Ενόψει της επικείμενης επίσκεψης του Πρωθυπουργού στην Κεφαλονιά και μετά τη χθεσινή συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής, το Kefalonia Press παρουσιάζει το πλήρες χρονικό του οδικού άξονα Αργοστόλι–Πόρος και καταγράφει τι ακριβώς ισχύει σήμερα για ένα έργο που είχε ανακοινωθεί ως έτοιμο να δημοπρατηθεί ήδη από το 2022.
Η επανεμφάνιση του δρόμου στην κατηγορία των «Νέων έργων από το 2027» γεννά, ωστόσο, ένα αυτονόητο ερώτημα: πρόκειται για έργο που μπαίνει επιτέλους σε τροχιά υλοποίησης ή για ακόμη μία υπόσχεση που μεταφέρεται στην επόμενη κάλπη;
Το 2027 είναι έτος βουλευτικών εκλογών και, χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, δημοπράτηση και υπογεγραμμένη σύμβαση, ένας κυβερνητικός χάρτης δεν αποτελεί εγγύηση κατασκευής.
Ο Πρωθυπουργός, όταν επισκεφθεί την Κεφαλονιά, οφείλει επομένως να απαντήσει καθαρά: θα δημοπρατηθεί ο δρόμος πριν από τις εκλογές και από πού έχουν εξασφαλιστεί τα 55 εκατ. ευρώ ή το νησί θα ακούσει για τρίτη φορά την ίδια υπόσχεση, αυτή τη φορά με ορίζοντα την επόμενη κυβερνητική θητεία;
Τα βασικά δεδομένα
- Ο δρόμος Αργοστόλι–Πόρος εμφανίζεται στον νέο χάρτη του Υπουργείου Υποδομών.
- Έχει καταταχθεί στην κατηγορία «Νέα έργα από το 2027».
- Ο εκτιμώμενος προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε περίπου 55 εκατ. ευρώ.
- Ο σχεδιασμός καλύπτει περίπου 36,5 έως 37 χιλιόμετρα.
- Έχουν εγκριθεί οι περιβαλλοντικοί όροι.
- Δεν έχει μέχρι σήμερα ανακοινωθεί υπογεγραμμένη σύμβαση κατασκευής.
- Δεν έχει δοθεί δεσμευτική ημερομηνία έναρξης των εργασιών.
Τι παρουσιάστηκε στη συνεδρίαση της κυβέρνησης
Στη συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής, υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, εξετάστηκε η πορεία των βασικών υποδομών και των εθνικών δικτύων της χώρας με ορίζοντα το 2030.
Στον χάρτη των οδικών έργων που συνοδεύει τον κυβερνητικό σχεδιασμό, ο άξονας Αργοστόλι–Πόρος σημειώνεται με πορτοκαλί χρώμα.
Σύμφωνα με το επίσημο υπόμνημα του χάρτη, το πορτοκαλί χρώμα αντιστοιχεί στα: «Νέα έργα από το 2027».
Η παρουσία του δρόμου στον χάρτη σημαίνει ότι το έργο εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στον κεντρικό προγραμματισμό του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την επόμενη περίοδο.
Τι δεν σημαίνει η ένδειξη «από το 2027»
Η ένταξη στον συγκεκριμένο χάρτη δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι εργασίες θα ξεκινήσουν μέσα στο 2027.
Ο χάρτης δεν συνοδεύεται, ειδικά για το έργο της Κεφαλονιάς, από:
- οριστική απόφαση χρηματοδότησης,
- ανακοίνωση της πηγής των 55 εκατ. ευρώ,
- ημερομηνία δημοπράτησης,
- χρονοδιάγραμμα απαλλοτριώσεων,
- ημερομηνία υπογραφής σύμβασης,
- δεσμευτική ημερομηνία έναρξης ή ολοκλήρωσης.
Η ένδειξη «Νέα έργα από το 2027» τοποθετεί το έργο στον επόμενο κύκλο κυβερνητικού σχεδιασμού. Για να μετατραπεί, όμως, ο σχεδιασμός σε πραγματικό εργοτάξιο, απαιτούνται συγκεκριμένες διοικητικές και χρηματοδοτικές αποφάσεις.
Από πού προκύπτουν τα 55 εκατ. ευρώ
Τα 55 εκατ. ευρώ δεν εμφανίζονται σήμερα για πρώτη φορά. Είχαν ήδη καταγραφεί το 2023 στο κυβερνητικό Αναπτυξιακό Σχέδιο των Ιονίων Νήσων ως προϋπολογισμός του έργου και συνυπολογίζονταν στο συνολικό πακέτο των 720 εκατ. ευρώ για Δίκτυα και Υποδομές.
Ωστόσο, το συγκεκριμένο σχέδιο δεν κατονομάζει το χρηματοδοτικό πρόγραμμα από το οποίο θα προέλθουν τα χρήματα ούτε αποτελεί απόφαση ένταξης ή δέσμευσης της σχετικής πίστωσης. Άλλο, επομένως, η εκτίμηση του κόστους μέσα σε έναν κυβερνητικό σχεδιασμό και άλλο η εξασφαλισμένη χρηματοδότηση που επιτρέπει τη δημοπράτηση και την υπογραφή σύμβασης.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: σε ποιο χρηματοδοτικό εργαλείο είναι ενταγμένα σήμερα τα 55 εκατ. ευρώ και ποιος είναι ο αριθμός της σχετικής απόφασης;
Η πρωθυπουργική εξαγγελία του 2022
Ο οδικός άξονας Αργοστόλι–Πόρος είχε παρουσιαστεί από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό κατά την επίσκεψή του στην Κεφαλονιά στις 2 Αυγούστου 2022.
Τότε, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε τον δρόμο και ενημερώθηκε για τον σχεδιασμό του έργου, το οποίο είχε χαρακτηριστεί ως παρέμβαση εθνικού επιπέδου.
Στην επίσημη ανακοίνωση της πρωθυπουργικής επίσκεψης αναφερόταν ότι οι μελέτες βρίσκονταν σε προχωρημένο στάδιο και επρόκειτο να ολοκληρωθούν το φθινόπωρο του 2022. Και είχε ειπωθεί ότι «Θα ακολουθήσει, εντός του έτους, η δημοπράτηση του έργου».
Ο αρχικός προϋπολογισμός είχε υπολογιστεί σε περίπου 55 εκατ. ευρώ.
Η δημοπράτηση, ωστόσο, δεν πραγματοποιήθηκε μέσα στο 2022 παρά τις πρωθυπουργικές εξαγγελίες.
Η νέα προθεσμία του 2023
Τον Απρίλιο του 2023, το έργο συμπεριλήφθηκε εκ νέου στο κυβερνητικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα για τα Ιόνια Νησιά με ορίζοντα το 2030.
Στην επίσημη κυβερνητική παρουσίαση αναφερόταν αυτή τη φορά ότι η δημοπράτηση του δρόμου θα πραγματοποιούνταν εντός του 2023.
Στον σχεδιασμό επαναλαμβάνονταν τα βασικά χαρακτηριστικά του έργου:
- μήκος περίπου 37 χιλιομέτρων,
- προϋπολογισμός 55 εκατ. ευρώ,
- βελτίωση της σύνδεσης Αργοστολίου και Πόρου,
- ενίσχυση της οδικής ασφάλειας,
- αναβάθμιση της πρόσβασης προς το λιμάνι.
Ούτε η δεύτερη αυτή ημερομηνία οδήγησε στην έναρξη κατασκευής του έργου.
Η περιβαλλοντική αδειοδότηση του 2024
Στις 2 Φεβρουαρίου 2024 ολοκληρώθηκε ένα σημαντικό διοικητικό στάδιο, με την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων του έργου.
Είχαν προηγηθεί:
- η εκπόνηση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων,
- η δημόσια διαβούλευση,
- οι γνωμοδοτήσεις των αρχαιολογικών υπηρεσιών,
- η γνωμοδότηση της Δασικής Υπηρεσίας,
- η θετική απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου,
- η προετοιμασία των τευχών δημοπράτησης.
Η έγκριση των περιβαλλοντικών όρων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ωρίμανση ενός μεγάλου έργου. Δεν ισοδυναμεί, όμως, με εξασφάλιση χρηματοδότησης ή με ανάθεση της κατασκευής.
Τι προβλέπει το έργο
Ο σχεδιασμός δεν αφορά την κατασκευή ενός εντελώς νέου αυτοκινητόδρομου. Προβλέπει κυρίως τη βελτίωση, τη διαπλάτυνση και την αναβάθμιση της υφιστάμενης επαρχιακής οδού.
Η παρέμβαση καλύπτει περίπου 36,5 έως 37 χιλιόμετρα και περιλαμβάνει:
- διαπλατύνσεις του οδοστρώματος,
- βελτίωση της γεωμετρίας επικίνδυνων στροφών,
- κατασκευή λωρίδων προσπέρασης σε επιλεγμένα τμήματα,
- αναβάθμιση σημαντικών ισόπεδων κόμβων,
- νέα τεχνικά έργα απορροής των όμβριων υδάτων,
- παρεμβάσεις προστασίας από βραχοπτώσεις,
- ασφαλέστερες διαβάσεις και υποδομές για τους πεζούς,
- ειδικές κυκλοφοριακές παρεμβάσεις μέσα στους οικισμούς.
Οι οικισμοί και τα δύσκολα σημεία
Ένα από τα βασικά προβλήματα του άξονα είναι ότι διέρχεται μέσα ή πολύ κοντά από κατοικημένες περιοχές.
Σημεία Παρεμβάσεων (Λωρίδες 2+1)
Περατάτα – Καρούζα
Μουσάτα – Βλαχάτα
Βλαχάτα – Σιμωτάτα
Σιμωτάτα – Πλατειές
Ατσουπάδες – Μαρκόπουλο
Μαρκόπουλο – Κρεμμύδι
Πάστρα – Αγία Ειρήνη (δεύτερο μισό)
Αγία Ειρήνη – Τζαννάτα
Ιδιαίτερα δύσκολο θεωρείται το τμήμα από τις Ατσουπάδες έως τα Τζανάτα, λόγω της συνεχούς παρουσίας οικισμών και παρόδιων ιδιοκτησιών.
Περιορισμένες είναι επίσης οι δυνατότητες μεγάλης διαπλάτυνσης κοντά στον Πόρο, εξαιτίας του φαραγγιού, της μορφολογίας του εδάφους και των αρχαιολογικών περιορισμών.
Γιατί είναι κρίσιμο για την Κεφαλονιά
Ο δρόμος Αργοστόλι–Πόρος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους συγκοινωνιακούς άξονες του νησιού.
Εξυπηρετεί καθημερινά:
- τους κατοίκους της Λειβαθούς και του Ελειού–Πρόννων,
- την επιβατική κίνηση από και προς το λιμάνι του Πόρου,
- τη μεταφορά εμπορευμάτων από την Κυλλήνη,
- λεωφορεία και τουριστικά οχήματα,
- βαρέα φορτηγά οχήματα,
- τις μετακινήσεις προς τη Σκάλα και τη νοτιοανατολική Κεφαλονιά.
Ο σημερινός δρόμος παρουσιάζει σε πολλά σημεία περιορισμένο πλάτος, συνεχόμενες στροφές, ανεπαρκείς δυνατότητες προσπέρασης και αυξημένη κυκλοφοριακή επιβάρυνση κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.
Η αναβάθμισή του δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό έργο. Είναι πρωτίστως ζήτημα οδικής ασφάλειας.
Το χρονικό του έργου
| Χρονιά | Εξέλιξη |
|---|---|
| 2022 | Πρωθυπουργική επίσκεψη στην Κεφαλονιά και ανακοίνωση δημοπράτησης του έργου εντός του έτους. |
| 2023 | Νέα κυβερνητική αναφορά για δημοπράτηση εντός του 2023. |
| 2024 | Έγκριση των περιβαλλοντικών όρων του έργου. |
| 2025 | Το έργο εξακολουθεί να εμφανίζεται στον κεντρικό προγραμματικό σχεδιασμό με προϋπολογισμό περίπου 55 εκατ. ευρώ. |
| 2026 | Ο άξονας Αργοστόλι–Πόρος εμφανίζεται στον νέο εθνικό χάρτη στην κατηγορία «Νέα έργα από το 2027». |
Ποια βήματα απομένουν
Για να περάσει το έργο από τον κυβερνητικό χάρτη στην πραγματική κατασκευή, απαιτείται να ανακοινωθούν και να ολοκληρωθούν συγκεκριμένες διαδικασίες:
- Η οριστική εξασφάλιση της χρηματοδότησης.
- Η ολοκλήρωση ή η δρομολόγηση των απαλλοτριώσεων.
- Η επικαιροποίηση των τευχών δημοπράτησης, όπου απαιτείται.
- Η δημοσίευση της διακήρυξης.
- Η διεξαγωγή του διαγωνισμού.
- Η ανάδειξη αναδόχου.
- Η υπογραφή της σύμβασης.
- Η εγκατάσταση του εργολάβου και η έναρξη των εργασιών.
Τι ισχύει σήμερα
Το σημερινό δεδομένο είναι ότι ο δρόμος Αργοστόλι–Πόρος παραμένει στον κυβερνητικό σχεδιασμό και τοποθετείται πλέον στην κατηγορία των νέων έργων από το 2027 , με τη νέα Κυβέρνηση δηλαδή.
Το έργο διαθέτει σημαντικό βαθμό μελετητικής και περιβαλλοντικής ωρίμανσης. Δεν έχει, όμως, ακόμη μετατραπεί σε ενεργή εργολαβία.
Η επόμενη ουσιαστική εξέλιξη θα πρέπει να είναι η επίσημη ανακοίνωση της χρηματοδότησης, η δημοσίευση της διακήρυξης και η υπογραφή της κατασκευαστικής σύμβασης.
Μέχρι τότε, ο οδικός άξονας Αργοστόλι–Πόρος παραμένει ένα απολύτως αναγκαίο έργο για την Κεφαλονιά, το οποίο τέσσερα χρόνια μετά την πρώτηιά, το οποίο τέ πρωθυπουργική εξαγγελία εξακολουθεί να περιμένει τη μετάβαση από τον σχεδιασμό στο εργοτάξιο.
Η Συντακτική Ομάδα του Kefaloniapress
Πηγές: Επίσημες ανακοινώσεις της Προεδρίας της Κυβέρνησης, Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Ιονίων Νήσων 2030, Περιφέρεια Ιονίων Νήσων και Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου.