Δοκιμάστε το για το τραπέζι τση Κυριακής… και η κανελίτσα να είναι μπόλικη!
Όταν μια νοικοκυρά έφτιανε αρνί σοφιγάδο, αναστατωνότανε όλη η γειτονιά στ’ Αργοστόλι από τα αρώματα. Βλέπετε, τότε δεν υπήρχανε οι εξαεριστήρες. Ανοίγανε τα παραθύρια και η μυρωδιά έπαιρνε όλο τ’ Αργοστόλι.
Στα σπίτια τότες είχανε «μενού» την εβδομάδα. Ήξερες τι θα φας κάθε μέρα, με σταθερά τα όσπρια και τα νηστίσιμα Τετάρτη και Παρασκευή. Μεσοβδόμαδα το κρέας θα ’τανε κιμάς, όχι μερίδες, και η Κυριακή είχε πάντα το πιάτο-τρόπαιο τση νοικοκυράς, που θα ’τανε βασικά είτε αρνί σοφιγάδο είτε μοσκάρι προκάδο. Αργότερα μπήκε το παστίτσιο στο τραπέζι μας..
Όλη τη βδομάδα περίμενε η οικογένεια την Κυριακή να φάει κρέας και σχεδόν πάντα το τραπέζι είχε καλεσμένους.
Όταν το τραπέζι είχε αρνί, η σαλάτα ήτανε ανάλογα την εποχή, αλλά στο μυαλό μου έχω τη μάπα με μπόλικο ξύδι. Μπορείτε να φανταστείτε ότι πριν λίγα χρόνια η μάπα ήτανε σαλάτα πολυτελείας για γάμους και βαφτίσεις;
Όταν ανταλλάσσανε κουρκουσιές για το τι γινότανε τσου γάμους, άκουες: «Σιόρα Κάτε μου, είχανε σαλάτα μάπα…» «Τι μου λες; Πολυτέλεια δηλαδή!»
Το σούσι δεν είχε εφευρεθεί ακόμα…
Το τραπέζι τση Κυριακής δεν είχε πολλά πράματα. Το βασικό ήταν να χορτάσουν τα στόματα, που δεν ήταν και λίγα σε κάθε οικογένεια, και η αγωνία να μείνει κανένα μπουκούνι και για τα παιδιά.
Δοκιμάστε την Κυριακή αρνάκι σοφιγάδο και μιλείστε στο τραπέζι για τους συγγενείς που δεν υπάρχουν πια. Για τη νόνα που έκρυβε στην ποδιά της ένα κομμάτι ψωμί να σε μπουκώσει, γιατί ήσουνα όλο κούκαλο. Για το νόνο που έφτιανε το βοστιλίδι του και το ’χε πάντα στο τραπέζι.
Για τσι θειάδες που ερκόντανε με τα ταψιά καρυδόπιτας και την απελπισία σου να σου πλέκουνε κάθε Κυριακή τα μαλλιά κοτσίδα, για να ’σαι σεστάδα.
Μιλείστε με αγάπη για εκείνα τα χρόνια, που δεν είναι μακρινά, που ένα ταπεινό φαγάκι σε αποκάρωνε, σε έκανε ευτυχισμένο, και αυτό ήταν αρκετό για να προχωρήσεις την επόμενη μέρα στο βάσανο της ζωής.
Σας πολυλόησα, αλλά οι συνταγές πάνω απ’ όλα είναι μνήμη, αγάπη· όχι υλικά ριγμένα στην κατσαρόλα με τέχνη.
Θα χρειαστείτε αρνάκι, είτε μπούτι κομμένο σε «ροδέλες» — οσομπούκο — είτε πλάτη, χοντροκομμένα παϊδάκια. Θα σας προτείνω και τράγιο.
Ντομάτα κονσέρβα, κρεμμύδια ξερά, φύλλο δάφνης, κανέλα ξύλο, μία-δύο πρόκες καρούφαλο, μια ολόκληρη φλούδα πορτογάλι, αλάτι και πιπέρι.
Σερβίρεται κλασικά με πατάτες που έχουνε βράσει και μελώσει μέσα στο ζουμάκι ή και με χοντρό μακαρόνι. Στα πλούσια σπίτι το πασπαλίζανε με ένα λευκό σύννεφο που μάθαμε αργότερα ότι ήτανε κεφαλοτύρι τριμμένο.
Ελένη Δ. Χιόνη
Φωτογραφίες Διονύσης Φραγκισκάτος από τη συνταγή τση νόνας του τση Ρήνης.