Το νέο σχέδιο έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η συζήτηση γύρω από τα όρια του τουρισμού έχει μεταφερθεί από τη θεωρία στην καθημερινότητα πολλών περιοχών της χώρας. Η υπερδόμηση, οι ελλείψεις σε νερό και υποδομές, η έκρηξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων, αλλά και οι αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών απέναντι σε μεγάλα τουριστικά πρότζεκτ έχουν αναδείξει τα όρια του μέχρι σήμερα μοντέλου ανάπτυξης.
Νέοι κανόνες
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το νέο Χωροταξικό Πλαίσιο, το οποίο παρουσιάζουν σήμερα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, επιχειρεί να βάλει τέλος στη λογική της ενιαίας αντιμετώπισης όλων των περιοχών και να εισαγάγει ένα σύστημα διαφοροποιημένης διαχείρισης, ανάλογα με τις αντοχές, τις πιέσεις και τα χαρακτηριστικά κάθε προορισμού.
Η χώρα, άλλωστε, λειτουργεί ουσιαστικά χωρίς σύγχρονο τουριστικό σχέδιο εδώ και 14 χρόνια, παρά τις δραματικές αλλαγές που έχουν μεσολαβήσει στο μεταξύ από την εκρηκτική άνοδο των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb και την εντατικοποίηση των τουριστικών επενδύσεων έως την κλιματική κρίση, τα φαινόμενα υπερτουρισμού και τις αυξανόμενες πιέσεις σε υποδομές, νερό και φυσικούς πόρους σε πολλούς νησιωτικούς προορισμούς.
Την ίδια ώρα, οι συνεχείς προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας, οι αναστολές έκδοσης οικοδομικών αδειών και τα «παγωμένα» επενδυτικά σχέδια σε αρκετούς προορισμούς ανέδειξαν το θεσμικό κενό που είχε δημιουργηθεί μετά την ακύρωση προηγούμενων χωροταξικών ρυθμίσεων και την πολυετή καθυστέρηση στην αντικατάστασή τους.
Η έννοια της φέρουσας ικανότητας
Για πρώτη φορά, μάλιστα, ενσωματώνεται ρητά η έννοια της φέρουσας ικανότητας στον χωρικό σχεδιασμό του τουρισμού, κάτι που σημαίνει ότι μεγάλης κλίμακας τουριστικές επενδύσεις θα πρέπει να τεκμηριώνουν ότι οι τοπικές υποδομές, οι φυσικοί πόροι και οι οικισμοί μπορούν να αντέξουν την επιβάρυνση που προκαλεί η ανάπτυξή τους.
Το ειδικό χωροταξικό που αναμένεται να θεσμοθετηθεί τον επόμενο μήνα καθώς αποτελεί ένα από τα ορόσημα του ταμείου ανάκαμψης, προβλέπει για παράδειγμα ότι για την αδειοδότηση νέων τουριστικών μονάδων απαιτείται έκθεση εκτιμήσεις φέρουσας ικανότητας για καταλύματα που ξεπερνούν τις 50 κλίνες σε περιοχές με πληθυσμό έως 3000 κατοίκους ή επιβαρυμένες τουριστικές περιοχές άνω των 150.000 κλινών σε μεγαλύτερες περιοχές.
Πέντε κατηγορίες, διαφορετικοί κανόνες
Στον πυρήνα του σχεδίου βρίσκεται η κατηγοριοποίηση της χώρας σε πέντε βασικές ζώνες, ανάλογα με τον βαθμό τουριστικής ανάπτυξης, τις πιέσεις που δέχεται κάθε περιοχή, αλλά και τα ιδιαίτερα γεωγραφικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά της. Οι πέντε αυτές κατηγορίες είναι:
* (Α) Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης
Πηγή: Protothema – Travelling