Αργοστόλι η Αρρωστόλι;
Δυο μήνες μετα απο την φωτιά στην χωματερή στη Λαγκάδα στη θέση “Μαλλιαγρού”, ακόμα σιγοκαίει, απόδειξη η χαρακτηριστική οσμή σε μεγάλη έκταση στο Αργοστόλι και στα απέναντι χωριά.
Κάτω από τη ρωγμή του εδάφους, εκεί όπου άλλοτε απλώς σκεπαζόταν το πρόβλημα, τώρα σιγοκαίει. Κυριολεκτικά. Η χωματερή της Λαγκάδας δεν είναι απλώς ένας περιβαλλοντικός βραχνάς∙ είναι μια υπόγεια πηγή τοξικών αερίων, βαρέων μετάλλων και επιμολύνσεων που διαχέονται σταδιακά προς τον υδροφόρο ορίζοντα.
Όσο συνεχίζεται η υπόγεια καύση, οι βροχές διευκολύνουν τη μετακίνηση των ρύπων στο υπέδαφος, και η καθημερινότητα των πολιτών φορτίζεται – ορατά και αόρατα.
Η τοξική εξίσωση είναι απλή:
-
Βαρέα μέταλλα όπως μόλυβδος (Pb), κάδμιο (Cd), υδράργυρος (Hg) και χρώμιο (Cr), κατάλοιπα από παλιές μπαταρίες, ηλεκτρονικά εξαρτήματα και μεταλλικά αντικείμενα.
-
Διοξίνες και φουράνια, προϊόντα της καύσης πλαστικών όπως το PVC, με μακρά βιολογική παραμονή και καρκινογόνο δυναμική.
-
Πολυκυκλικοί Αρωματικοί Υδρογονάνθρακες (PAHs), εξαιρετικά επικίνδυνοι οργανικοί ρύποι από την ατελή καύση οργανικών υλικών.
Όλα αυτά μπορούν, μέσω της υγρασίας και της διηθητικότητας του εδάφους, να διασπαρθούν στο υπέδαφος και να μολύνουν πηγές, γεωτρήσεις και τοπικά υδάτινα ρεύματα. Μια τρισδιάστατη απεικόνιση της διασποράς αυτής θα παρουσίαζε ένα πυκνό νέφος τοξικότητας που διαπερνά τις υποκείμενες γεωλογικές στρώσεις – και προχωρά.
Η μυρωδιά του καμένου ως καθημερινός καμβάς
Δεν χρειάζεσαι μετρητή ρύπων για να καταλάβεις τι αναπνέεις. Το πρωί ή το απόγευμα, με τον νοτιά να φυσά ελαφρά, η παραλιακή του Αργοστολίου ντύνεται με το γνώριμο πέπλο καπνού. Είναι ο αόρατος σύντροφος όσων κινούνται στο κομμάτι από τη Σισιώτισσα μέχρι τα Δικαστήρια: μικροσωματίδια PM2.5 και PM10, μονοξείδιο και διοξείδιο του άνθρακα, αιθάλη, αζωτούχες ενώσεις – ένα κοκτέιλ αερίων που προέρχεται τόσο από την ανεξέλεγκτη καύση στη χωματερή όσο και από τα χιλιάδες οχήματα που εισέρχονται καθημερινά στην πόλη.
Η αόρατη αιθάλη κάθεται στα τζάμια, στις σήτες, στις πνευμονικές κυψελίδες των παιδιών. Οι κάτοικοι της παραλιακής και των γειτονικών συνοικιών μέχρι τη Βεργωτή το ζουν καθημερινά. Αν πλύνετε τις σίτες, το νερό θα βγει κατάμαυρο – η «τουμποσκόνη», το χαρακτηριστικό κατάλοιπο της καύσης καυσίμων και τοξικών αποβλήτων, είναι παντού.
Μια κοινωνία στο σκοτάδι κινδύνου
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η φωτιά. Είναι η απουσία πληροφόρησης, η έλλειψη στοιχειώδους διαχείρισης κρίσης. Πέρασαν δύο μήνες από την έναρξη της υπόγειας καύσης στη χωματερή της Λαγκάδας και οι πολίτες παραμένουν χωρίς επίσημη ενημέρωση. Ούτε μετρήσεις, ούτε ανακοινώσεις, ούτε οδηγίες.
Αν οι συγκεντρώσεις διοξινών στον αέρα αυξάνονται τις απογευματινές ώρες λόγω ανάστροφης θερμοκρασιακής στρωμάτωσης, δεν θα έπρεπε οι πολίτες να γνωρίζουν πότε να αποφεύγουν την έκθεση; Αν οι τοξίνες του εδάφους προσεγγίζουν αγροτικές ζώνες ή περάσματα της πανίδας, δεν θα έπρεπε να γίνει ανάλυση και ενημέρωση;
Η απάντηση της δημοτικής αρχής είναι η σιωπή. Κι αυτό καθιστά το πρόβλημα πολιτικό – όχι μόνο τεχνικό.
Δημοκρίτειο, ιδιωτικά εργαστήρια, υπουργεία – γιατί δεν έγινε τίποτα;
Η λογική αντίδραση θα ήταν η αποστολή κλιμακίου από το Δημόκριτο ή άλλον εθνικό φορέα, για επιτόπια δειγματοληψία σε αέρα, έδαφος και νερό. Αν αυτό καθυστερεί, υπάρχουν αναγνωρισμένα ιδιωτικά χημικά εργαστήρια με εμπειρία σε περιβαλλοντικές κρίσεις.
Αντί για αυτό, ο δήμαρχος και ο βουλευτής της περιοχής πραγματοποίησαν επισκέψεις σε υπουργεία – όμως δεν περιλαμβάνεται, τουλάχιστον δημόσια, κανένα αίτημα για συνδρομή σε αυτό το ζήτημα. Κανένα δελτίο τύπου. Καμία πίεση προς το Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας. Καμία ενημέρωση προς τους κατοίκους που ζουν μέσα στον καπνό και τα τοξικά μικροσωματίδια.
Από την υποτίμηση στην έκρηξη – κοινωνικές συνέπειες
Όσο η επίσημη σιωπή συνεχίζεται, τόσο εντείνεται ο θυμός. Ιδίως στα χωριά κοντά στη Λαγκάδα – εκεί που η οσμή, η επιβάρυνση και η αγωνία για την υγεία των παιδιών είναι εντονότερες – ο κόσμος μιλά ανοιχτά για προσφυγή στη δικαιοσύνη. Η διαχείριση του θέματος «κάτω απ’ το χαλί» δεν το λύνει∙ το διευρύνει. Αν δεν υπάρξει άμεση και σοβαρή απάντηση με επιστημονικά δεδομένα, οι κάτοικοι ενδέχεται να αναζητήσουν νομική προστασία – και τότε το θέμα θα λάβει πανελλαδικές διαστάσεις.
Ένα αυτονόητο ερώτημα: Πότε θα μας συμπεριλάβετε;
Η λέξη «συμπερίληψη» μπήκε στις ζωές μας ως όρος προόδου. Όμως εδώ, στην καθημερινή υγεία και ασφάλεια, η συμπερίληψη μοιάζει με ανέκδοτο. Οι πολίτες του Αργοστολίου – όσοι ζουν, περπατούν, αναπνέουν και μεγαλώνουν παιδιά στην παραλιακή, στις συνοικίες γύρω από τη Λαγκάδα, στις γειτονιές που βαραίνει ο νοτιάς – ζητούν κάτι απλό:
Να τους πείτε την αλήθεια.
Να τους ενημερώσετε υπεύθυνα.
Να τους συμπεριλάβετε στον σχεδιασμό και στη λύση.
Κάθε μέρα που περνά χωρίς επιστημονική παρακολούθηση, είναι μια μέρα πιο κοντά σε μια περιβαλλοντική και υγειονομική κρίση. Και τότε δεν θα υπάρχει ούτε σίτα, ούτε ανοιχτό παράθυρο, ούτε άλλοθι.
Χρήστος Πετράτος