Δεν είναι η πρώτη φορά που ανοίγουμε αυτό το θέμα — και, όπως όλα δείχνουν, δεν θα είναι ούτε η τελευταία. Γιατί το Grocery shop tourism δεν είναι μια «περίεργη συνήθεια» των τουριστών, αλλά μια αλλαγή που τη ζούμε καθημερινά τα καλοκαίρια στην Κεφαλονιά: στα καρότσια που γεμίζουν, στις ουρές που σχηματίζονται, στα ράφια που αδειάζουν γρήγορα, και —στον αντίποδα— σε μια εστίαση που σε ορισμένες βραδιές μετράει περισσότερες καρέκλες άδειες απ’ ό,τι πελάτες.
Εμείς, βλέποντας από κοντά πόσο λάθος βιώνει το νησί αυτή τη μετατόπιση, δεν σκοπεύουμε να το αφήσουμε να χαθεί μέσα σε εύκολα συμπεράσματα και βιαστικές ταμπέλες. Θα συνεχίσουμε να σας ενημερώνουμε με ρεπορτάζ, μελέτες, δεδομένα και συμπεράσματα, ώστε να γίνεται όλο και πιο καθαρό αυτό που ήδη φαίνεται: οι τουρίστες που περνούν την πόρτα του σούπερ μάρκετ δεν είναι «φτωχοί». Είναι ψαγμένοι, οργανώνουν τις διακοπές τους αλλιώς, επιλέγουν εμπειρίες διαφορετικά, και ξέρουν πολύ καλά πού δίνουν αξία στα χρήματά τους.
Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ότι ψωνίζουν. Το πρόβλημα είναι ότι εδώ, συχνά, τους κοιτάμε με περιφρόνηση — και όσο το κάνουμε, τόσο τα δικά μας βήματα μοιάζουν να πηγαίνουν προς τα πίσω. Γιατί όταν υποτιμάς ένα ρεύμα που μεγαλώνει, δεν το σταματάς· απλώς μένεις εκτός, χωρίς σχέδιο, χωρίς πολιτική, χωρίς τρόπο να κρατήσεις την αξία του στο νησί.
Αν θέλουμε να περιγράψουμε την τάση με μία εικόνα από την Κεφαλονιά, δεν είναι το ηλιοβασίλεμα σε ταβέρνα. Είναι το καρότσι του σούπερ μάρκετ, γεμάτο «μικρές επιλογές» που, όταν τις βάλεις όλες μαζί, λένε μια μεγάλη ιστορία για το πώς αλλάζει ο τουρισμός στο νησί.
Το καρότσι δεν είναι «φτώχεια» — είναι ο χάρτης των νέων διακοπών
Το 2025 το ζήσαμε καθαρά: ορισμένες μέρες το νησί έμοιαζε να χωρίζεται σε δύο παράλληλες ροές. Από τη μία, οι τουρίστες να κινούνται οργανωμένα, με λίστα στο κινητό, με παιδιά, με θερμός, με σακούλες επαναχρησιμοποιούμενες, να γεμίζουν ράφια με νερά, γιαούρτια, φρούτα, σνακ, ζυμαρικά, μπύρες, κι από την άλλη, εστιατόρια να παλεύουν να «πιάσουν» τον ίδιο όγκο πελατών που κάποτε θεωρούσαν δεδομένο. Αυτό το δίπολο —ουρές στα σούπερ μάρκετ, πιο άδειες καρέκλες στην εστίαση— δεν είναι κεφαλονίτικη ιδιοτροπία. Είναι ένα κομμάτι της νέας ταξιδιωτικής πραγματικότητας, που τώρα αναγνωρίζεται διεθνώς ως ξεχωριστή τάση: Grocery shop tourism.
Και εδώ είναι το σημείο που η Κεφαλονιά κινδυνεύει να σκοντάψει: εμείς το ερμηνεύσαμε εύκολα ως «οι τουρίστες είναι φτωχοί». Όμως οι αριθμοί για την Ελλάδα δείχνουν κάτι άλλο: σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της NielsenIQ που προβλήθηκε σε οικονομικά/τουριστικά μέσα, 94% των επισκεπτών αγόρασαν είδη grocery, με εμφιαλωμένο νερό σε πολύ υψηλή διείσδυση και τη μπύρα να ακολουθεί. Αυτό δεν περιγράφει μια «μειοψηφία που δεν βγαίνει οικονομικά». Περιγράφει μια μαζική συμπεριφορά, σχεδόν καθολική.
Γιατί φούσκωσε τόσο στην Κεφαλονιά
Η Κεφαλονιά είναι, από τη φύση της, πρόσφορο έδαφος για να ανθίσει αυτή η τάση. Το νησί έχει τεράστια διασπορά καταλυμάτων με κουζίνα, οικογένειες και παρέες που ζουν σε ρυθμό «σπίτι» και όχι «ξενοδοχείο», τουρίστες που κάνουν επαναλαμβανόμενες διακοπές και ξέρουν πού θα βρουν τι, αλλά και ένα κοινό που —ειδικά μετά το 2023–2025— ταξιδεύει με μεγαλύτερη προσοχή στο value for money.
Έτσι, το σούπερ μάρκετ δεν λειτουργεί μόνο ως «λύση χαμηλού κόστους». Λειτουργεί ως τελετουργία καθημερινότητας: ο επισκέπτης νιώθει για λίγο «κάτοικος», παίρνει πράγματα για πρωινό στο μπαλκόνι, για ένα ελαφρύ μεσημεριανό μετά την παραλία, για μια βραδιά που δεν θέλει να ντυθεί και να βγει. Το grocery γίνεται εμπειρία — όχι απλώς προμήθεια. Και γι’ αυτό, διεθνώς, μπαίνει πια δίπλα σε άλλες «εμπειρίες» ως τάση: ο ταξιδιώτης ψάχνει τοπικά brands, ιδιαίτερα σνακ, “edible souvenirs”, προϊόντα που θα πάρει πίσω μαζί του.
Condé Nast Traveler
Το πραγματικό σοκ: η κατανάλωση δεν χάθηκε — άλλαξε κανάλι
Εδώ πονάει η αγορά, γιατί η αλλαγή δεν είναι ουδέτερη. Όταν το βράδυ μεταφέρεται από την ταβέρνα στο μπαλκόνι, όταν το «έξω» γίνεται «μέσα», δεν σημαίνει πως ο τουρίστας δεν ξοδεύει. Σημαίνει ότι ξοδεύει αλλιώς — και ότι μέρος της τουριστικής δαπάνης κατευθύνεται σε οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων, αντί για εστίαση.
Τα ίδια τα μακρο-στοιχεία για την Ελλάδα δείχνουν την κατεύθυνση: σε δημοσίευμα που επικαλείται δεδομένα NielsenIQ, οι πωλήσεις σούπερ μάρκετ αυξήθηκαν σε αξία, με ισχυρότερη περιφερειακή άνοδο στη νησιωτική Ελλάδα (+11,3%), ενώ καταγράφεται μετατόπιση τουριστικής δαπάνης προς τα σούπερ μάρκετ.eKathimerini
Αυτό, για την Κεφαλονιά, μεταφράζεται σε ένα απλό ερώτημα που κανείς δεν θέλει να πει δυνατά: ποιος «κρατάει» τελικά το τουριστικό ευρώ;
Το λάθος που μας τραβάει πίσω: η περιφρόνηση αντί για πολιτική
Όταν βαφτίζεις τον τουρίστα του σούπερ μάρκετ «φτωχό», στην ουσία αρνείσαι να δεις τη νέα αγορά. Και τότε κάνεις το χειρότερο δυνατό σε έναν προορισμό που ήδη υποφέρει από έλλειψη στρατηγικής: αφήνεις την τάση να περνάει από πάνω σου, χωρίς να τη μετατρέπεις σε τοπική αξία.
Γιατί εδώ είναι ο κόμβος: δεν έχει σημασία μόνο ότι ψωνίζουν. Έχει σημασία τι ψωνίζουν. Αν το “καλάθι των διακοπών” γεμίζει με προϊόντα που δεν έχουν καμία σχέση με τον τόπο, τότε ένα κομμάτι του τουριστικού χρήματος απλώς κυκλοφορεί χωρίς να πιάνει ρίζα. Αν όμως το καλάθι αποκτήσει κεφαλονίτικη ταυτότητα —τυριά, μέλι, κρασί, τοπικά ζυμαρικά, μικρά brands, «σνακ-υπογραφή» του νησιού— τότε το grocery tourism γίνεται εργαλείο για να δουλέψει η τοπική αλυσίδα αξίας, όχι για να διαλυθεί.
Κι εδώ είναι που η Κεφαλονιά δείχνει γυμνή: δεν έχει μια συντεταγμένη τουριστική πολιτική που να λέει «αυτό το νέο μοντέλο το αξιοποιώ». Έχει περισσότερο έναν αυτοματισμό γκρίνιας: «μας ήρθαν φτωχοί». Και όσο μένουμε σε αυτό, τόσο οι πραγματικές αλλαγές θα μας ξεπερνούν — και τόσο τα δικά μας “βήματα” θα πηγαίνουν προς τα πίσω, γιατί θα κυνηγάμε λάθος στόχο.
Η τάση δεν θα φύγει — άρα ή την διαβάζεις σωστά ή σε προσπερνά
Το Grocery shop tourism δεν είναι η εξαίρεση του 2025. Είναι ένα από τα σημάδια του 2026 και μετά. Condé Nast Traveler
Κι αν η Κεφαλονιά θέλει να σταθεί σοβαρά απέναντι στο μέλλον της, χρειάζεται πρώτα απ’ όλα να κάνει κάτι απλό: να σταματήσει να βρίζει τον καθρέφτη και να αρχίσει να μετράει τι δείχνει.
Από εδώ και πέρα, αυτό θα κάνουμε κι εμείς: θα παρακολουθούμε την τάση πάνω στο έδαφος, με ρεπορτάζ, στοιχεία και συμπεράσματα, μέχρι να γίνει αυτονόητο αυτό που σήμερα ακόμη παρεξηγείται: ο τουρίστας που ψωνίζει στο super market και στα τοπικά μανάβικα δεν είναι ο «φτωχός του νησιού». Είναι ο ταξιδιώτης που ξέρει τι θέλει — και μας δοκιμάζει να δει αν ξέρουμε κι εμείς!
Η Ομάδα του Think Tank
