Για πρώτη φορά στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο τουρισμός απέκτησε δικό του χαρτοφυλάκιο. Η απόφαση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να αναθέσει στον Έλληνα Επίτροπο Απόστολο Τζιτζικώστα τον τομέα «Βιώσιμες Μεταφορές και Τουρισμός» αναγνωρίστηκε ως ιστορική τομή: ο τουρισμός περνά από τον ρόλο της «σιωπηρής» δύναμης σε κεντρικό πολιτικό πεδίο της Ένωσης.
Τρία βήματα για μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική
Στη ΔΕΘ, όπου ήταν κεντρικός ομιλητής σε δύο εκδηλώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Τζιτζικώστας παρουσίασε το τρίπτυχο που, όπως είπε, χαράζει την πορεία της ΕΕ στον τουρισμό:
-
Πολιτική αναβάθμιση: Ο τουρισμός, για πρώτη φορά, προστέθηκε σε χαρτοφυλάκιο Επιτρόπου.
-
Οικονομική αναγνώριση: Στον νέο Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό υπάρχει ξεχωριστή και ρητή αναφορά στον τουρισμό ως βασική προτεραιότητα.
-
Θεσμική ολοκλήρωση: Το επόμενο και μεγαλύτερο βήμα είναι η διαμόρφωση της πρώτης κοινής ευρωπαϊκής στρατηγικής για τον τουρισμό, που θα παρουσιαστεί το 2026.
«Ο τουρισμός είναι οικονομικός γίγαντας για την Ευρώπη και την Ελλάδα», υπογράμμισε. Τα στοιχεία που παρέθεσε το αποδεικνύουν: ο κλάδος δημιουργεί προστιθέμενη αξία 764 δισ. ευρώ ετησίως, αντιπροσωπεύει το 10% του ΑΕΠ της ΕΕ (στην Ελλάδα και άλλες μεσογειακές χώρες το ποσοστό φτάνει το 20%), ενώ απασχολεί 20 εκατομμύρια εργαζόμενους μέσω 4,5 εκατομμυρίων επιχειρήσεων – στη συντριπτική πλειονότητά τους μικρομεσαίες και οικογενειακές.
Στην Ελλάδα ειδικά, η συμβολή του τουρισμού ξεπέρασε τα 26 δισ. ευρώ, ενώ μία στις τέσσερις θέσεις εργασίας σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με τον κλάδο.
Από το Νταβός στη Ρόδο: το στίγμα μιας ατζέντας
Η ομιλία στη ΔΕΘ έρχεται να συμπληρώσει μια σειρά παρεμβάσεων του Επιτρόπου τους τελευταίους μήνες.
-
Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, τον Ιανουάριο, μίλησε για την ανάγκη ισορροπημένης ανάπτυξης, παρουσιάζοντας τον «χάρτη μετάβασης» του ευρωπαϊκού τουρισμού: πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, χρήση τεχνητής νοημοσύνης για πρόβλεψη ροών.
-
Στις Βρυξέλλες και στο Ευρωκοινοβούλιο, τον Δεκέμβριο του 2024, δεσμεύτηκε για τη σύνταξη Στρατηγικής Βιώσιμου Τουρισμού και για στήριξη των επιχειρήσεων με νέα χρηματοδοτικά εργαλεία.
-
Στη Ρόδο, τον Μάιο 2025, ξεκίνησε επίσημα τον διάλογο με τα κράτη μέλη και τους φορείς, που θα καταλήξει στην πρώτη πανευρωπαϊκή στρατηγική.
Η ατζέντα που ξεδιπλώνεται δεν περιορίζεται σε αριθμούς και καμπάνιες· αγγίζει τις ίδιες τις ισορροπίες του τουριστικού μοντέλου. «Αν δεν τον διαχειριστούμε σωστά, ο τουρισμός κινδυνεύει να πλήξει αυτό που αποτελεί το μεγαλύτερο πλεονέκτημά μας: τα τοπία, τα μνημεία, τη φύση, τη φιλοξενία», τόνισε χαρακτηριστικά.
Προκλήσεις και κατευθύνσεις
Ο Επίτροπος αναγνωρίζει τις βασικές προκλήσεις:
-
Εποχικότητα και άνισες ροές που πιέζουν υποδομές και τοπικές κοινωνίες.
-
Κλιματική αλλαγή και επιπτώσεις σε προορισμούς υψηλού ρίσκου.
-
Έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και ανάγκη για ποιοτικές θέσεις εργασίας.
-
Προστασία πολιτιστικής κληρονομιάς και περιβάλλοντος απέναντι σε μοντέλα μαζικού τουρισμού.
Η απάντηση, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι μια στροφή σε τουρισμό τεσσάρων εποχών, που θα μοιράζει τα οφέλη σε περισσότερους προορισμούς και σε μεγαλύτερο χρονικό εύρος. «Η Ελλάδα πρέπει και θα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο», σημείωσε.
Η εμπειρία της Κεντρικής Μακεδονίας ως παράδειγμα
Ο Τζιτζικώστας αντλεί πολιτική νομιμοποίηση και από την πολυετή εμπειρία του στην Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση. Θύμισε πώς η Κεντρική Μακεδονία αύξησε τις διανυκτερεύσεις κατά 80%, διπλασίασε την κίνηση στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» και τετραπλασίασε τις αφίξεις κρουαζιέρας στη Θεσσαλονίκη μέσα σε λίγα χρόνια. Για τον ίδιο, αυτό το «βήμα–βήμα, από κάτω προς τα πάνω» μοντέλο μπορεί να αποτελέσει οδηγό και για την ευρωπαϊκή στρατηγική.
Ο τουρισμός ως ταυτότητα και πολιτισμός
Πέρα από την οικονομία, ο Επίτροπος επέμεινε ότι ο τουρισμός είναι ταυτότητα, πολιτισμός και εξωστρέφεια. Είναι η δυνατότητα κάθε τόπου «να πει την ιστορία του στον κόσμο, να μοιραστεί τις αξίες του, να φέρει κοντά τους ανθρώπους». Σε μια Ευρώπη που αναζητά συνοχή και νέο αναπτυξιακό αφήγημα, η δύναμη του τουρισμού μπορεί να αποδειχθεί καταλυτική.
Συμπέρασμα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει το αποφασιστικό της βήμα: από την αποσπασματική στήριξη του τουρισμού σε εθνικό επίπεδο, σε μια ενιαία στρατηγική. Ο Απόστολος Τζιτζικώστας, ως πρώτος Επίτροπος Τουρισμού, έχει την ιστορική ευθύνη να ισορροπήσει την ανάπτυξη με τη βιωσιμότητα, την οικονομία με την κοινωνία, το σήμερα με το αύριο.
Για την Ελλάδα, που ζει και αναπνέει μέσα από τον τουρισμό, η συγκυρία είναι μοναδική. Το στοίχημα είναι ανοιχτό: αν θα καταφέρει να κεφαλαιοποιήσει αυτή την ευρωπαϊκή πρωτιά και να βρεθεί στην πρωτοκαθεδρία του νέου τουριστικού μοντέλου.
Το Think Tank του Kefalonia Press με ειδικό συνεργάτη θα παρακολουθεί στενά την ευρωπαϊκή στρατηγική για τον τουρισμό και θα επιδιώξει διάλογο με τον Επίτροπο Απόστολο Τζιτζικώστα για τις προοπτικές που ανοίγονται για την Ελλάδα , τα Ιόνια Νησιά , την Κεφαλονιά και την Ιθάκη.
===
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο Απόστολος Τζιτζικώστας (γεν. 1978, Θεσσαλονίκη) είναι Έλληνας πολιτικός, μέλος της Νέας Δημοκρατίας. Από τον Σεπτέμβριο του 2024 υπηρετεί ως Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το πρώτο χαρτοφυλάκιο στην ιστορία της ΕΕ που ενσωματώνει τον τουρισμό.
Σπούδασε Διεθνείς Σχέσεις στο Georgetown University (ΗΠΑ) και απέκτησε μεταπτυχιακό στις Ευρωπαϊκές Δημόσιες Πολιτικές στο University College London (UCL). Εργάστηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Γραφείο του Αμερικανού Γερουσιαστή Edward Kennedy.
Εκλέχτηκε βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης το 2007 με τη Νέα Δημοκρατία. Από το 2014 έως το 2024 διετέλεσε Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, καταγράφοντας δύο επανεκλογές με υψηλά ποσοστά. Στη διάρκεια της θητείας του ανέδειξε την περιοχή σε κορυφαίο τουριστικό προορισμό, διπλασιάζοντας τις αφίξεις στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» και αυξάνοντας θεαματικά τις διανυκτερεύσεις.
Διετέλεσε επίσης Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (2020–2022), εκπροσωπώντας θεσμικά τις τοπικές και περιφερειακές αρχές της ΕΕ.
Με την ανάληψη του χαρτοφυλακίου Τουρισμού και Βιώσιμων Μεταφορών, είναι ο πρώτος Έλληνας που συνδέεται άμεσα με την ευρωπαϊκή πολιτική για τον τουρισμό, έναν τομέα κρίσιμο για την Ελλάδα και τη Μεσόγειο.
