Τι ήτανε το φουμέντο στα κεφαλονίτικα σπίτια
Γιατί το έπιναν κάθε χειμώνα
Ποια υλικά είχε και τι συμβόλιζε
Η απλή συνταγή που περνούσε από γενιά σε γενιά
Στην Κεφαλονιά, πριν από τα συμπληρώματα, τα φαρμακεία της καθημερινότητας βρίσκονταν στην κουζίνα. Και ένα από τα πιο δυνατά τους «όπλα» λεγόταν φουμέντο.
Η λέξη, κεφαλονίτικη και απολύτως περιγραφική, σήμαινε καυτό σαν τη φωτιά — και δεν ήταν υπερβολή.
Κάθε χειμώνα, όταν το κρύο έμπαινε στα κόκαλα και τα μικρόβια γύριζαν από σπίτι σε σπίτι, το φουμέντο έβραζε στα κατσαρολάκια. Δεν ήταν απλώς ένα αφέψημα. Ήταν τελετουργία, πρόληψη, παρηγοριά.
Το πιοτό της ανάγκης και της φροντίδας
Τα υλικά του φουμέντου άλλαζαν ανάλογα με τις δυνατότητες κάθε οικογένειας. Άλλο σπίτι είχε κονιάκ, άλλο ό,τι δυνατό αλκοόλ υπήρχε στο ντουλάπι, σε άλλα σπίτια κυρίως αγροτικά που υπήρχε άφθονο κρασί αντι νερό χρησιμοποιούσαν κρασί.
Το φουμέντο δεν το έπιναν για απόλαυση. Το έπιναν για να δυναμώσουν, να «σκοτώσουν τα μικρόβια», να ιδρώσουν λίγο, να συνέλθουν.Ήταν το κεφαλονίτικο «καραντί», πολύ πριν η λέξη αποκτήσει παγκόσμια διάσταση.
Η παλιά συνταγή, όπως τη θυμούνται
Χωρίς μεζούρες και οδηγίες χρήσης. Με το μάτι και τη μνήμη.
Υλικά
Νερό
Φασκόμηλο ή τσάι του βουνού
1 ξυλάκι κανέλα
1–2 γαρίφαλα
Δυνατό αλκοόλ (κατά προτίμηση κονιάκ)
Βάζεις το νερό να βράσει μαζί με το φασκόμηλο (ή το τσάι του βουνού), την κανέλα και το γαρύφαλλο.
Όταν το σπίτι γεμίσει αρώματα και το βότανο «δώσει» τη δύναμή του, κατεβάζεις το κατσαρολάκι από τη φωτιά.
Τότε — και μόνο τότε — ρίχνεις το αλκοόλ.
Η συνταγή με το κρασί
Στο κατσαρολάκι βάζουμε κρασί που εχουμε ρίξει μέσα ένα ξυλάκι κανέλα, το φέρνουμε στο σημείο του βρασμού και το αφήνουμε μετά σε σιγανή φωτιά να βράσει όσο γίνεται η κανέλα και να απελευθερώσει το άρωμά της. Το σερβίρουμε σε σκουτέλα (φλυτζάνα) με λίγο μέλι ή ζάχαρη.
Πίνεται αργά. Με σεβασμό. Ποτέ δεν δίνουμε φουμέντο σε παιδιά. Και ποτέ δεν αντικαθιστούμε την φαρμακευτική μας αγωγή με φουμέντο.
Περισσότερο από ρόφημα
Το φουμέντο δεν ήταν απλώς κάτι ζεστό.
Ήταν μια υπενθύμιση ότι τα σπίτια είχαν τρόπους να φροντίζουν τους ανθρώπους τους, με ό,τι διέθεταν. Ήταν η σοφία της καθημερινότητας, η γνώση που δεν γράφτηκε σε βιβλία αλλά πέρασε από στόμα σε στόμα.
Και σήμερα, κάθε φορά που σε Κεφαλονίτικο βράζει φασκόμηλο με κανέλα ή κρασί με κανέλα το φουμέντο επιστρέφει — όχι μόνο για να ζεστάνει το σώμα, αλλά και τη μνήμη.