Μια ιδιαίτερα σημαντική πολιτιστική εξέλιξη για την Κεφαλονιά ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, καθώς η τέχνη της δαντέλας από αθάνατο, η γνωστή «Αθανατοδαντέλα», εντάχθηκε επισήμως στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.
Η νέα εγγραφή τοποθετεί την Κεφαλονιά στον εθνικό χάρτη των ζωντανών παραδόσεων που προστατεύονται και αναδεικνύονται θεσμικά, δίπλα σε έθιμα, τεχνικές και πολιτισμικές πρακτικές από όλη τη χώρα.
Η Αθανατοδαντέλα αποτελεί μια σπάνια μορφή λαϊκής τέχνης. Πλέκεται με κλωστή που παράγεται από το φυτό Αθάνατος (Αγαύη), μέσα από μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία επεξεργασίας των φύλλων του φυτού. Σύμφωνα με την επίσημη περιγραφή, η εξαγωγή της κλωστής γίνεται από συγκεκριμένα φύλλα — την τρίτη σειρά φύλλων μετρώντας από το έδαφος — στοιχείο που δείχνει τη βαθιά εμπειρική γνώση που έχει περάσει από γενιά σε γενιά.
Διαβάστε το άρθρο του Τάκη Τόκκα για την τέχνη της νταντέλας στην Κεφαλονιά: Νταντέλα με κλωνά από τον αθάνατο: Η ξεχωριστή τέχνη τση Κεφαλονιάς που δεν χάθηκε
Η εγγραφή της κεφαλονίτικης αυτής τεχνικής αποκτά ξεχωριστή σημασία σε μια εποχή όπου πολλές παραδοσιακές γνώσεις και χειροτεχνίες κινδυνεύουν να χαθούν. Παράλληλα, ανοίγει νέες δυνατότητες για:
- πολιτιστική προβολή της Κεφαλονιάς,
- εκπαιδευτικές δράσεις,
- ανάδειξη της τοπικής ταυτότητας,
- σύνδεση πολιτισμού και βιώσιμου τουρισμού.
Η ιστορική απόφαση της Υπουργού από ανάρτηση του Τάκη Τόκκα
Μαζί με την κεφαλονίτικη εγγραφή, στο Εθνικό Ευρετήριο εντάχθηκαν ακόμη δέκα νέα στοιχεία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς από όλη την Ελλάδα:
- «Της Μπάμπως η μέρα» στη Λιβαδιά Σερρών,
- Το Έθιμο του Καλού Καιρού στην Αλαγονία Μεσσηνίας,
- «Τ’ Αϊ Γιαννιού» στη Λευκοπηγή Κοζάνης,
- Η Καπετανία Σερίφου,
- Η τσακώνικη υφαντική σε όρθιο αργαλειό,
- Η Κούνια της Λαμπρής στην Κύθνο,
- Η Λευκαδίτικη Υφαντική Τέχνη,
- Τα λαϊκά παραμύθια του Αρχάγγελου Ρόδου,
- Το τυρί Τρίμμα Κύθνου,
- καθώς και το «Πολιτισμικό Σχολειό» στη Χαλκίδα ως Καλή Πρακτική Διαφύλαξης.
Η Υπουργός Πολιτισμού :contentReference[oaicite:0]{index=0} δήλωσε μεταξύ άλλων:
«Κάθε νέα εγγραφή αναδεικνύει τη μοναδική πολυμορφία του λαϊκού μας πολιτισμού και τη δύναμη της ανθρώπινης δημιουργικότητας να προσαρμόζεται στο σήμερα χωρίς να αλλοιώνεται. Η προστασία των παραδόσεων είναι πράξη ευθύνης διασφαλίζοντας ότι οι πολύτιμες γνώσεις και οι κοινωνικές πρακτικές του παρελθόντος θα παραδοθούν αλώβητες στις επόμενες γενιές, αποτελώντας εφαλτήριο για τη νέα δημιουργία.»
Για την Κεφαλονιά, η αναγνώριση αυτή δεν αφορά μόνο μια παραδοσιακή τεχνική. Αποτελεί υπενθύμιση ότι το νησί διαθέτει έναν πολιτιστικό πλούτο που δεν περιορίζεται στα τοπία και στον τουρισμό, αλλά ζει μέσα στις μνήμες, στις χειροτεχνίες, στις γνώσεις και στους ανθρώπους του.
Και ίσως αυτή ακριβώς η «αόρατη» πολιτιστική κληρονομιά να είναι ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια του τόπου για το μέλλον.
Θερμά συγχαρητήρια σε όλους όσους συνέβαλαν σε αυτό το αποτέλεσμα.
Πηγές: Υπουργείο Πολιτισμού Ελλάδας – Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Φωτο: Η σιόρα Στάμω Σκλαβουνάκη, κεντήστρα τση νταντέλας