιο χρήμα, αναπλάσεις, τουρισμό, χωροταξία, φορολογία, επενδύσεις και κοινωνικές πολιτικές. Ο πολίτης έχει δικαίωμα να γνωρίζει αν η οικονομική πραγματικότητα αυτών που αποφασίζουν μοιάζει ή απέχει από τη δική του καθημερινότητα.
Το Πόθεν Έσχες δεν αποδεικνύει ενοχή ούτε αθωότητα. Δεν μετρά «ποιος είναι πλούσιος» ούτε επιτρέπει εύκολες καταδίκες. Επιτρέπει όμως κάτι εξαιρετικά σημαντικό: να διαβάζεται η δομή της οικονομικής ισχύος. Αν αυτή βασίζεται σε ακίνητα, σε επιχειρηματικές συμμετοχές, σε προσωπική ρευστότητα ή σε τραπεζικό δανεισμό. Και κυρίως, επιτρέπει στον πολίτη να θέτει εύλογα πολιτικά ερωτήματα για τη σχέση οικονομικής δύναμης και δημόσιας εξουσίας.
Με αυτή τη λογική, διαβάσαμε συγκριτικά τις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης τριών κεντρικών πολιτικών προσώπων για την Κεφαλονιά και τα Ιόνια: του βουλευτή Παναγή Καππάτου, του δημάρχου Αργοστολίου Θεόφιλου Μιχαλάτου και του περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων Γιάννη Τρεπεκλή.
Τρεις δηλώσεις Πόθεν Έσχες, τρία διαφορετικά οικονομικά προφίλ πολιτικής εξουσίας στα Ιόνια. Ο βουλευτής Κεφαλονιάς και Ιθάκης Παναγής Καππάτος, ο δήμαρχος Αργοστολίου Θεόφιλος Μιχαλάτος και ο περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων Γιάννης Τρεπεκλής εμφανίζουν στις δηλώσεις τους τρεις διαφορετικές εικόνες: ακίνητη περιουσία και δανειακές υποχρεώσεις, έντονη επιχειρηματική παρουσία με χαμηλή προσωπική ρευστότητα, και πιο ευανάγνωστη οικονομική εικόνα με περιορισμένη εταιρική έκθεση.
Το ζητούμενο δεν είναι να στηθεί ένας πίνακας εντυπώσεων για το «ποιος έχει περισσότερα». Οι δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης χρειάζονται προσεκτική ανάγνωση, γιατί δεν αποτιμούν την πραγματική εμπορική αξία ακινήτων ή επιχειρήσεων. Δείχνουν όμως κάτι πολιτικά χρήσιμο: πού είναι δομημένη η οικονομική εικόνα κάθε προσώπου. Στα ακίνητα; Στις εταιρείες; Στην προσωπική ρευστότητα; Ή στις δανειακές υποχρεώσεις;
Η εικόνα με αριθμούς
- Παναγής Καππάτος: συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα περίπου 56.804,79 ευρώ, μικρό χαρτοφυλάκιο περίπου 4.242,99 ευρώ και δανειακές υποχρεώσεις 141.620,68 ευρώ.
- Θεόφιλος Μιχαλάτος: συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα περίπου 70.979,69 ευρώ, πολλές εταιρικές συμμετοχές, μεγάλες εκτάσεις γης και πολύ χαμηλά προσωπικά τραπεζικά υπόλοιπα.
- Γιάννης Τρεπεκλής: εισοδήματα 54.890 ευρώ, περιορισμένη εταιρική συμμετοχή, καταθέσεις με βασικό υπόλοιπο 28.719,05 ευρώ και χωρίς εμφανείς μεγάλες δανειακές υποχρεώσεις.
Η δήλωση του Παναγή Καππάτου δείχνει έναν βουλευτή με βασικό κορμό την ακίνητη περιουσία και τα εμπράγματα δικαιώματα. Δηλώνονται εισοδήματα από ακίνητα 9.599,04 ευρώ, εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες και λοιπές αμοιβές 34.849,32 ευρώ, μερίσματα και τόκοι 8,43 ευρώ και εισοδήματα που εξαιρούνται από φόρο και εισφορά 12.348 ευρώ.
Στο χαρτοφυλάκιο εμφανίζονται μικρές συμμετοχές σε μετοχές και αμοιβαία κεφάλαια, χωρίς μεγάλη χρηματοοικονομική βαρύτητα. Το πιο έντονο στοιχείο είναι οι δανειακές υποχρεώσεις: δύο στεγαστικά/επισκευαστικά δάνεια και δύο πιστωτικές κάρτες, με συνολικό υπόλοιπο περίπου 141.620,68 ευρώ.
Πολιτικά, η εικόνα Καππάτου δεν είναι εικόνα έντονης επιχειρηματικής δραστηριότητας. Είναι περισσότερο εικόνα πολιτικού προσώπου με ακίνητα, παλαιές οικογενειακές ή κτηματικές διαδρομές και υπολογίσιμο τραπεζικό βάρος. Αυτό δεν είναι από μόνο του ούτε θετικό ούτε αρνητικό. Είναι όμως χρήσιμο στοιχείο για έναν βουλευτή που καλείται να τοποθετείται δημόσια για στεγαστικό, δανεισμό, ακίνητη περιουσία και τοπική οικονομία.
Η δήλωση του Θεόφιλου Μιχαλάτου έχει διαφορετική πολιτική ανάγνωση. Εδώ το κέντρο βάρους δεν βρίσκεται στις τραπεζικές καταθέσεις, αλλά στις εταιρικές συμμετοχές και στην επιχειρηματική παρουσία. Δηλώνονται εισοδήματα 4.000 ευρώ από ακίνητα, 4.301,99 ευρώ από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα, 36.678,48 ευρώ από μισθωτές υπηρεσίες και επιδόματα, 25.997,04 ευρώ από επιχειρηματική δραστηριότητα και 2,18 ευρώ από μερίσματα και τόκους.
Το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι η μεγάλη αντίθεση ανάμεσα στο επιχειρηματικό αποτύπωμα και στα προσωπικά τραπεζικά υπόλοιπα. Στη δήλωση εμφανίζονται πολλοί λογαριασμοί, αλλά με ποσά που στις περισσότερες περιπτώσεις είναι από μηδενικά έως λίγες εκατοντάδες ευρώ. Τα μεγαλύτερα προσωπικά υπόλοιπα που καταγράφονται είναι 1.926,16 ευρώ, 1.588,32 ευρώ και 1.070,45 ευρώ.
Αυτό δεν συνιστά από μόνο του ένδειξη παρατυπίας. Δημιουργεί όμως ένα καθαρό πολιτικό και δημοσιογραφικό ερώτημα: πού αποτυπώνεται στην πράξη η οικονομική ισχύς ενός αιρετού με τόσο έντονη επιχειρηματική παρουσία; Στους προσωπικούς λογαριασμούς ή στις εταιρικές δομές;
Η δήλωση Μιχαλάτου περιλαμβάνει συμμετοχές σε σειρά εταιρειών, μεταξύ άλλων σε τουριστικές, εμπορικές και παροχής υπηρεσιών επιχειρήσεις. Σε αρκετές περιπτώσεις τα ποσοστά συμμετοχής είναι πολύ υψηλά, ακόμη και 97% ή 100%. Δηλώνονται επίσης σημαντικές εκτάσεις στη Λειβαθώ, μεταξύ των οποίων και έκταση 150.000 τετραγωνικών μέτρων που καταγράφεται ως βοσκότοπος ή χέρσα μη καλλιεργήσιμη έκταση.
Πολιτικά, το θέμα δεν είναι ότι ένας δήμαρχος έχει επιχειρηματική δραστηριότητα. Το κρίσιμο ζήτημα είναι ότι όταν ένας αιρετός έχει τόσο ισχυρό επιχειρηματικό αποτύπωμα σε ένα νησί, η θεσμική διαφάνεια πρέπει να είναι αυξημένη. Ειδικά όταν ο Δήμος αποφασίζει για γη, τουρισμό, υποδομές, αναπλάσεις, επιχειρηματικότητα και τοπική ανάπτυξη.
Η δήλωση του Γιάννη Τρεπεκλή εμφανίζει μια πιο απλή και ευανάγνωστη οικονομική εικόνα. Τα δηλωθέντα εισοδήματα ανέρχονται σε 54.890 ευρώ από μισθωτές υπηρεσίες, επιδόματα και λοιπές αμοιβές, ενώ τα μερίσματα και οι τόκοι είναι μόλις 0,16 ευρώ.
Στις καταθέσεις εμφανίζεται ένα βασικό υπόλοιπο 28.719,05 ευρώ σε λογαριασμό της Τράπεζας Πειραιώς, 6.731,42 ευρώ σε λογαριασμό της Εθνικής Τράπεζας και 1.649,15 ευρώ στην Attica Bank, μαζί με μικρότερα ποσά. Η εικόνα αυτή δείχνει υπαρκτή προσωπική τραπεζική ρευστότητα, σε αντίθεση με την εικόνα σχεδόν μηδενικών προσωπικών υπολοίπων που εμφανίζεται στη δήλωση Μιχαλάτου.
Στην ακίνητη περιουσία εμφανίζονται ακίνητα και καλλιέργειες στην Εύβοια, κυρίως από κληρονομιά. Η εταιρική συμμετοχή είναι περιορισμένη: το «Τεχνικό Γραφείο Τρεπεκλή ΙΚΕ», με ποσοστό 33,33%. Δεν εμφανίζεται πλέγμα εταιρειών, μεγάλες τουριστικές συμμετοχές ή σύνθετη επιχειρηματική δομή.
Πολιτικά, η δήλωση Τρεπεκλή αποτυπώνει προφίλ αυτοδιοικητικού με επαγγελματικό/τεχνικό υπόβαθρο, όχι εικόνα ισχυρού επιχειρηματία της αγοράς. Το σημαντικό είναι επίσης ότι δεν εμφανίζονται μεγάλες δανειακές υποχρεώσεις στη συγκεκριμένη δήλωση.
Η σύγκριση των τριών δηλώσεων είναι αποκαλυπτική όχι επειδή δείχνει ποιος είναι «πλουσιότερος», αλλά επειδή δείχνει τρία διαφορετικά μοντέλα σχέσης πολιτικής και οικονομικής ζωής.
- Ο Παναγής Καππάτος εμφανίζει περιουσία κυρίως δεμένη με ακίνητα και υπολογίσιμες δανειακές υποχρεώσεις.
- Ο Θεόφιλος Μιχαλάτος εμφανίζει έντονη επιχειρηματική παρουσία, πολλές εταιρικές συμμετοχές και χαμηλή προσωπική τραπεζική ρευστότητα.
- Ο Γιάννης Τρεπεκλής εμφανίζει πιο περιορισμένη επιχειρηματική έκθεση, προσωπικές καταθέσεις και χωρίς μεγάλα δανειακά βάρη στη δήλωση.
Το πολιτικό ερώτημα που προκύπτει για τον καθένα είναι διαφορετικό. Για τον βουλευτή, το ενδιαφέρον βρίσκεται στη σχέση εισοδήματος, ακινήτων και δανείων. Για τον δήμαρχο Αργοστολίου, το ενδιαφέρον βρίσκεται στη σχέση επιχειρηματικής ισχύος, εταιρικών δομών και θεσμικής διαφάνειας. Για τον περιφερειάρχη, το ενδιαφέρον βρίσκεται στην πιο «καθαρή» και λιγότερο σύνθετη εικόνα, με περιορισμένη εταιρική συμμετοχή και υπαρκτή προσωπική ρευστότητα.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: τα Πόθεν Έσχες δεν αρκούν για να αποτιμήσουν πραγματική περιουσία, ούτε επιτρέπουν αυθαίρετες κρίσεις. Επιτρέπουν όμως στον πολίτη να δει τη δομή της οικονομικής εικόνας όσων ασκούν εξουσία. Και σε αυτή τη σύγκριση, οι τρεις δηλώσεις δείχνουν τρεις τελείως διαφορετικές διαδρομές: ακίνητα και δάνεια, επιχειρηματικό πλέγμα και χαμηλή προσωπική ρευστότητα, προσωπικές καταθέσεις και πιο απλή οικονομική δομή.
Έρευνα και επεξεργασία στοιχείων:
Η Συντακτική Ομάδα του KefaloniaPress
με τη συμβολή ειδικού συνεργάτη
Πηγη
Πηγές / Τεκμηρίωση: Δηλώσεις Περιουσιακής Κατάστασης 2025, Βουλή των Ελλήνων – Επιτροπή Ελέγχου Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης. Τα στοιχεία αντλήθηκαν από τις δημοσιευμένες δηλώσεις των Παναγή Καππάτου, Θεόφιλου Μιχαλάτου και Γιάννη Τρεπεκλή.