Το Αργοστόλι, το Ληξούρι, η Σάμη, ο Πόρος, η Σκάλα και άλλοι μεγάλοι οικισμοί της Κεφαλονιάς χρειάζονται οργανωμένο σχέδιο δενδροφύτευσης. Όχι άλλες αποσπασματικές φυτεύσεις, αλλά σκιά, νερό και εστίες πρασίνου εκεί όπου ζουν και κινούνται οι άνθρωποι.
Το καλοκαίρι αποκαλύπτει με τον πιο σκληρό τρόπο τις λανθασμένες επιλογές στον σχεδιασμό των πόλεων και των χωριών μας.
Δρόμοι χωρίς σκιά, πλατείες καλυμμένες με πλάκες, χώροι στάθμευσης που μετατρέπονται σε καυτές εκτάσεις ασφάλτου, στάσεις λεωφορείων και πεζοδρόμια πλήρως εκτεθειμένα στον ήλιο.
Αυτή δεν είναι η αναπόφευκτη εικόνα του μεσογειακού καλοκαιριού. Είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων επιλογών: περισσότερο τσιμέντο και λιγότερος χώρος για χώμα, ρίζες και μεγάλα δέντρα.
Το καλύτερο κλιματιστικό είναι το δέντρο
Ο Μιχάλης Καπάνταης, σε ανάρτησή του στην ομάδα «Όμιλος Φίλων Δάσους», περιγράφει εύστοχα τη δύναμη του αστικού πρασίνου: «Ένα καλά ποτισμένο δέντρο είναι ένα ζωντανό κλιματιστικό».
Το δέντρο δεν προσφέρει μόνο σκιά. Μέσω της εξατμισοδιαπνοής απορροφά νερό από το έδαφος και το απελευθερώνει από τα φύλλα, συμβάλλοντας στον φυσικό δροσισμό του αέρα.
Αυτό όμως προϋποθέτει νερό. Ένα δέντρο φυτεμένο σε ελάχιστο χώμα, περικυκλωμένο από πλάκες και χωρίς σταθερό πότισμα, δεν μπορεί να αναπτύξει μεγάλη κόμη ούτε να προσφέρει ουσιαστικό δροσισμό.
Δενδροφύτευση χωρίς φροντίδα δεν είναι περιβαλλοντική πολιτική. Είναι μια φωτογραφία την ημέρα της φύτευσης και ένα ξερό δέντρο λίγους μήνες αργότερα.
Το Αργοστόλι χρειάζεται ένα συνεχές δίκτυο σκιάς
Το ζητούμενο δεν είναι να προστεθούν μερικές ακόμη γλάστρες ή μικρά καλλωπιστικά φυτά. Αυτά μπορεί να ομορφαίνουν ένα σημείο, δεν δημιουργούν όμως δροσερή πόλη.
Το Αργοστόλι χρειάζεται μεγάλα δέντρα και ένα συνεχές δίκτυο σκιάς στις γειτονιές, γύρω από τα σχολεία, το Νοσοκομείο, τις δημόσιες υπηρεσίες, τις στάσεις, τις παιδικές χαρές και τους χώρους στάθμευσης.
Η σκιά στον δημόσιο χώρο δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προστασία για τον ηλικιωμένο, το παιδί, τον εργαζόμενο και τον πεζό που δεν διαθέτει κλιματιζόμενο αυτοκίνητο ή ιδιωτικό κήπο.
Οι αναπλάσεις πρέπει να κρίνονται και από τη σκιά που δημιουργούν
Κάθε νέο έργο στην Κεφαλονιά πρέπει να απαντά σε ένα απλό ερώτημα: Πόση σκιά θα προσφέρει σε πέντε και σε δέκα χρόνια;
Δεν αρκούν οι κυβόλιθοι, τα φωτιστικά και τα παγκάκια. Χρειάζονται μεγάλοι χώροι φύτευσης, επαρκές χώμα, διαπερατές επιφάνειες, κατάλληλα είδη δέντρων και μόνιμο σύστημα άρδευσης.
Διαφορετικά, οι αναπλάσεις θα συνεχίσουν να παραδίδουν όμορφες φωτογραφίες, αλλά αφιλόξενους δημόσιους χώρους.
Η ίδια ανάγκη υπάρχει σε όλη την Κεφαλονιά
Το πρόβλημα δεν σταματά στο Αργοστόλι.
Το Ληξούρι, η Σάμη, ο Πόρος, η Σκάλα και άλλοι πυκνοδομημένοι ή ιδιαίτερα επιβαρυμένοι οικισμοί χρειάζονται μικρά πάρκα, δενδροφυτεμένες πλατείες, σκιερά καθιστικά και πράσινες διαδρομές γύρω από σχολεία, λιμάνια και παιδικές χαρές.
Οι δήμοι οφείλουν να καταρτίσουν συγκεκριμένο πρόγραμμα: καταγραφή των περιοχών χωρίς σκιά, ετήσιο αριθμό φυτεύσεων, σταθερό πότισμα, αντικατάσταση των δέντρων που χάνονται και δημοσιοποίηση του ποσοστού επιβίωσής τους.
Η επιτυχία δεν μετριέται από το πόσα δενδρύλλια φυτεύτηκαν. Μετριέται από το πόσα επέζησαν και πόση σκιά προσφέρουν ύστερα από χρόνια.
Κάθε δέντρο που δεν φυτεύουμε σήμερα είναι σκιά που θα λείψει αύριο.
Το Αργοστόλι, η Κεφαλονιά ολόκληρη πρέπει να αποφασίσει: θα συνεχίσει να παραδίδει πλατείες και δρόμους που ψήνονται στον ήλιο ή θα σχεδιάσει επιτέλους δημόσιους χώρους στους οποίους ο άνθρωπος μπορεί να περπατήσει, να σταθεί και να αναπνεύσει;
