Αυτό το Σαββατοκύριακο, 23 και 24 Αυγούστου, ο νυχτερινός ουρανός θα φιλοξενήσει ένα σπάνιο και μυστηριώδες φαινόμενο: τη λεγόμενη «μαύρη σελήνη». Ένα αστρονομικό γεγονός που, αν και δεν μπορεί κανείς να το δει με γυμνό μάτι, ξυπνά τη φαντασία και προκαλεί δέος. Το επόμενο θα συμβεί μόλις το 2027.
Η «μαύρη σελήνη» δεν είναι επίσημος όρος της αστρονομίας, αλλά μια ποιητική ονομασία που χρησιμοποιείται σε δύο περιπτώσεις:
όταν σε έναν ημερολογιακό μήνα εμφανίζονται δύο νέες σελήνες, ή
όταν σε μία εποχή (τρίμηνο) παρατηρούνται τέσσερις νέες σελήνες· τότε η τρίτη παίρνει αυτό το όνομα.
Η φετινή, του Αυγούστου, ανήκει στη δεύτερη κατηγορία: είναι η τρίτη νέα σελήνη του καλοκαιριού, ενώ η τέταρτη θα ακολουθήσει στις 21 Σεπτεμβρίου, μια μόλις μέρα πριν από τη φθινοπωρινή ισημερία.
Γιατί δεν τη βλέπουμε;
Κατά τη φάση της νέας σελήνης, η σελήνη βρίσκεται σχεδόν ανάμεσα στη Γη και τον ήλιο. Η πλευρά που φωτίζεται από τον ήλιο είναι στραμμένη αλλού, κι έτσι για εμάς μένει σκοτεινή, αθέατη, σαν να εξαφανίζεται. Το φαινόμενο συνοδεύεται από τη γνώριμη ιδιαιτερότητα της σελήνης: την «βαρυτική κλειδαριά», που κάνει να βλέπουμε πάντα την ίδια πλευρά της.
Μια νύχτα για τα αστέρια
Αν και η μαύρη σελήνη δεν θα φανεί, η απουσία της φωτεινής σεληνιακής λάμψης προσφέρει ένα σπάνιο δώρο στους ερασιτέχνες αστρονόμους: ουρανό πιο καθαρό, ιδανικό για παρατήρηση των αστεριών. Συμπίπτει μάλιστα με την ολοκλήρωση της θεαματικής βροχής διαττόντων «Περσείδες», που κορυφώνεται στις 24 Αυγούστου.
Έτσι, ακόμη κι αν το φεγγάρι κρύβεται, ο ουρανός θα αντισταθμίσει την απουσία του με το δικό του φωτεινό υπερθέαμα.
Το επόμενο «μαύρο φεγγάρι» θα σημειωθεί στις 31 Αυγούστου 2027, όταν μέσα στον ίδιο μήνα θα υπάρξουν δύο νέες σελήνες.