Τον φετινό χειμώνα η Κεφαλονιά και η Ιθάκη έζησαν μια από τις πιο έντονες περιόδους βροχοπτώσεων των τελευταίων δεκαετιών. Πλημμυρισμένοι δρόμοι, ποτισμένα χωράφια, συνεχείς κακοκαιρίες και μια αίσθηση πως «οι παλιοί χειμώνες επέστρεψαν» κυριάρχησαν για μήνες στη συζήτηση των κατοίκων. Με αφορμή αυτή την εμπειρία, το KefaloniaPress ζήτησε από τον καθηγητή Αναστάσιο Καλημέρη να αναλύσει επιστημονικά τι πραγματικά συνέβη φέτος στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη.
Η σημερινή συζήτηση δεν ξεκινά από το μηδέν. Ο καθηγητής Αναστάσιος Καλημέρης είχε ήδη επισημάνει στο KefaloniaPress την ανάγκη να δημιουργηθεί στην Κεφαλονιά ένα σύγχρονο και αξιόπιστο δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών, ώστε το νησί να μη στηρίζεται σε αποσπασματικές εικόνες για τον καιρό και το κλίμα του. Η φετινή βροχερή χρονιά κάνει εκείνη την επισήμανση ακόμη πιο επίκαιρη.
Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια πρώτη ανασκόπηση της συζήτησής μας και των βασικών συμπερασμάτων της μελέτης του, πριν από τη δημοσίευση του πλήρους επιστημονικού άρθρου του.
Ο φετινός χειμώνας δεν πέρασε διόλου απαρατήρητος στην Κεφαλονιά, ιδιαίτερα σε οτι αφορά τις βροχοπτώσεις. Η βροχή επέστρεφε ξανά και ξανά, το Αργοστόλι από τη Λεωφόρο Βεργωτή έως την παραλία πλημμύριζε για πολλές μέρες, τα χωράφια στο κάμπο και στα Ομαλά βυθίζονταν στο νερό, οι δρόμοι γυάλιζαν επικίνδυνα από την υγρασία και οι παλαιότεροι έλεγαν αυθόρμητα πως «τόσες βροχές και «μονημέρια» βλέπαμε το 1960». Τα στοιχεία δείχνουν ότι πράγματι το νησί έζησε για μεγάλο χρονικό διάστημα ασυνήθιστες και δυνατές βροχοπτώσεις.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο καθηγητής Αναστάσιος Καλημέρης επιχειρεί να μεταφέρει σύνθετα φυσικά φαινόμενα της Κεφαλονιάς στο ευρύ κοινό. Σε προηγούμενη ανάλυσή του στο KefaloniaPress είχε εξετάσει
Σήμερα, μια εκτεταμένη συζήτηση και ένα αναλυτικό επιστημονικό κείμενο του καθηγητή Αναστάσιου Καλημέρη, από το Εργαστήριο Φυσικής Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Περιβαλλοντικής Βιολογίας του Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου, έρχεται να δώσει αριθμούς, συγκρίσεις, αποκλίσεις από τις κλιματικά συνήθεις τιμές, τεκμηριώνοντας και ποσοτικά τη προαναφερόμενη κοινή εμπειρία.
Το άρθρο συντάχθηκε από τον κ. Καλημέρη μετά από αίτημα του KefaloniaPress, με σκοπό να παρουσιαστεί στο κοινό μια κατά το δυνατόν αναλυτική και τεκμηριωμένη εικόνα για την πορεία της βροχόπτωσης στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη κατά το υδρολογικό έτος 2025. Δεν πρόκειται για μια απλή αναφορά καιρού, αλλά για μια επιστημονική προσέγγιση, βασισμένη σε μετρήσεις των διαθέσιμων μετεωρολογικών σταθμών θεσμικών φορέων στα δυο νησιά, που επίσης παρέχει συγκρίσεις τόσο με τα κλιματικά δεδομένα της τελευταίας 10-ετίας όσο και πολλών δεκαετιών ειδικά σε ότι αφορά τον ιστορικό σταθμό Αργοστολίου-Αεροδρομίου της ΕΜΥ.
Το βασικό συμπέρασμα είναι εντυπωσιακό: το υδρολογικό έτος 2025 (δηλαδή, το χρονικό διάστημα από τη 1η Ιουλίου 2025 ως τις 30 Ιουνίου 2026) εξελίσσεται σε μία από τις πιο βροχερές χρονιές που έχουν καταγραφεί στην Κεφαλονιά εδώ και πολλές δεκαετίες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει ο κ. Καλημέρης, οι ποσότητες βροχής που καταγράφηκαν στους σταθμούς της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης κυμαίνονται από 1.082 έως 1.762 χιλιοστά, με χωρική μέση τιμή 1.400 χιλιοστά.
Η υψηλότερη τιμή καταγράφηκε στην Παλική, στον σταθμό των Κηπουρίων, όπου το ύψος βροχής έφθασε τα 1.762 χιλιοστά. Η χαμηλότερη τιμή καταγράφηκε στη νοτιοανατολική Κεφαλονιά, στην περιοχή της Σκάλας Ελειού- Πρόννων, με 1.082 χιλιοστά. Η διαφορά είναι πολύ μεγάλη και δείχνει με τον πιο καθαρό τρόπο ότι η Κεφαλονιά δεν είναι ένα ενιαίο μετεωρολογικό πεδίο. Το νερό δεν πέφτει παντού το ίδιο. Η ορογραφία, η μορφολογία και ο προσανατολισμός των ορεινών όγκων του νησιού δημιουργούν μεγάλες διαφοροποιήσεις ακόμη και σε μικρές αποστάσεις.
Με βάση την ανάλυση του κ. Καλημέρη, το υδρολογικό έτος 2025 κατατάσσεται ως το πέμπτο πιο βροχερό των τελευταίων 75 ετών στην Κεφαλονιά και ως το όγδοο πιο βροχερό των τελευταίων 130 ετών. Είναι μια ποσοτική διαπίστωση που εξηγεί γιατί ο φετινός χειμώνας θύμισε σε πολλούς παλαιότερους κατοίκους της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, όταν οι βροχές ήταν συχνότερες και πιο έντονες.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν εξετάζονται οι αποκλίσεις από τους τοπικούς κλιματικούς μέσους της τελευταίας δεκαετίας. Σε όλους τους σταθμούς, τα φετινά ύψη βροχής ήταν αυξημένα. Στην Παλική η αύξηση έφθασε σχεδόν το 90% σε σχέση με τον τοπικό μέσο όρο της δεκαετίας. Στα Αντυπάτα Ερίσου ήταν περίπου 30%, στην Ιθάκη 35%, στο Αργοστόλι 50%, στο Αεροδρόμιο 45%, ενώ στη Σκάλα η θετική απόκλιση ήταν περίπου 10%.
Εκτός του ύψους βροχής, αυξημένες σε σχέση με τις τοπικές μέσες τιμές ήταν και οι ημέρες βροχής. Από τις αρχές Ιουλίου 2025 έως τα μέσα Μαΐου 2026, οι ημέρες βροχής κυμάνθηκαν από 103 έως 116, ανάλογα με την τοποθεσία κάθε σταθμού. Πρόκειται για τιμές αυξημένες σε σχέση με τους τοπικούς μέσους όρους, στοιχείο που επιβεβαιώνει ποσοτικά ότι η φετινή υδρολογική χρονιά χαρακτηρίστηκε από σημαντικά μεγαλύτερες του συνηθισμένου ποσότητες βροχής αλλά και περισσότερες βροχερές ημέρες.
Ως συνήθως, αυτή η εξαιρετικά βροχερή χρονιά ξεκίνησε με μια παρατεταμένη περίοδο ανομβρίας. Σύμφωνα με τις μετρήσεις των επι μέρους σταθμών η τελευταία βροχόπτωση πριν από το περυσινό καλοκαίρι, είχε καταγραφεί στα μέσα Μαΐου 2025. Ο Ιούλιος πέρασε χωρίς βροχή, ενώ η πρώτη αξιόλογη καταιγιδοφόρα βροχόπτωση στην Κεφαλονιά ήρθε στο τέλος Αυγούστου. Έτσι, το νησί έφθασε να μετρά περίπου 105 ημέρες ουσιαστικής ανομβρίας. Στο άρθρο εξετάζεται συνοπτικά η πορεία των βροχοπτώσεων και οι αποκλίσεις τους απο τις τοπικές μέσες τιμές μήνα-μήνα, από το Σεπτέμβριο 2025 ως τα μέσα Μαίου 2026.
Εκτός των μεγάλων διαφορών που η βροχόπτωση καταγράφει κατά μήκος της Κεφαλονιάς, η οποία αποτυπώνεται κατά πολύ χρήσιμο τρόπο στο άρθρο του κου Καλημέρη, μια γενικότερη διαπίστωση που προκύπτει απο τη συζήτησή μας είναι και ότι η κλιματική πραγματικότητα κάθε έτους δεν “διαβάζεται” μόνο μέσα από καθημερινά ερωτήματα όπως αν «έβρεξε πολύ ή λίγο;», αλλά βεβαίως ανιχνεύεται με ακρίβεια μέσα από λεπτομερείς μετρήσεις και συγκρίσεις τους με παρόμοιες που έχουν γίνει επι σειρά ετών και για αρκετά χρόνια πριν. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η κατανομή ξηρών και υγρών (βροχερών) περιόδων σε κάθε έτος.
Στο παραπάνω πλαίσιο, ιδιαίτερα εντυπωσιακή υπήρξε φέτος και η εικόνα του Απριλίου 2026. Ο κ. Καλημέρης αναφέρει ότι τα ύψη βροχής του μήνα ήταν περίπου τρεις έως τέσσερις φορές μεγαλύτερα από τις τοπικές μέσες τιμές της τελευταίας δεκαετίας. Σε αρκετούς σταθμούς καταγράφηκαν ρεκόρ δεκαετίας, ενώ στον ιστορικό σταθμό της ΕΜΥ στην περιοχή Αργοστολίου-Αεροδρομίου εκτιμάται ότι το ύψος βροχής του Απριλίου φαίνεται να ήταν το υψηλότερο των τελευταίων 135 ετών.
Το εύρημα αυτό έχει ξεχωριστή σημασία. Δεν μιλάμε για έναν συνηθισμένα βροχερό μήνα, αλλά για μια ακραία απόκλιση μέσα στην άνοιξη, σε μια περίοδο που συνήθως το νησί περνά σταδιακά προς τη θερινή ξηρότητα. Και όμως, το υδρολογικό έτος παρέμεινε ενεργό σχεδόν μέχρι το τέλος της άνοιξης.
Ενα προφανές, απλό και ταυτόχρονα πολιτικό ερώτημα από την παράθεση των κλιματικών στοιχείων που προέκυψε από τη συζήτησή μας με τον κ. Καλημέρη ήταν: αφού η Κεφαλονιά δέχθηκε τόσο πολύ νερό, γιατί εξακολουθεί να φοβάται τη λειψυδρία κάθε καλοκαίρι;
Η απάντηση βρίσκεται στο ίδιο το υπόβαθρο της μελέτης. Στα νησιά, η βροχόπτωση είναι ουσιαστικά η μοναδική φυσική παροχή νερού, που ταυτόχρονα εμφανίζει μεγάλες από έτος-σε-έτος μεταβολές, και ταυτόχρονα, κατά μέσο όρο βαίνει μειούμενη τα τελευταία 70 χρόνια στην ευρύτερη περιοχή της Επτανησιακής ζώνης, ιδιαίτερα από τη Λευκάδα και νοτιότερα. Επιπλέον, η ύπαρξη βροχής δεν σημαίνει αυτόματα και επάρκεια νερού για χρήση. Το κρίσιμο ζήτημα είναι πόσο νερό συγκρατείται, πόσο εμπλουτίζει τους υδροφορείς του νησιού, πόσο χάνεται, πόσο καταναλώνεται και αν οι υποδομές μπορούν να ανταποκριθούν στις πραγματικές ανάγκες.
Η αυξανόμενη τουριστική δραστηριότητα αλλάζει πλήρως την εξίσωση. Ο μόνιμος πληθυσμός ενός νησιού δεν είναι πλέον το μόνο μέγεθος που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Το καλοκαίρι, η Κεφαλονιά και η Ιθάκη φιλοξενούν πολλαπλάσιο αριθμό ανθρώπων. Ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα καταλύματα, βίλες, πισίνες, εστίαση και αυξημένες ανάγκες καθαριότητας δημιουργούν μια ζήτηση νερού πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που αντιστοιχεί στους μόνιμους κατοίκους.
Επομένως, η φετινή βροχερή χρονιά δεν πρέπει να οδηγήσει σε εφησυχασμό. Αντίθετα, πρέπει να ανοίξει τη συζήτηση για το υδατικό μέλλον του νησιού. Η Κεφαλονιά (όπως και τα άλλα νησιά του Ιονίου) μπορεί να δέχεται σχετικά μεγάλες ποσότητες βρόχινου νερού, σε σχέση με τις ανεπαρκείς του Αιγαίου, που κάποιες χρονιές, όπως το υδρολογικό έτος που διανύουμε μπορεί να είναι ιδιαίτερα αυξημένες, αλλά το ερώτημα είναι αν έχει τη δυνατότητα να τις καταγράφει ανελλιπώς, σε όσο το δυνατόν περισσότερες περιοχές κατανεμημένων σύμφωνα με τις υποδείξεις των ειδικων, να τις μελετά, να τι κατανοεί, να τις αξιοποιεί και να τις ενσωματώνει σε έναν σοβαρό σχεδιασμό.
Στο σημείο αυτό, το άρθρο του κ. Καλημέρη αναδεικνύει ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα: την ανάγκη ενίσχυσης του δικτύου μετεωρολογικών σταθμών. Σήμερα υπάρχουν έξι σταθμοί θεσμικών φορέων σε Κεφαλονιά και Ιθάκη που προσφέρουν πολύτιμα δεδομένα. Ωστόσο, ο κεντρικός ορεινός κορμός της Κεφαλονιάς, και ιδιαίτερα η περιοχή Αγίας Δυνατής – Αίνου, δεν καλύπτεται επαρκώς.
Για ένα νησί με τόσο σύνθετη μορφολογία, αυτό είναι σοβαρό κενό. Καθώς οι βροχοπτώσεις μεταβάλλονται τόσο έντονα από περιοχή σε περιοχή, η απουσία μετρήσεων από τον ορεινό κορμό σημαίνει ότι δεν έχουμε πλήρη εικόνα του της φυσικής παροχής νερού στο εωτερικό του νησιού. Δεν γνωρίζουμε με την απαιτούμενη ακρίβεια πόσο νερό δέχονται οι ορεινές περιοχές, πώς αυτό κατανέμεται και πώς επηρεάζει τους υδροφορείς. Ο κος Καλημέρης, επισημαίνει πως παρότι στο Τμήμα Περιβάλλοντος και στο εργαστήριο που ανήκει χρησιμοποιούν ευρύτατα δορυφορικές μετρήσεις βροχόπτωσης για ολόκληρη την Επτανησιακή ζώνη, για μια σειρά λόγων, το προαναφερόμενο έλλειμα επιτόπιων μετρήσεων δεν αντιμετωπίζεται απλώς με δορυφορικές εκτιμήσεις του ύψους βροχής.
Η ανάγκη εγκατάστασης τουλάχιστον ενός νέου μετεωρολογικού σταθμού συγκεκριμένων προδιαγραφών στον κεντρικό ορεινό κορμό της Κεφαλονιάς χαρακτηρίζεται από τον κ. Καλημέρη ως επιτακτική. Και αυτή η επισήμανση δεν αφορά μόνο την επιστημονική κοινότητα. Αφορά την πολιτική προστασία, την ύδρευση, τη γεωργία, τον τουρισμό, τις υποδομές και συνολικά τον σχεδιασμό του νησιού για τα επόμενα χρόνια.
Η Κεφαλονιά βρίσκεται σε μια περιοχή υψηλής μετεωρολογικής και κλιματικής δυναμικής. Το Ιόνιο δεν είναι ένας ουδέτερος χώρος. Επηρεάζεται από ατμοσφαιρικές και ωκεάνιες διεργασίες, από τη Μεσόγειο, από τον Βόρειο Ατλαντικό, από μεγάλες κυμάνσεις του κλιματικού συστήματος. Αυτό σημαίνει ότι οι τοπικές μεταβολές δεν είναι τυχαίες λεπτομέρειες. Είναι μέρος ενός πολύ ευρύτερου και σύνθετου μηχανισμού.
Το φετινό υδρολογικό έτος στέλνει λοιπόν ένα διπλό μήνυμα. Από τη μία πλευρά, δείχνει ότι η Κεφαλονιά μπορεί ακόμη να δεχθεί πολύ μεγάλες ποσότητες βροχής. Από την άλλη, υπενθυμίζει ότι το νερό δεν είναι δεδομένο. Δεν αρκεί να πέφτει από τον ουρανό. Πρέπει να μετριέται, να μελετάται, να προστατεύεται και να εντάσσεται σε έναν υπεύθυνο σχεδιασμό.
Η συζήτηση αυτή δεν είναι θεωρητική. Είναι απολύτως πρακτική. Αφορά το αν το νησί θα μπορεί να αντέξει τις αυξανόμενες ανάγκες του καλοκαιριού. Αφορά το αν οι υποδομές ύδρευσης είναι επαρκείς. Αφορά το αν η τουριστική ανάπτυξη υπολογίζει τους φυσικούς περιορισμούς. Αφορά το αν η γεωργία μπορεί να στηριχθεί. Αφορά το αν οι δήμοι, η Περιφέρεια και η Πολιτεία λαμβάνουν αποφάσεις με βάση πραγματικά δεδομένα.
Το πόνημα του καθηγητή Αναστάσιου Καλημέρη είναι πολύτιμο ακριβώς επειδή προσφέρει αυτά τα δεδομένα. Δεν δραματοποιεί. Δεν απλουστεύει. Δεν περιορίζεται σε εντυπώσεις. Δείχνει, με μετρήσεις και ιστορικές συγκρίσεις, ότι η Κεφαλονιά και η Ιθάκη ζουν ήδη μέσα σε μια νέα κλιματική πραγματικότητα, όπου η αφθονία και η έλλειψη νερού μπορούν να συνυπάρχουν στην ίδια χρονιά ή να εμφανίζουν σημαντικές μακροχρόνιες τάσεις μεταβολής.
Και αυτό ίσως είναι το πιο σημαντικό συμπέρασμα: το πρόβλημα του νερού δεν λύνεται επειδή έβρεξε πολύ. Αντίθετα, η πολύ βροχερή χρονιά του 2025 πρέπει να λειτουργήσει ως προειδοποίηση και ευκαιρία. Προειδοποίηση, γιατί οι ακραίες διακυμάνσεις θα γίνονται όλο και πιο συχνές πιθανόν δε με ολοένα πιό κρίσιμες επιπτώσεις για ένα φάσμα υποδομών και θεμελιωδών λειτουργιών του αστικού ιστού. Ευκαιρία, γιατί η Κεφαλονιά έχει ακόμη χρόνο να οργανώσει σοβαρά τη γνώση, τις μετρήσεις, τις υποδομές και την πολιτική της γύρω από το νερό.
Εκτός της παρούσας ανασκόπισης της συζήτησής μας με τον κο Καλημέρη, το KefaloniaPress τις επόμενες ημέρες θα δημοσιεύσει το πλήρες άρθρο που -ώς όφειλε- έχει πιό πολύ μορφή ποσοτικοποιημένης επιστημονικής αναφοράς, ώστε οι ενδιαφερόμενοι αναγνώστες και φορείς να έχουν πλήρη πρόσβαση στα στοιχεία και την ανάλυση. Γιατί το θέμα δεν αφορά μόνο τον καιρό μιας χρονιάς. Αφορά το μέλλον ενός νησιού που ζει από τη φύση του, αλλά δεν μπορεί πλέον να θεωρεί τη φύση δεδομένη.
Με τον Καθηγητή Αναστάσιο Καλημέρη συζήτησε εκ μέρους της Συντακτικής Ομάδας του Kefaloniapress- η Ελένη Δ. Χιόνη
Επιμέλεια – Δημοσιογραφική παρουσίαση: Συντακτική Ομάδα KefaloniaPress
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
(*)Καλημέρης Αναστάσιος: Βιογραφικό Σημείωμα
| Αντικείμενο: | Θερμοδυναμικές και Ρευστομηχανικές διεργασίες σε Φυσικά συστήματα |
| Βαθμίδα: | Αναπληρωτής Καθηγητής |
| Τηλέφωνο: | 2695021058 |
| Email: | taskal@ionio.gr |
Διδασκόμενα Μαθήματα: Ρευστομηχανική Περιβάλλοντος, Μετεωρολογία – Κλιματολογία, Μαθηματικά Ι, Μαθηματικά ΙΙ και Στατιστική, Επιστημονικό Λογισμικό, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας – Ηλιακά και Αιολικά Συστήματα
Σπουδές
- Πτυχίο Μαθηματικών (Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Μαθηματικών).
- Διδακτορικό Φυσικής (Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Φυσικής).
- Ειδικός Μεταπτυχιακός Υπότροφος Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (1989-1993).
Ερευνητική δραστηριότητα:
ORCID: 0000-0001-6631-262X
Επαγγελματικό Έργο
- Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος, ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (2008).
(Γνωστικό αντικείμενο: Θερμοδυναμικές και Ρευστομηχανικές διεργασίες σε Φυσικά συστήματα) - Προϊστάμενος και Αναπληρωτής Προϊστάμενος τμήματος (2010-14).
- Υπεύθυνος Τομέα Φυσικής Περιβάλλοντος και Πληροφορικής (2008 – ).
- Αντιπρόεδρος Επιτροπής Εκπαίδευσης και Ερευνών ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (2010-11) και Πρόεδρος ή μέλος δεκάδων Επιστημονικών και Διοικητικών επιτροπών του ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (όπως, Επιτροπών Αξιολόγησης Επιστημονικών και Εργαστηριακών Συνεργατών, Εσωτερικών
Αξιολογήσεων Τμήματος, Προγράμματος Σπουδών, Διαγωνισμών Επιλογής Επιστημονικού Εξοπλισμού, Παραλαβής Υλικών και Βεβαίωσης Εργασιών, Επιτροπών Φοιτητικής Σίτισης, Επιτροπών Φοιτητικής Στέγασης, Επιτροπών Πρακτικής Ασκησης Φοιτητών, Επιτροπών Κατατακτήριων Εξετάσεων, Επιτροπών Προσδιορισμού Επαγγελματικών Δικαιωμάτων, κα.)
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ – ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΕΙΣ
[1] Lagouvardos K, Karagiannidis A, Dafis S, Kalimeris A, and Kotroni V (2022):Ianos – A hurricane in the Mediterranean.Bulletin of the American Meteorological Society, 103(6), E1621-1636, https://doi.org/10.1175/BAMS-D-20-0274.1 .
[2] Kalimeris A, Founda D, Giannakopoulos C, Pierros F, (2012) :Long term precipitation variability in the Ionian Islands (Central Mediterranean): Climatic signal analysis and future projections.Theoretical and Applied Climatology, 109, 51-72.
[3] Kalimeris A, Ranieri E, Founda D, and Norrant C (2017) :Variability modes of precipitation along a Central Mediterranean area and their relations with ENSO, NAO, and other climatic patterns.Atmospheric Research, 198, 56-80.
[4] Kalimeris A and Kolios S (2019):TRMM-based rainfall variability over the Central Mediterranean and its relationships with atmospheric and oceanic climatic modes.Atmospheric Research, 230, 1-22, 104649.
[5] Kalimeris A and Kassis D (2020):Sea Surface Circulation variability in the Ionian-Adriatic Seas Progres in Oceanography 189, 102454, 1-21.
[6] Kalimeris A, Founda D, Hatzaki M (2024):An ERA5-based precipitation days climatology for the central Mediterranean (1950-2023)Session 2: Precipitation: dynamics, observations and evolution7th Mediterranean Climate Variability (MedCLIVAR) and 12th SISC Conference 2024,24-27 September 2024, Lecce, Italy
[7] Καλημέρης Α, Φουντά Δ, Γιαννακόπουλος Χ (2023):Κλιματική μεταβλητότητα Ζακύνθου: ενόργανο παρελθόν, παρόν, μέλλον.ΙΒ Πανιόνιο Συνέδριο. 18-21 Οκτωβρίου 2023, Ζάκυνθος (Πρακτικά υπό έκδοση).
[8] Καλημέρης Α, Φουντά Δ, Γιαννακόπουλος Χ (2022):Υφιστάμενα και προβλεπόμενα χαρακτηριστικά κλιματικής μεταβλητότητας στο Βόρειο Ιόνιο, με έμφαση στην βροχόπτωση. Α! Συνεδρία: Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή.Πρακτικά Επιστημονικού-Αναπτυξιακού Συνεδρίου: Η Κέρκυρα του 2042.Ιόνιο Πανεπιστήμιο – ΤΕΕ/ΤΚ – ΠΕΔΙΝ, σελ. 29-90.
[9] Καλημέρης Α (2023):Κλιματική μεταβλητότητα στα Επτάνησα: Τμήμα Ι: Βροχόπτωση – Πλημμυρικές Βροχοπτώσεις / Τμήμα ΙΙ: Ξηρές ΠερίοδοιΠαραδοτέο ΠΕ 2.1.2, Εργο ΛΑΕΡΤΗΣ, Υποέργο 2, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ιόνια Νησιά 2014-2010. σελ. 7-232.
[10] Φουντά Δ (2023):Κλιματική μεταβλητότητα στα Επτάνησα: Τμήμα ΙΙ: Θερμοκρασία / Τμήμα IV: Ανάλυση ακραίων θερμοκρασιών.Παραδοτέο ΠΕ 2.1.2, Εργο ΛΑΕΡΤΗΣ, Υποέργο 2, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ιόνια Νησιά 2014-2010. σελ. 233-479.
[11] Γιαννακόπουλος Χ (2023):Κλιματική μεταβλητότητα στα Επτάνησα: Κλιματικές Προσομοιώσεις – Προβολές στα Ιόνια Νησιά.Παραδοτέο ΠΕ 2.1.2, Εργο ΛΑΕΡΤΗΣ, Υποέργο 2, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ιόνια Νησιά 2014-2010. σελ. 1-135.